Naukowcy z chińskiego Chongqing Three Gorges Medical College ostrzegają przed 6PPD-chinonem (6PPD-Q) - związkiem, który powstaje, gdy cząstki uwalniane ze ścierających się na ulicy opon reagują z ozonem. Według badania opisanego w magazynie „Open Medicine” (https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/med-2026-1477/html), oddziałuje on na komórki w mózgu, zwiększając zagrożenie chorobą Alzheimera.

Eksperci zauważają, że 6PPD-Q wykrywa się w wodzie, glebie oraz próbkach pobieranych od ludzi. Badania pokazały już np., że substancja jest toksyczna dla ryb i innych organizmów wodnych. Ponadto wcześniejsze testy na myszach wskazały, że może przenikać do mózgu.

Chiński zespół przeprowadził natomiast zaawansowane komputerowe symulacje, aby dokładnie sprawdzić, jak 6PPD-Q oddziałuje z komórkami, z uwzględnieniem genów, białek i różnych cząsteczek sygnałowych sterujących pracą komórki.

Wykorzystano także dane z analizy próbek tkanki mózgowej osób z chorobą Alzheimera.

Według wyników cząsteczka oddziałuje na pracę trzech genów związanych z rozwojem choroby Alzheimera. W ten sposób może nasilać stany zapalne, stres oksydacyjny, a także zaburzać komunikację między komórkami w mózgu. Jak podkreślają eksperci, to procesy ważne w rozwoju schorzenia.

Naukowcy przyznają przy tym, że badanie miało charakter symulacyjny, ale pokazuje procesy, które mogą działać w mózgu.

Potrzebne będą jednak dalsze badania – prowadzone na żywych komórkach i tkankach oraz zwierzętach – które więcej powiedzą na temat zauważonych oddziaływań.

O wpływie substancji uwalniających się z opon na faktyczne ryzyko więcej będą mogły natomiast powiedzieć dopiero badania epidemiologiczne.

W podsumowaniu naukowcy stwierdzają jednak, że ich badanie „dostarcza pierwszego systematycznego opisu mechanizmów molekularnych, za pośrednictwem których 6PPD-Q może przyczyniać się do patogenezy choroby Alzheimera”.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/