Autorzy raportu przeanalizowali trendy populacyjne 176 gatunków zwierząt żyjących m.in. w rzekach, strumieniach, mokradłach, jeziorach, torfowiskach i niewielkich zbiornikach wodnych. W XX wieku populacje te silnie ucierpiały z powodu zanieczyszczenia środowiska. Dzięki polityce ochrony środowiska w drugiej połowie stulecia zaczęły się odbudowywać; w latach 1990-2025 łączna liczebność zwierząt słodkowodnych wzrosła według organizacji o ok. 60 proc.

Obecnie ten trend wyhamował. W rzekach i strumieniach problemem są m.in. utrata naturalnych brzegów oraz nadmiar substancji toksycznych. W rowach, stawach i płytkich zbiornikach wodnych zwierzętom szkodzą wahania poziomu wody oraz pestycydy. Organizacje wskazują też na rosnące zagrożenia związane z pozostałościami leków, PFAS (substancje per- i polifluoroalkilowe, tzw. wieczne chemikalia) i zmianą klimatu.

Dodatkowym problemem są gatunki inwazyjne, m.in. rak amerykański oraz ryba bass słoneczny. Ponieważ w holenderskich wodach mają niewielu naturalnych wrogów, szybko się rozprzestrzeniają i wypierają rodzime gatunki.

- Jako kraj bogaty w wodę nie dbamy wystarczająco o naszą przyrodę słodkowodną - oceniła Judy Koppenjan, ekspertka WWF-NL ds. przyrody w Holandii. Podkreśliła, że ekosystemy te mają znaczenie nie tylko dla bioróżnorodności, lecz także dla bezpieczeństwa wodnego, jakości wody pitnej i odporności kraju na skutki zmian klimatu.

Organizacje ostrzegają, że proste działania naprawcze, które wcześniej dawały szybkie efekty, zostały już w dużej mierze wykorzystane. Ich zdaniem konieczna jest odbudowa całych systemów wodnych: poprawa jakości wody, przywracanie przestrzeni dla rzek i mokradeł, łączenie siedlisk oraz skuteczniejsze zarządzanie terenami wodnymi.

W 2027 roku Holandia ma spełnić wymogi unijnej Ramowej Dyrektywy Wodnej. Według organizacji osiągnięcie tego celu jest mało prawdopodobne, ponieważ jakość wody w wielu miejscach pozostaje niewystarczająca, a poprawa od lat postępuje zbyt wolno.

Patryk Kulpok (PAP)

pmk/ agt/