Wciąż nie wiadomo, skąd dokładnie pochodzi kometa 3I/ATLAS, jednak nowe badanie przeprowadzone przez zespół z University of Michigan dostarcza nowych informacji o miejscu narodzin tego międzygwiazdowego obiektu.

Jak twierdzą naukowcy, miejsce to było dużo zimniejsze i mniej narażone na działanie promieniowania od Układu Słonecznego. To wnioski z obserwacji, które pokazały, że 3I/ATLAS jest wyjątkowo bogata w szczególny rodzaj wody – zawierający deuter.

– Nasze obserwacje pokazują, że warunki, które doprowadziły do powstania naszego Układu Słonecznego bardzo różnią się od tych, w jakich układy planetarne ewoluowały w innych częściach naszej galaktyki – mówi Luis Salazar Manzano z University of Michigan, główny badania opisanego w magazynie „Nature Astronomy".

Naukowcy przypominają, że cząsteczka wody składa się z dwóch atomów wodoru i jednego atomu tlenu. W typowych cząsteczkach H2O, atomy wodoru mają jednak w jądrze tylko jeden proton.

W wodzie 3I/ATLAS znaczna część cząsteczek zawiera natomiast deuter - izotop wodoru, który oprócz zwykłego protonu, w swoim jądrze ma także neutron. Takie cięższe formy wody występują również na Ziemi, ale w znacznie mniejszych ilościach.

– Ilość deuteru w stosunku do zwykłego wodoru w wodzie przewyższa wszystko, co dotąd widzieliśmy w innych układach planetarnych i kometach planetarnych – podkreśla Salazar Manzano Manzano.

Stosunek ten był 30 razy wyższy niż w przypadku jakiejkolwiek komety w naszym Układzie Słonecznym i 40 razy wyższy niż wartość stwierdzana w wodzie ziemskich oceanów.

– To dowód na to, że warunki, które doprowadziły do powstania naszego Układu Słonecznego, nie są powszechne w całej przestrzeni kosmicznej. To może brzmieć jak coś oczywistego, ale to jedna z tych rzeczy, które trzeba udowodnić – zwraca uwagę współautorka badania, Teresa Paneque-Carreño, także z University of Michigan.

Badanie opublikowane w czasopiśmie „Nature Astronomy” przeprowadzono dzięki wyjątkowej czułości Atacama Large Millimeter/submillimeter Array Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA).

Naukowcy podkreślają, że to pierwszy raz, kiedy udało się przeprowadzić tego typu analizę odnośnie do obiektu międzygwiezdnego. Jak dodają, ich dokonanie pokazuje, że będzie można podobnie charakteryzować także inne obiekty międzygwiezdne.

To z kolei pozwoli lepiej zrozumieć, co dzieje się w innych układach planetarnych.

3I/ATLAS jest dopiero trzecim odkrytym obiektem pochodzącym z innego układu – zaznaczają eksperci – ale ich zdaniem liczba takich odkryć będzie rosła wraz z budową nowych coraz doskonalszych instrumentów.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/