Astronomowie zarejestrowali centralny obszar Drogi Mlecznej na falach radiowych. Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) pokazało największy jak dotąd obraz uzyskany przy pomocy sieci radioteleskopów ALMA. Widać na nim różne związki chemiczne w formie gazu.
Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) to sieć 66 radioteleskopów znajdujących się w Chile na wysokości ponad 5000 metrów n.p.m. Jest to projekt globalny, ale bieżącym działaniem zarządza ESO, do którego należy także Polska.
I właśnie ESO zaprezentowało szczegółowy obraz centralnych rejonów Drogi Mlecznej, w okolicach supermasywnej czarnej dziury w centrum naszej galaktyki. Obraz ma na niebie długość trzech tarcz Księżyca w pełni, a widoczny na nim rejon ma fizycznie rozmiar ponad 650 lat świetlnych.
Zbadany obszar to tzw. Centralna Strefa Molekularna (ang. Central Molecular Zone, CMZ). Nowe badania pokazało strefę CMZ tak szczegółowo, jak nigdy wcześniej, od struktur gazowych rozciągniętych na dziesiątki lat świetlnych na całej długości, po małe obłoki gazu wokół pojedynczych gwiazd.
ALMA pokazała tutaj zimny gaz molekularny, pozwalając astronomom zrozumieć skomplikowaną chemię obszaru CMZ, wykrywając dziesiątki różnych cząsteczek, od prostych, takich jak tlenek krzemu, po bardziej złożone cząsteczki organiczne, jak metanol, aceton czy etanol.
Zimny gaz molekularny przemieszcza się wzdłuż włókien, zasilając skupiska materii, z których mogą rodzić się gwiazdy. Naukowcy uważają, że rejon CMZ dzieli wiele cech z galaktykami wczesnego Wszechświata, kiedy to gwiazdy rodziły się w chaotycznych, ekstremalnych środowiskach.
Badań dokonano w ramach projektu ALMA CMZ Exploration Survey (ACES), dużego przeglądu nieba w centralnej części Drogi Mlecznej. Celem ACES jest ustalenie własności całego gazu mogącego służyć do powstawania gwiazd w pobliżu centrum galaktyki, w skalach od globalnych (kilkaset lat świetlnych) po lokalne (pojedyncze lata świetlne), z rozdzielczością w prędkościach gazu na poziomie poniżej prędkości dźwięku (0,4 km/s). Międzynarodowy zespół naukowy ACES obejmuje ponad 160 naukowców i studentów z ponad 70 instytucji na kilku kontynentach. Kierownikiem naukowym jest Steven Longmore z brytyjskiego Liverpool John Moores University.
Wyniki badań zaprezentowano w serii sześciu artykułów, które ukazały się w „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. (PAP)
cza/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
