Zespół teleskopów VLT na Paranal o zachodzie Słońca. Credit: ESO/H.H. Heyer

Polski udział w projekcie nowego spektrografu dla teleskopu VLT

Polacy wykonają badania w pierwszej fazie budowy nowego spektrografu dla 8-metrowego teleskopu VLT (Very Large Telescope), który posłuży do obserwacji nieba w zakresie fal ultrafioletowych z wysoką rozdzielczością. Centrum Astromiczne Mikołaja Kopernika (CAMK) PAN należy do międzynarodowego konsorcjum, które zostało wybrane przez Europejskie Obserwatorium Południowe.

  • Ilustracja: pozostałość po Supernowej Tycho Brahego, obserwowana w zakresie rentgenowskim.  Credit: ROSAT, MPE, NASA
    Kosmos

    Naukowcy opracowali nową metodę poszukiwania fal grawitacyjnych

    Nową metodę poszukiwania fal grawitacyjnych emitowanych przez wybuchy supernowych typu Core Collapse (ang. Core-Collapse Supernova, CCSN) zaproponował międzynarodowy zespół naukowców. W jego składzie znalazł się badacz z Centrum Astronomicznego Mikołaja Kopernika PAN.

  • Wizja artystyczna silnego wiatru zaburzającego zewnętrzne obszary dysku z materii otaczającej czarną dziurę. Materia dysku (kolor żółty) jest najpierw wyciągana z zewnętrznych warstw pobliskiej gwiazd. Czarna dziura o masie gwiazdowej znajduje się w centrum dysku o rozmiarach 5 mln km. Pochłania ona materię wtedy i tylko wtedy gdy dociera ona do centralnych części dysku, o rozmiarach ok. 30 km. (źródło: NASA/Swift/A. Simmonet , Sonoma State University)
    Kosmos

    Wokół czarnych dziur musi wiać!

    Co jakiś czas w materii wokół czarnych dziur dochodzi do wybuchów. Naukowcy pokazali, że podczas trwania każdego takiego wybuchu muszą występować wiatry. Gdyby nie one, materia spadałaby do czarnych dziur znacznie wolniej, niż się obserwuje.

  • Mozaika zdjęć bolidu z czterech stacji PFN. Fot. dr hab. Arkadiusz Olech
    Kosmos

    Jasny bolid nad południowo-wschodnią Polską

    W nocy z 16 na 17 października, tuż przed północą, nad południowo-wschodnią Polską można było zaobserwować tzw. bolid - czyli bardzo jasny meteor, jaśniejszy nawet od Księżyca w pełni. O obserwacji poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego im. M. Kopernika PAN w Warszawie.

  • Gwiazda nowa z 1437 r. i pozostałość po odrzuconej w trakcie wybuchu otoczce. Zaznaczono pozycję gwiazdy w 2016 r. i w 1437 r. Źródło: J. Mikołajewska / K. Iłkiewicz / CAMK PAN.

    Namierzono gwiazdę nową, obserwowaną w średniowieczu przez Koreańczyków

    Prawie 600 lat temu koreańscy badacze nieba dostrzegli gwiazdę, która była widoczna jedynie przez kilkanaście dni. Obecnie naukowcy zdołali zlokalizować tę dawną gwiazdę nową. Istotny udział w badaniach mają Polacy.

  •  Teleskopy Magellana na tle gwiaździstego nieba w obserwatorium Las Campanas w północnym Chile. Dwie niebieskie plamki po lewej stronie to Wielki Obłok Magellana i Mały Obłok Magellana, galaktyki sąsiadujące z Drogą Mleczną. Zdjęcie wykonał...
    Kosmos

    Polscy astronomowie ulepszyli swoją "kosmiczną linijkę"

    Pomiary odległości galaktyk mogą być coraz dokładniejsze. Międzynarodowa grupa badawcza, kierowana przez Polaków, precyzyjnie wyznaczyła zależności dotyczące gwiazd używanych w roli „kosmicznej linijki”, mierzącej odległości w kosmosie.

  • Fot. Fotolia

    Warszawa/ Instytuty PAN z ul. Bartyckiej znów szukają środków na wykup gruntu

    Po wykupieniu od właścicieli kilku działek przy ul. Bartyckiej w Warszawie dwa instytuty Polskiej Akademii Nauk czeka spłata kolejnych zobowiązań dotyczących gruntów. Władze PAN gromadzą pieniądze, ale jest to - jak mówią - swoisty wyścig z czasem. Jeśli nie zdążą, instytuty mogą zbankrutować.

  • Fot. Fotolia

    Kolejna seria spotkań dla miłośników astronomii w CAMK PAN

    Jak zmierzyć najmniejsze gwiazdy, czy istnieje życie poza Ziemią, źródła fal grawitacyjnych to niektóre tematy kolejnej edycji "Spotkań z astronomią", organizowanych przez Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN. Pierwsze zajęcia już w poniedziałek 22 lutego.

  • Fot. Fotolia
    Kosmos

    Badacze "zważyli" czarną dziurę i odważają się przyznać: coś tu nie gra

    Wydawałoby się, że ważenie czarnych dziur to już dla naukowców bułka z masłem. Dotąd określono masę nawet 150 tys. obiektów tego typu. A co, jeśli pomiary te zawierają błędy? Zespół polskiej badaczki zauważył, że szacunki masy tej samej czarnej dziury znacznie się różnią, jeśli pomiary wykonuje się różnymi metodami.

  • W warszawskim CAMK PAN wykład o widmach

    O widmach i spektroskopii – jednej z podstawowych technik badawczych w astronomii – będzie mowa podczas wykładu popularnonaukowego, który odbędzie się w poniedziałek, 13 maja w Warszawie w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN.

Najpopularniejsze

  • Fot: J. Sułkowska 

    Halucynacje AI doprowadziły do odkrycia. Polacy opisali nową „niemożliwie zasupłaną” rodzinę białek

  • Prezydent odznaczył Orderem Orła Białego lekarza neurochirurga, prof. CMKP dr hab. n. med. Mirosława Ząbka

  • Płyn o strukturze kryształu… ze światła. Uzyskano fazę nadstałą w temperaturze pokojowej

  • Naukowczynie PAN zbadają psychologiczne konsekwencje kontaktu człowieka z AI

  • Duch Gór pomaga budować markę Karkonoszy

  • Fot. Adobe Stock

    Powstał robot, który potrafi sobie wytworzyć nowy zmysł

  • Kazachstan/ Archeolodzy odkryli złotą figurkę niedźwiedzia z IV–III wieku p.n.e.

  • Czerwień zaszkodziła Majom

  • Badania na myszach podważają część wcześniejszych ustaleń dotyczących psylocybiny

  • Badanie: pobudzanie mózgu prądem pomaga myśleć, ale męczy

Fot. Adobe Stock

Troje polskich naukowców z grantami ERC

Troje badaczy z Polski otrzymało granty ERC Synergy 2026 – poinformowała w czwartek Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERC). Ich badania dotyczą modyfikacji materiału genetycznego w komórkach, wielojęzyczności dzieci powracających do ojczyzny oraz różnorodności instytucji wyznaniowych w dawnej Europie.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera