W połowie stycznia podpisano porozumienie między resortem spraw wewnętrznych i administracja a resortem nauki dotyczące rekomendacji dla uczelni w kwestii bezpieczeństwa. Ponadto pod koniec ub.r. minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek przyznał wszystkim podlegającym jego resortowi uczelniom dodatkowe 200 mln zł jednorazowej subwencji na wydatki związane z bezpieczeństwem. Maksymalnie jedna uczelnia mogła otrzymać z tej puli 5 mln zł.

PAP wybrała kilka z tych uczelni, pytając o planowane wydatki i priorytety. Z otrzymanych odpowiedzi wynika, że temat wzmacniania bezpieczeństwa na uczelniach jest podejmowany nań od lat. Szkoły wyższe starają się jednak, by nie ucierpiała na tym wolność akademicka, swoboda poruszania się po kampusach oraz dostępność infrastruktury publicznej. Podejmują też działania na rzecz szybkiego reagowania w sytuacjach zagrożenia, jak i poczucia bezpieczeństwa na co dzień.

Jedną z tych uczelni jest Uniwersytet Warszawski. To właśnie tragedia, która tam się wydarzyła w maju ub.r. (kiedy to student prawa UW zaatakował siekierą portierkę, która zginęła na miejscu, oraz ranił strażnika) była przyczynkiem do zwiększenia działań resortu oraz uczelni w zakresie bezpieczeństwa.

- Od czasu tragicznych wydarzeń z maja 2025 roku konsekwentnie podejmujemy działania na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa – zapewniła rzeczniczka UW dr Anna Modzelewska. Przypomniała, że chodzi m.in. o utworzenie w lipcu ub.r. Biura ds. Bezpieczeństwa UW, wprowadzenie regulaminu Straży Uniwersyteckiej rozszerzającego uprawnienia strażników do stosowania środków interwencyjnych, zakupienie i przekazanie przeszkolonym strażnikom odpowiedniego wyposażenia, zawarcie porozumienia z policją w zakresie współpracy oraz wdrożenie systemu wykorzystania telefonu stacjonarnego jako przycisku bezpieczeństwa.

Poza tym UW planuje zakup pojazdów patrolowych (aby strażnicy mogli się sprawie poruszać między kampusami i obiektami w sytuacjach zagrożenia), wyposażenie Straży Uniwersyteckiej w kamery nasobne, rozwój systemu dozoru wizyjnego we wszystkich obiektach uniwersytetu, a także wdrożenie aplikacji bezpieczeństwa oraz objęcie kampusu UW na Służewie ochroną Straży Uniwersyteckiej. Plany obejmują również szkolenia wszystkich strażników ze stosowania środków interwencyjnych oraz wprowadzenie obowiązkowych szkoleń z zakresu bezpieczeństwa dla nowo przyjętych pracowników i studentów.

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu po ubiegłorocznej tragedii na UW wdrożył m.in. przyciski antynapadowe, identyfikatory dla pracowników oraz szkolenia dla nich; zorganizowano też tygodniową kampanię na temat bezpiecznej pracy i studiów – przekazała PAP rektorka prof. Bogumiła Kaniewska.

Dodatkowe 5 mln zł od resortu nauki UAM wykorzysta m.in. na rozwój systemu monitoringu (z wdrożeniem analityki obrazu, czyli detekcji ruchu), elektroniczną kontrolę dostępu do wejść zewnętrznych i stref specjalnych, instalację czujników ruchu i otwarcia, zmianę funkcji portierni, organizowanie Centrum Zarządzania Bezpieczeństwem oraz unowocześnienie urządzeń podtrzymujących zasilanie infrastruktury informatycznej na wypadek wyłączeń prądu. Działania te są planowane do końca tego roku.

Podobne plany na dalsze działania wzmacniające bezpieczeństwo oraz na zagospodarowanie dodatkowych 5 mln zł ma Uniwersytet Gdański. Jak przekazał PAP wicekanclerz UG Rafał Klajnert, środki te mają być przeznaczone w tym roku m.in. na modernizację i rozbudowę systemu monitoringu wizyjnego, prace projektowe związane z budową Centrum Bezpieczeństwa UG, doposażenie Straży Uniwersyteckiej w środki łączności i pojazdy oraz szkolenia dla pracowników uniwersytetu.

