Nawet w znanych jaskiniach odkrywane są nowe korytarze

12.05.2024. Jaskinia Mroźna w Tatrach Zachodnich. PAP/Grzegorz Momot
12.05.2024. Jaskinia Mroźna w Tatrach Zachodnich. PAP/Grzegorz Momot

Jaskinie, nawet te znane od dawna, wciąż zaskakują. Z roku na rok odkrywane są kolejne korytarze i przejścia - mówi PAP Barbara Zasadowska, przewodniczka po Jaskini Raj.

Największą i najgłębszą jaskinią w Polsce jest Wielka Śnieżna w Tatrach. Długość dotychczas odkrytych korytarzy wynosi ponad 23 km. Z kolei najdłuższą jaskinią w Górach Świętokrzyskich jest Chelosiowa Jama w Jaworznie koło Kielc, która ma ok. 4 km długości. To jednak nic w porównaniu ze światowymi rekordami. Jaskinia Mamucia w USA w stanie Kentucky ma aż 686 km i jest tam kilka rzek, jezior i wodospadów. Drugie miejsce zajmuje system jaskiń podwodnych Sac Actun i Dos Ojos w Meksyku. Tworzą system o łącznej długości 377 km. Z kolei w Europie największa jest Jaskinia Optymistyczna o długości 265 km, znajdująca się w pobliżu ukraińskiej wsi Korolówka.

Jednak według Barbary Zasadowskiej te liczby mogą się w każdej chwili zmienić, bo w już w znanych jaskiniach są wciąż odkrywane nowe korytarze.

Jaskinie krasowe stanowią 90 proc. jaskiń na świecie. Swoje powstanie zawdzięczają wodzie, która rozpuszcza skały zbudowane z węglanu wapnia, takie jak wapień, dolomit, kreda, gips. "Woda przesiąka przez skały, tworząc podziemne korytarze. Jest to proces długotrwały, w przypadku większości jaskiń wynoszący nawet kilkadziesiąt milionów lat" - powiedziała Barbara Zasadowska.

Przy okazji tworzą się charakterystyczne dla jaskiń formy naciekowe, czyli zwieszające się za stropów stalaktyty - tworzące się na spągu, czyli dolnej powierzchni warstwy jaskini stalagmity, i połączenie się obu tych nacieków - stalagnaty, zwane również kolumnami naciekowymi.

Wyjątkowo bogata w formy naciekowe jest Jaskinia Raj w Chęcinach koło Kielc. "Możemy tu zobaczyć bardzo rzadkie na świecie perły jaskiniowe, czyli pizoidy, pola ryżowe, nacieki kalafiorowe, wełniste czy warkoczowe" - powiedziała.

Woda, dzięki której powstały jaskinie, przyczynia się też do ich zniszczenia. "Woda drąży podziemne korytarze i stwarza ten świat, ale również woda zakończy ich życie, ponieważ każda jaskinia prędzej czy później niestety ulegnie zawaleniu. Stanie się to na skutek powolnego rozpuszczania wapiennych skał, z których jest zbudowany strop" - podkreśliła.

Jaskinie są ciekawymi obiektami nie tylko dla geologów. Na dnie jaskiń zalegają namuliska, czyli osady składające się z naniesionych przez wodę mułu, piasku, żwiru skalnego oraz szczątków organicznych takich, jak odchody, oraz szczątki zwierząt i roślin. "To jest zapis historii danego regionu. Dzięki niemu możemy określić, jak był klimat, jakie żyły zwierzęta oraz czy jaskinia była zamieszkiwana przez ludzi. Pole do popisu mają tu archeolodzy i paleontolodzy" - podsumowała Barbara Zasadowska.

Międzynarodowy Dzień Jaskiń i Krasu obchodzony jest w czwartek 6 czerwca. (PAP)

Nauka w Polsce, Paweł Stępniewski

zan/ lm/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • 22.07.2024. Inauguracja pracy najnowszego radaru meteorologicznego działającego w sieci POLRAD, 22 bm. na Górze Świętej Anny. PAP/Krzysztof Świderski

    Opolskie/Na Górze św. Anny uruchomiono radar meteorologiczny

  •  23.03.2010. Polska Stacja Antarktyczna imienia Henryka Arctowskiego. PAP/Tomasz Janecki

    Minister nauki przekazał dodatkowe 43 mln zł na nową siedzibę Polskiej Stacji Antarktycznej

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera