Dokumentujące co najmniej dwuletnią aktywność zgłoszenia można było nadsyłać do 15 września.

Tegoroczny nabór do konkursu przebił wszystkie poprzednie edycje pod względem liczby zgłoszeń. Było ich 169. Dotychczasowy rekord należy do roku 2018, kiedy zakwalifikowało się 140 kandydatur. Przeciętna liczba zgłoszeń kwalifikowanych w ostatnich latach waha się od około 80 do około 100. W roku 2025 było ich mniej: 65.

Zgłaszana do konkursu aktywność oceniana jest w pięciu kategoriach. Kategoria „animator” obejmuje działania osób bez tytułów naukowych (np. studentów, doktorantów). W tej grupie zakwalifikowano 24 kandydatów. W kategorii „zespół” – dla kół naukowych, zespołów badawczych, nieformalnych grup projektowych i edukatorów - wpłynęło 26 zgłoszeń. W kategorii „instytucja” – dla instytutów PAN, uczelni, centrów nauki, fundacji, stowarzyszeń oraz przedsiębiorstw - zakwalifikowało się 19 zgłoszeń. W grupie „media”, obejmującej dziennikarzy, tradycyjne redakcje, blogerów, podcasterów oraz twórców internetowych - ocenianych będzie 24 zgłoszeń.

Najwięcej kandydatów, bo aż 76, powalczy o miano Popularyzatora Nauki w kategorii „naukowiec”, obejmującej osoby ze stopniem doktora lub wyższym.

- Zainteresowanie konkursem Popularyzator Nauki zawsze cieszy. Jako organizatorzy zakładamy, że tegoroczna frekwencja, rekordowo duża, ma wiele wspólnego z planami Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, które chce włączyć popularyzację nauki do procesu formalnej oceny działalności jednostek naukowych. Ocena ta będzie dokonywana co prawda dopiero w roku 2031, ale nowa ewaluacja, która uwzględni nowe podejście, ma dotyczyć lat 2026-2030 - podsumowuje Anna Ślązak, koordynatorka serwisu Nauka w Polsce, który organizuje konkurs.

- Jeszcze przed ogłoszeniem naboru do konkursu do naszej redakcji napływały pytania o tegoroczną edycję: kiedy ruszy i czy na pewno się odbędzie. Wydaje się, że konkurs, który pozwala szerzej pokazać aktywność popularyzatorów, był w tym roku naprawdę wyczekiwany. Co więcej - w poprzednich edycjach, żeby dotrzeć do jak największej liczby zainteresowanych, ogłoszenie o konkursie kilka razy powtarzaliśmy. W tym roku mamy rekord zgłoszeń po zaledwie jednorazowym ogłoszeniu - dodaje.

W obecnej edycji zgłosili się przedstawiciele różnych dziedzin nauki: medycyny, psychologii, prawa, językoznawstwa, psychologii, archeologii i historii, kultury, nauk o bezpieczeństwie, sztucznej inteligencji czy architektury. Jak co roku sporo jest zgłoszeń z nauk przyrodniczych oraz astronomii - dziedzin, które w naszym kraju mają dobre tradycje, jeśli chodzi o popularyzację, ale też liczne grono wielbicieli. Zgłosili się nauczyciele i edukatorzy, aktywni naukowcy, a także osoby, które popularyzacją nauki zajmują się zawodowo. Są blogerzy i dziennikarze, którzy nie ograniczają się do jednej dziedziny nauki. Zgłosiły się też koła naukowe, centra nauki, przedsiębiorstwa i organizacje pozarządowe, działające w bardzo różnej skali.

Zgłoszenia będą oceniane dwuetapowo. Po pierwszym etapie ocen Jury wyłoni finalistów, których sylwetki przedstawimy w serwisie Nauka w Polsce. Grupę tę poznamy w listopadzie. W drugim etapie ocen Kapituła wybierze zwycięzców w poszczególnych kategoriach. Może też przyznać dwa wyróżnienia.

Jury wybierze również laureata Nagrody Głównej, za całokształt działań na polu popularyzacji.

Z kolei redakcja przyzna pozaregulaminową Nagrodę im. red. Tomasza Trzcińskiego za wzorcową politykę informacyjną - dla biur prasowych, rzeczników prasowych, naukowców czy całych jednostek naukowych, wyróżniających się - z perspektywy redakcji - w zakresie popularyzowania nauki. W tej kategorii nie przyjmuje się zgłoszeń.

Nazwiska zwycięzców zostaną ogłoszone na gali finałowej konkursu. Jej termin zostanie ogłoszony na łamach serwisu Nauka w Polsce.

Kapitułę konkursową tworzą przedstawiciele środowiska naukowego, popularyzatorzy nauki i dziennikarze. Obradom przewodniczy prof. Michał Kleiber - przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO, wieloletni prezes PAN, b. minister nauki i informatyzacji, jeden z inicjatorów konkursu. Zgłoszenia ocenią: Dariusz Aksamit - działacz Marszu dla Nauki; Robert Firmhofer – dyrektor Centrum Nauki Kopernik; dr Ireneusz Kaługa z Grupy EkoLogicznej; prof. Andrzej Katunin z Politechniki Śląskiej; Iwona Kieda - reprezentująca Instytut InLife (dawny Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN) w Olsztynie; dr Anna Łosiak z Instytutu Nauk Geologicznych PAN; dr Magdalena Osial z Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN; dr hab. Piotr Sułkowski z Uniwersytetu Warszawskiego; Barbara Szelewa-Kropiwnicka - dyrektorka Departamentu Analiz Strategicznych i Popularyzacji Nauki w MNiSW; Michał Szydłowski, który jako Pan Korek prowadzi pokazy naukowe; red. Krzysztof Michalski – dziennikarz naukowy Polskiego Radia; dr hab. Robert Mysłajek - biolog i popularyzator nauki; prof. Aleksandra Ziembińska-Buczyńska z Centrum Popularyzacji Nauki Politechniki Śląskiej; a także przedstawiciel redakcji serwisu Nauka w Polsce.

Dyplomy z tytułem Popularyzator Nauki trafiły w ręce wielu wybitnych postaci i instytucji. W gronie laureatów znajdują się m.in. prof. Maciej Geller, prof. Łukasz Turski, ks. prof. Michał Heller, prof. Jerzy Vetulani, prof. Piotr Rzymski, red. Wiktor Niedzicki, Karol Wójcicki, a także twórcy portali „Crazy Nauka”, „Nauka o klimacie” oraz flagowe instytucje, takie jak Centrum Nauki Kopernik.

Konkurs Popularyzator Nauki to najstarsza w Polsce inicjatywa, w ramach której nagradzani są naukowcy, dziennikarze, animatorzy, zespoły oraz instytucje pomagające społeczeństwu poznawać i lepiej rozumieć zjawiska zachodzące wokół człowieka. Od ponad dwudziestu lat przedsięwzięcie to promuje najwyższe standardy komunikacji naukowej, wpierając walkę z dezinformacją i pomagając budować zaufanie do nauki.

Organizatorem konkursu jest serwis Nauka w Polsce, prowadzony przez Fundację PAP, przy wsparciu Polskiej Agencji Prasowej.

Konkurs dofinansowany jest ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki III.

Tegoroczna, 22. odsłona zbiega się z ogłoszonym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Rokiem Popularyzacji Nauki, który wprowadza komunikację naukową do grona ważnych zadań polskich uczelni.

Nauka w Polsce

zan/ bar/