Dodał, że od maja 2025 r. na Uniwersytecie Gdańskim m.in. zamontowano system antynapadowy w budynkach uczelni, wyposażono Straż Uniwersytecką w ręczne miotacze gazu, stworzono poświęconą tematowi bezpieczeństwa zakładkę na stronie internetowej oraz podpisano porozumienie z wojewódzką policją.

W krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica działania na rzecz zapewniania bezpieczeństwa na uczelni są podejmowane „stale, od lat” – przekazał kanclerz AGH Henryk Zioło. Od ubiegłego roku uzupełniono je m.in. poprzez wzmocnienie zewnętrznego patrolu terenu uczelni oraz wyposażenie portierni w gaz pieprzowy i przyciski antynapadowe. Na ukończeniu jest też uczelniany system powiadomień o zagrożeniach członków społeczności uczelni na ich telefony (podobny do komunikatów RCB).

Dodatkowa dotacja z MNiSW zostanie zaś wykorzystana na sfinansowanie już podjętych działań oraz rozpoczęcie prac projektowych związanych z budową i rozbudową monitoringu systemów sygnalizacji zagrożeń, systemów monitoringu wizyjnego newralgicznych miejsc oraz systemów wsparcia reakcji na zagrożenie.

Kolejna uczelnia – Politechnika Wrocławska – planuje wydać ministerialną subwencję na rozbudowę i modernizację systemu monitoringu uczelni, a także na zamontowanie dodatkowych systemów sygnalizacji włamań i napadów oraz przeprowadzenie kolejnych szkoleń z zakresu postępowania w sytuacjach kryzysowych – podał Andrzej Charytoniuk z Działu Komunikacji PWr.

Od połowy minionego roku PWr m.in. zwiększyła liczbę urządzeń wyposażonych w przyciski, które natychmiast zgłaszają grupie interwencyjnej zagrożenie wraz z lokalizacją. Przeprowadzono również dodatkowe szkolenia dla pracowników, we współpracy z funkcjonariuszami policji.

Jako przełomowy w strategicznym budowaniu bezpieczeństwa na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie określiła miniony rok Katarzyna Skałecka, p.o. rzecznika prasowego. Wymieniła m.in. utworzenie Biura Bezpieczeństwa, które odpowiada za cyberbezpieczeństwo, ochronę danych osobowych, zarządzanie kryzysowe, a także częściowo bezpieczeństwo fizyczne. Jednostka ta organizuje również szkolenia dla całej społeczności akademickiej.

Dodatkowe 5 mln zł uczelnia planuje przeznaczyć m.in. na rozwój infrastruktury informatycznej i technicznej podnoszącej poziom zabezpieczeń.

Politechnika Śląska – jak przekazała rzeczniczka Iwona Flanczewska-Rogalska – część kwoty dodatkowej subwencji przeznaczy na działania infrastrukturalne oraz zakup sprzętu i wyposażenia. Pozostałą część - na koszty osobowe, w tym związane z rozszerzeniem funkcjonowania Straży Akademickiej, zapewnieniem pomocy psychologicznej czy realizacją szkoleń. Jak przypomniała rzeczniczka, Politechnika Śląska ma własną Straż Akademicką (wyposażoną m.in. w samochód służbowy oraz środki przymusu bezpośredniego jak kajdanki, pałki służbowe oraz gaz obezwładniający; ponadto rozważne jest doposażenie strażników w paralizatory - tasery); na uczelni działa też całodobowy numer alarmowy.

Planowane jest także wdrożenie aplikacji alarmowej na urządzenia mobilne oraz działania profilaktyczne, m.in. zapewnienie całodobowego wsparcia psychologicznego w miastach, w których zlokalizowane są kampusy (Gliwice, Zabrze, Katowice). Część z nich znajduje się już w trakcie wdrażania, a pozostałe zostaną wprowadzone w najbliższych miesiącach.

Agnieszka Kliks-Pudlik (PAP)

Nauka w Polsce

akp/ agt/