Deklaracja padła tuż po tym, jak minister odebrał od naukowców petycję w sprawie zwiększenia budżetu NCN, pod którą podpisało się ponad 6 tys. osób. Szef resortu nauki wpiął też w klapę marynarki przypinkę z logo akcji (Marią Skłodowską-Curie wpatrującą się w pustą świnkę skarbonkę).

- Robimy wszystko, by te pieniądze zwiększyć i by te pieniądze się znalazły. Otrzymałem dziś petycję, która zostanie złożona w parlamencie. Gdybym nie był w rządzie, sam bym się pod nią podpisał. Robimy wszystko, żeby pieniądze się znalazły, zrozumienie w rządzie jest, a sposób znalezienia tych pieniędzy myślę, że jest kwestią czasu - powiedział minister.

Ocenił, że przeszkodą jest sytuacja geopolityczna i deficyt budżetowy. - Myślę, że na końcu większe pieniądze się znajdą, szukamy rozwiązań, żeby się znalazły - zadeklarował Kulasek. I zwrócił uwagę, że politycy muszą nieco inaczej szukać pieniędzy, których brakuje na polską naukę, u polityków niż naukowcy.

Podczas gali dyrektor NCN prof. Krzysztof Jóźwiak powiedział, że skutki wieloletniego i chronicznego niedofinansowania sektora są katastrofalne. W jego opinii Polska stoi w obliczu wielu wyzwań. Zaś to właśnie innowacje mogą w największym stopniu przyczynić się do niwelowania skutków tych zagrożeń.

- Nie możemy pozwolić, żeby badacze mieli wrażenie, że stoją na peronie i patrzą na odjeżdżające pociągi - zaznaczył Jóźwiak. Przypomniał, że nauka jest globalna, a dobrzy naukowcy z powodzeniem mogą znaleźć pracę w innych krajach. Zadaniem jest więc to, by przynajmniej część z nich chciała realizować pasje badawcze w naszym kraju. - A tego nie da się zrobić, tocząc coroczny bój o środki pozwalające na dożycie tego systemu naukowego do kolejnego roku budżetowego - alarmował.

Jego zdaniem odpowiednie finansowanie sektora badań i innowacji to strategiczna konieczność dla kraju, a wartościowa nauka to „polska racja stanu”.

W ostatnich tygodniach pojawiło się kilka apeli do rządzących o wzrost nakładów na naukę w przyszłorocznym budżecie państwa, w tym o zwiększenie o 400 mln zł budżetu NCN.

W połowie września apelowała o to Rada NCN. Ostrzegła przy tym, że utrzymanie finansowania na dotychczasowym poziomie uniemożliwi rozwój systemu grantowego, ograniczy szanse młodych naukowców i obniży innowacyjność polskich badań.

Z kolei pod koniec września ponad 100 naukowców w liście otwartym skierowanym do przedstawicieli polskich władz zaapelowało o „zwiększenia nakładów na badania naukowe w Polsce, w tym szczególnie podwyższenia dotacji dla Narodowego Centrum Nauki o minimum 400 mln zł oraz zagwarantowania corocznego wzrostu finansowania NCN w powiązaniu z PKB". Później pod listem tym - udostępnionym w postaci internetowej petycji podpisało się 6 tys. osób.

W październiku zaś podobny apel - z inicjatywy prezesa Fundacji na rzecz Nauki Polskiej prof. Krzysztofa Pyrcia - skierowali do władz przedstawiciele środowiska akademickiego, w tym m.in. prezes PAN prof. Marek Konarzewski, rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, AGH, Politechniki Wrocławskiej i Politechniki Warszawskiej oraz przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP), Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego (RGNiSW) i Rady Doskonałości Naukowej (RDN).

Narodowe Centrum Nauki jest agencją wykonawczą, która wspiera badania podstawowe poprzez finansowanie w drodze konkursów projektów badawczych oraz działań naukowych. W latach 2011–2024 Narodowe Centrum Nauki przyznało badaczkom i badaczom z całej Polski ponad 30 tysięcy grantów na łączną kwotę 16,7 mld złotych.

Nauka w Polsce

lt/ agt/