Prof. Sułkowska: tegoroczny Nobel z chemii to nagroda za wyjście poza granice wyobraźni

Fot. Adobe Stock
Fot. Adobe Stock

Tegoroczny Nobel z chemii to nagroda za kolejny przełom, za wyjście poza granice ludzkiej wyobraźni - skomentowała dla PAP fizyczka i chemiczka z Uniwersytetu Warszawskiego dr hab. Joanna Sułkowska.

Komitet Noblowski ogłosił w środę, że tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie chemii zostali Amerykanin David Baker oraz dwaj Brytyjczycy - Demis Hassabis i John M. Jumper. Uhonorowano ich za projektowanie i przewidywanie trójwymiarowej struktury białek.

"Życie nie mogłoby istnieć bez białek. To, że teraz możemy przewidywać struktury białek i projektować własne białka, przynosi ludzkości największe korzyści" - przytoczyła fragment uzasadnienia Nagrody Nobla z chemii dr hab. Joanna Sułkowska, prof. UW, kierowniczka Interdyscyplinarnego Laboratorium Modelowania Układów Biologicznych w Centrum Nowych Technologii UW, która na co dzień zajmuje się wykorzystaniem uczenia maszynowego w projektowaniu białek.

Jak oceniła naukowczyni, tegoroczny Nobel "to więcej niż rewolucja".

"Ta nagroda zawiera w sobie podstawy wczorajszej Nagrody Nobla z fizyki i stosuje jej podstawy w chemii, aby przejść do praktycznych rozwiązań w biologii, medycynie - poprawić jakość naszego życia" - podkreśliła.

Przypomniała przy tym, że "zastosowanie nowej wersji metody uczenia maszynowego już w roku 2020 pokazało przełom - doprowadziło do wyznaczania struktur białek z jakością doświadczalną".

"Ta Nagroda Nobla jest za kolejny przełom, wyjście poza granice ludzkiej wyobraźni, czyli tworzenie sztucznych białek o konkretnym kształcie i funkcji biologicznej" - uznała.

W roku 2020 Hassabis i Jumper zaprezentowali ulepszony model sztucznej inteligencji o nazwie AlphaFold2, z którego pomocą byli w stanie przewidzieć strukturę praktycznie wszystkich znanych 200 milionów białek. Od tego czasu AlphaFold2 zostało wykorzystane przez ponad dwa miliony ludzi ze 190 krajów. Naukowcy mogą teraz m.in. lepiej zrozumieć oporność na antybiotyki i tworzyć obrazy enzymów, które mogą np. rozkładać plastik.

"Można powiedzieć, iż AlphaFold jest podstawowym narzędziem biofizyka, biochemika, biologa czy farmaceuty do projektowania białek, oddziaływań międzybiałkowych, projektowania leków. Nie znam zespołu naukowego, który zajmuje się biologią strukturalną, a który nie korzysta z tego podejścia. Cudowne jest to, że w kilka minut można dostać strukturę zupełnie nowego białka. Należy tylko zauważyć, iż po piętach drepcze im inne podejście, zaproponowane przez FaceBook/EMSFold. Wydaje się, że też Microsoft rozwija podejście do faktycznego zwijania białek" - zwróciła uwagę badaczka.

Dr hab. Sułkowska na co dzień zajmuje się podejściem interdyscyplinarnym, łącząc techniki teoretyczne, numeryczne oraz biologii strukturalnej (X-ray, Cryo-EM) do wyznaczania nowych struktur białkowych, projektowania nowych enzymów. (PAP)

Nauka w Polsce

bar/ zan/ jpn/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • Wrocław, 12.11.2026. Konferencja prasowa we Wrocławiu, 12 bm. Psy ratownicze WOPR-u, GOPR-u i OSP, a także czworonogi ratownicze na emeryturze będą bezpłatnie leczone na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu. Podpisano kolejną umowę. Dzięki niej świadczone będą m.in. specjalistyczne konsultacje czy badania diagnostyczne. (ad) PAP/Maciej Kulczyński

    Wrocław/ Uniwersytet Przyrodniczy będzie bezpłatnie leczył psy ratownicze

  • Kopisk, woj. podlaskie, 27.09.2026. Olbrzymie klucze żurawi szybują po podlaskim niebie, 27 bm. Jesienią wielkie stada tych ptaków przelatują z Polski do cieplejszych krajów, najczęściej na południe Europy. PAP/Michał Zieliński

    Lubelskie/ Żurawie z nadajnikami GPS odwiedziły 20 krajów na dwóch kontynentach

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera