Nowe ustalenia na temat antycznego miasta Novae

Kanały związane z funkcjonowaniem baraków legionistów, fot. M. Lemke
Kanały związane z funkcjonowaniem baraków legionistów, fot. M. Lemke

Rzymski obóz w Novae w dzisiejszej Bułgarii zamieszkiwało więcej legionistów, niż dotychczas sądzono. Okazało się też, że miejsca nie opuszczono pod wpływem najazdu Hunów w V wieku – w czasie tegorocznych wykopalisk odkryto bogate domostwo z tego okresu.

Badania prowadzi misja Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem prof. Piotra Dyczka.

Jak wyjaśnia naukowiec, monumentalna konstrukcja z V wieku stanowi dla zespołu nie lada zagadkę. Do tej pory archeolodzy odsłonili już ponad 1000 m kw. jej powierzchni.

„Była to bardzo bogata budowla, o czym świadczy portyk, jak i przedmioty, które odkrywamy w jej wnętrzu – mówi PAP prof. Dyczek. – Wśród nich są amfory, z czego jedna importowana aż z Gazy, czy ozdobna gemma”.

Zdaniem naukowca budowla mogła pełnić funkcję siedziby władz miejskich. Prof. Dyczek wyjaśnia, dlaczego do tej pory nie udało się natrafić na konstrukcje z V wieku. „Uważano, że przed napływem barbarzyńców miasto opuszczono, więc nawet nie poszukiwano śladów konstrukcji z tego okresu. Tymczasem było zupełnie inaczej – budowle z V wieku zapewne rozebrano, gdy w średniowieczu powstało pobliskie miasto Swisztow. Okoliczni mieszkańcy traktowali starożytne miasto jako kamieniołom” – opowiada badacz.

W tym roku udało się rozwikłać kolejną zagadkę. Późniejsze źródła pisane wskazywały, że pierwsza doborowa kohorta VIII legionu Augusta, która stacjonowała w Novae, składała się z podwójnej liczby legionistów.

„W trakcie wykopalisk uzyskaliśmy potwierdzenie, że nie tylko w I kohorcie VIII legionu Augusta była podwójna liczba żołnierzy, ale również w przypadku legionu stacjonującego później – I Italskim – sytuacja się powtórzyła. Tylko, że w tym drugim przypadku podwójne baraki wzniesiono już nie z drewna, ale z kamieni. Konstrukcje liczyły ponad 80 m, tak więc były monumentalne” – opowiada prof. Dyczek.

Po budowlach nie pozostało wiele więcej niż fundamenty, dlatego naukowców ucieszyło w tym roku ciekawe znalezisko w postaci związanego z funkcjonowaniem tych budowli kanału wykonanego z dachówek – imbreksów.

Do kamiennych baraków przylegał kolejny obszerny budynek, który archeolodzy zaczęli odkrywać w zeszłym roku. Naukowcy przypuszczają, że był to dom najprawdopodobniej najstarszego rangą centuriona w legionie. Wnętrza świadczą o dawnych luksusach – podłoga oryginalnie była wyłożona marmurowymi płytami. Odkryto też basen na wodę deszczową (tzw. impluvium), stanowiący centralną, niezadaszoną część domostwa zwaną atrium. Ściany willi pokrywały stiuki i malowidła.

PAP - Nauka w Polsce

szz/ mrt/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • 25.11.2025. Otwarcie wystawy „Grodzisko w Chotyńcu. Zachodnia Brama Scytii” w budynku głównym Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, 25 bm. Wystawa prezentuje wyniki badań archeologicznych przeprowadzonych na terenie grodziska w Chotyńcu koło Radymna. Trwające 7 lat prace wykopaliskowe prowadzone przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego pod kierunkiem prof. dr. hab. Sylwestra Czopka doprowadziły do odkrycia pierwszego na ziemiach polskich kompleksu osadniczego scytyjskich koczowników z VII-V w. p.n.e. (jm) PAP/Darek Delmanowicz

    Przemyśl/Wystawa archeologiczna o kompleksie osadniczym scytyjskich koczowników

  • Wrocław, 26.11.2025. Gmach Bibilioteki Uniwersytetu Wrocławskiego, w którym odbyła się konferencja „Od Kaspra Elyana do cyberprzestrzeni. 550-lecie druku w języku polskim”, 26 bm. Organizatorami trzydniowej konferencji były: Uniwersytet Wrocławski, Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu, Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego i Zakład Narodowy im. Ossolińskich. PAP/Maciej Kulczyński

    Wrocław/ Konferencja naukowa w 550. rocznicę pierwszego druku w języku polskim

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera