Obserwatorium HAWC na zboczu wulkanu Sierra Negra w Meksyku. Fot. Adobe Stock

“Fotony z piekła rodem” powstają również w naszej Galaktyce

Fotony z promieniowania gamma o ekstremalnie dużych energiach powstawały nie tylko “dawno, dawno temu, w odległych galaktykach”, ale i są tworzone w mikrokwazarach w naszej Drodze Mlecznej - pokazują badania m.in. z IFJ PAN. Czyżby szykowała się rewolucja w badaniach ultraenergetycznego promieniowania kosmicznego?

  • Źródło: Politechnika Wrocławska

    Kondensacja Bosego Einsteina fotonów w laserze

    Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej zaproponowali nowe spojrzenie na zasady działania laserów półprzewodnikowych. Wyniki ich ważnego odkrycia z zakresu fizyki laserowej opublikowano właśnie w czasopiśmie „Nature Photonics”.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Duży krok ku komunikacji kwantowej - dwa doskonale splątane fotony

    Fizykom udało się uzyskać sprawnie tworzone pary doskonale splątanych fotonów. Pokazali już również, jak nowy system można wykorzystać w technologiach związanych z komunikacją kwantową.

  • Soczewkowane obrazy rozbłysku gamma mogą dochodzić do obserwatora po drogach o różnej długości (A, B). Jeśli fotony o różnych energiach podróżują z tą samą prędkością, opóźnienia między tymi samymi zmianami w wyglądzie obrazów A' i B' nie będą zależały od energii fotonów. Jeśli dla fotonów o większych energiach opóźnienie się zmieni, będzie to świadczyło, że poruszają się one z nieco inną prędkością niż fotony o mniejszych energiach. (Źródło: NCBJ)

    Wyścigi fotonów wokół czarnej dziury pomogły w badaniach kwantowej grawitacji

    Czy wszystkie fotony - nawet te o gigantycznych energiach - przemierzają Wszechświat z tą samą prędkością? Aby sprawdzić, czy różnic nie wywołują tu potencjalne efekty kwantowej grawitacji, polsko-chiński zespół naukowców zaprzągł do pracy dwa spektakularne zjawiska kosmiczne: soczewki grawitacyjne i wybuchy promieniowania gamma.

  • Rys: Mateusz Król, Wydział Fizyki UW, R. Mirek et al., Nano Letters 2021

    Polacy opracowali sieć neuronową wykorzystując "masywne" fotony

    Zespół kierowany przez Polaków jako pierwszy na świecie zbudował sieć neuronową (sztuczny neuron) opartą o "masywne" fotony - cząstki światła zachowujące się tak, jakby miały masę (tzw. polarytony). Badacze mają nadzieję, że wykorzystanie światła w obliczeniach sztucznej inteligencji jest szansą na duże oszczędności energii.

  • Fotony o energii 200 teraelektronowoltów najprawdopodobniej są emitowane przez protony zderzające się z materią międzygwiazdową. Pierwotnym źródłem protonów jest pulsar HAWC J1825-134 (w pomarańczowym kółku), rolę właściwego akceleratora pełni gromada gwiazd [BDS2003] 8 (kolor granatowy). (Źródło: HAWC)

    Czy fotony o ekstremalnych energiach pochodzą z największego akceleratora Galaktyki?

    W bezmiarze naszej Galaktyki astrofizycy od lat tropią pevatrony, naturalne akceleratory cząstek o gigantycznych energiach. Dzięki obserwatorium promieniowania kosmicznego HAWC właśnie natrafiono na kolejny prawdopodobny ślad ich istnienia: fotony o jednych z najwyższych energiach. Ustalono nawet prawdopodobne miejsce ich pochodzenia.

  • Rys. Mateusz Król

    Fotony jak masywne cząstki ze spinem? Pełne zawirowań doświadczenie

    Udało się nam wykonać ze światła, a więc z bezmasowych fotonów coś, co przypomina zespół cząstek obdarzonych spinem. U nas rolę spinu gra polaryzacja światła - mówi prof. Jacek Szczytko z UW. Badania trafiły na okładkę periodyku „Optica”.

  • Źródło: CERN

    CERN: Wyjątkowa obserwacja aktu kreacji cząstek w zderzeniach fotonów

    W kolizji fotów dojść może do kreacji materii i antymaterii. Ślady takich procesów zaobserwowano w ramach eksperymentu ATLAS przy Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN - informuje Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie.

  • Układ wymiany klucza kwantowego. Fot. WAT
    Technologia

    Na WAT powstaje generator splątanych fotonów

    Generator stanów splątanych, który powstaje w Wojskowej Akademii Technicznej, to polski wkład w prace nad bezpieczną komunikacją kwantową, opartą na zjawisku splątania fotonów. Dzięki tej metodzie, nie będzie można „podsłuchać” informacji biegnącej światłowodem bez natychmiastowej „wpadki na gorącym uczynku”.

  • Fot. Nature

    Lawina fotonów na okładce Nature - zbadana m.in. przez Polaków

    Czasem jeden foton może uruchomić całą lawinę kolejnych. I wtedy ledwo oświetlony materiał zaczyna bardzo jasno świecić. Po raz pierwszy udało się uzyskać lawinową emisję fotonów w nanomateriałach. Badania z udziałem Polaków, które mogą znaleźć zastosowanie w mikroskopii superrozdzielczej, znalazły się na okładce prestiżowego tygodnika "Nature".

Najpopularniejsze

  • 05.07.2015 PAP/Marcin Bielecki

    Piorun, który wysłał błysk gamma ku ziemi

  • Poznań/ Sławosz Uznański-Wiśniewski: komercyjne loty kosmiczne nie są mniej ważne od misji naukowych

  • Syria/ Przemoc wobec dziecka sprzed 6 tys. lat udokumentowana przez archeologów

  • Naukowcy wytykają brak doświadczenia zespołu powołanego przez ministra; wg resortu to niejedyny wyznacznik kompetencji

  • Archeolodzy ustalili, kiedy mogła umrzeć inkaska „Dziewczyna z Llullaillaco”

  • Fot. Adobe Stock

    Niechirurgiczny sposób na ból kolan

  • Powstała kurtka zbierająca wodę pitną z powietrza

  • ESA: El Niño zaczyna się budzić

  • Za mało siedzenia także może szkodzić

  • Otyłość zmienia światowe trendy chorób serca

 Warszawa, 23.06.2026. Na zdjęciu z 10 bm. kierowniczka polskiej misji kosmicznej IGNIS dr Aleksandra Bukała przed siedzibą Polskiej Agencji Prasowej w Warszawie. Aleksandra Bukała była gościem Studia PAP. PAP/Marcin Obara

IGNIS/ Kierownik polskiej misji kosmicznej: chcieliśmy wykorzystać każdą minutę na orbicie

W czwartek mija rok od startu pierwszej w historii polskiej misji na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Kierownik misji dr Aleksandra Bukała powiedziała PAP, że głównym celem było wykorzystanie każdej minuty pobytu polskiego astronauty na orbicie, aby jak najlepiej spożytkować tę szansę dla Polski.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera