Otyłość to poważny problem zdrowia publicznego. W krajach o wysokich dochodach stała się główną przyczyną zgonów. Według WHO od 1975 roku otyłość wśród dorosłych na świecie wzrosła ponad trzykrotnie. W 2022 roku nadwagę miało 2,5 miliarda dorosłych. Spośród nich 890 milionów żyło z otyłością.

W ostatnich latach zyskał na popularności post przerywany, lansowany przez portale społecznościowe i influencerów lifestylowych. Mowa była o szybkiej utracie wagi i korzyściach metabolicznych.

W nowym badaniu przeglądowym (https://doi.org/10.1002/14651858.CD015610.pub2) naukowcy z Universidad Hospital Italiano de Buenos Aires (Argentyna) przeanalizowali dane z 22 randomizowanych badań klinicznych z udziałem 1995 dorosłych przeprowadzone w Ameryce Północnej, Europie, Chinach, Australii i Ameryce Południowej. W badaniach oceniano różne formy przerywanego postu, w tym post co drugi dzień, okresowy post i ograniczenie czasowe posiłków. W większości badań obserwowano uczestników przez okres do 12 miesięcy.

W ramach przeglądu porównano przerywany post z tradycyjnymi zaleceniami dietetycznymi oraz brakiem interwencji. Post przerywany nie wydawał się mieć klinicznie istotnego wpływu na utratę wagi i nie był pod tym względem lepszy niż standardowe zaleczenia dietetyczne, a nawet niż brak działań.

Zgłaszanie działań niepożądanych było niespójne w poszczególnych badaniach, co utrudnia wyciągnięcie jednoznacznych wniosków. Ponadto baza dowodowa objęła jedynie 22 badania, z których wiele przeprowadzono na niewielkiej liczbie osób. Również raportowanie było niespójne.

„Post przerywany po prostu nie wydaje się skuteczny u dorosłych z nadwagą lub otyłością, którzy próbują schudnąć” – powiedział główny autor przeglądu, Luis Garegnani z Universidad Hospital Italiano de Buenos Aires, cytowany w informacjach prasowych.

Garegnani przestrzegł również przed szumem medialnym wokół postu w internecie. „Post przerywany może być rozsądną opcją dla niektórych osób, ale obecne dowody nie uzasadniają entuzjazmu, jaki widzimy w portalach społecznościowych” - zwrócił uwagę.

Niewiele badań analizowało długoterminowe skutki postu przerywanego. „Otyłość jest chorobą przewlekłą. Krótkoterminowe badania utrudniają pacjentom i lekarzom podejmowanie długoterminowych decyzji” – dodał Garegnani.

W większości uwzględnionych badań uczestniczyły głównie białe populacje w krajach o wysokich dochodach. Ponieważ otyłość stanowi szybko narastający problem w krajach o niskich i średnich dochodach, konieczne są dalsze badania w tych populacjach.

Autorzy zastrzegają, że uzyskane przez nich wyniki mogą dostarczyć pewnych wskazówek, ale nie można ich ekstrapolować na całą populację, ponieważ mogą się różnić w zależności od płci, wieku, pochodzenia etnicznego, stanu chorobowego, zaburzeń odżywiania lub zachowań leżących u ich podłoża.

„Biorąc pod uwagę dostępne obecnie dowody, trudno jest sformułować ogólne zalecenia” – powiedziała Eva Madrid, główna autorka z Cochrane Evidence Synthesis Unit Iberoamerica. „Lekarze będą musieli podchodzić do każdego przypadku indywidualnie” - dodała.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/