Nauka dla Społeczeństwa

27.09.2022
PL EN
03.08.2022 aktualizacja 03.08.2022

Archiwum historyka prof. Kledzika już w zbiorach AAN

02.08.2022. Dyrektor Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak (L) i prof. Maciej Kledzik (P) podczas przekazania do Archiwum Akt Nowych prywatnego zbioru dokumentów o Powstaniu Warszawskim, 2 bm. w Warszawie. PAP/Piotr Nowak 02.08.2022. Dyrektor Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak (L) i prof. Maciej Kledzik (P) podczas przekazania do Archiwum Akt Nowych prywatnego zbioru dokumentów o Powstaniu Warszawskim, 2 bm. w Warszawie. PAP/Piotr Nowak

Prof. Maciej Kledzik przekazał część prywatnej kolekcji dokumentów Zgrupowania AK „Bartkiewicz” do Archiwum Akt Nowych. To jeden z największych w Polsce prywatnych zbiorów dokumentów dotyczących historii AK.

W sali im. kpt. Aliny Fedorowicz „Marty” w Archiwum Akt Nowych w Warszawie historyk prof. Maciej Kledzik przekazał część prywatnej kolekcji dokumentów o Powstaniu Warszawskim do zbiorów AAN. Archiwum liczy ok. 1000 dokumentów dotyczących żołnierzy AK walczących w Powstaniu Warszawskim w szeregach Zgrupowania AK „Bartkiewicz” na terenie Śródmieścia.

"Jeden z największych obecnie prywatnych zbiorów dotyczących Powstania Warszawskiego trafia do zbiorów AAN. Cieszy nas to, że prof. Kledzik, znany badacz Powstania Warszawskiego zaufał nam i do nas przekazał swój dorobek życiowy. Spuścizna, którą pan profesor przekazuje, stanowi wielkie uzupełnienie naszych zbiorów archiwalnych, w wymiarze tego, co działo się w Warszawie, w Śródmieściu, w miejscach, gdzie zgrupowanie mjra Bartkiewicza toczyło walkę. Materiały prof. Kledzika to przed wszystkim materiały biograficzne, ankiety personalne poszczególnych żołnierzy, wspomnienia i opisy. Bardzo interesujące są fotografie. Wykonano je głównie w czasie wojny lub tuż po w wojnie, to bardzo rzadko się zdarza. Zwykle przy ankietach można było znaleźć znacznie późniejsze fotografie powstańców z lat 90. A zdjęcia z lat 40. wzmacniają wartość kolekcji" - powiedział dyrektor AAN Mariusz Olczak.

"Ważną częścią kolekcji są nagrania. Profesor wykonał je w latach 80., gdy badanie Powstania Warszawskiego i biografii ich uczestników nie było jeszcze takie łatwe ani modne, gdy instytucje państwowe nie zajmowały się dokumentowaniem Powstania Warszawskiego. Wynikało to także z faktu, że sami żołnierze AK nie darzyli zaufaniem instytucji takich jak to archiwum. Do 1991 roku Archiwum Akt Nowych nie posiadało żadnych dokumentów dotyczących Armii Krajowej. Od tego czasu archiwum wzbogacało się o dokumenty o działaniach AK, lecz w zbiorach brakowało tych dotyczących oddziału majora Włodzimierza Zawadzkiego +Bartkiewicza+. Prof. Kledzik uzupełnia te luki" - dodał Olczak.

Dyrektor AAN zachęcił do zapoznania się ze zbiorami, które będą udostępnione w czytelni. Dodał, że znaczna część zbiorów AAN jest już zdigitalizowana, co ułatwia korzystanie z nich ich online na portalu "szukajwarchiwach". Już obecnie jest tam dostępny duży zbiór prasy z okresu konspiracji i powstania.

"Zdigitalizowanych zbiorów w Polsce jest w tej chwili tylko jeden procent. Nie wiem, ile jest zdigitalizowanych dokumentów powstańczych, bo są one rozproszone w różnych miejscach. Historyk musi odwiedzić kilkanaście miejsc, gdzie znajdują się te rozproszone dokumenty" - powiedział prof. Maciej Kledzik podczas uroczystości.

Darczyńca opowiedział o swojej aktualnej pracy m.in. nad monografią Zgrupowania AK "Gurt". "Walczyło w nim 1200 żołnierzy. Jeszcze w latach 90. żyło kilkuset z nich. Na ostatnie spotkanie z okazji rocznicy wybuchu powstania przyszło tylko troje" - powiedział prof. Kledzik.

Zgrupowanie AK "Bartkiewicz" walczyło do 3 października 1944 r. w rejonie ul. Świętokrzyskiej, Marszałkowskiej, Mazowieckiej i Królewskiej. W jego skład wchodzili m.in. żołnierze plutonów osłonowych komendanta Obwodu I Śródmieście płk. Franciszka Pfeiffera „Radwana”, 100 kompanii sztabowej, 101 kompanii Wojskowej Służby Ochrony Powstania (WSOP), NSZ oraz ochotnicy. Po koniec walk powstańczych liczyło ok. 800 żołnierzy. Dowódcą był mjr Włodzimierz Zawadzki "Bartkiewicz".

Prof. dr hab. Maciej Kledzik (ur. 1950 r.) jest historykiem i publicystą. Specjalizuje się m.in. w tematyce Powstania Warszawskiego. Jest autorem licznych publikacji m.in. „Królewska 16”, opisujące działania oddziałów w rejonie Śródmieścia Północnego. Monografię Zgrupowania AK majora Bartkiewicza wyróżniono nagrodą Varsoviana (2002).(PAP)

autor: Maciej Replewicz

mr/ dki/

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

Copyright © Fundacja PAP 2022