Fot. Adobe Stock

Ciecz mniejsza od atomu? Fizycy szukają granic kolektywnego zachowania cząstek

Materia powstająca po zderzeniu dwóch jąder tlenu lub neonu może zachowywać się jak ciecz, choć zajmuje obszar znacznie mniejszy od atomu. Wyniki eksperymentu ALICE, współtworzonego przez polskich naukowców, przybliżają odpowiedź na pytanie, jak mała może być taka kropla.

  • Credits: Marcin Muszyński, Faculty of Physics, University of Warsaw „Faza nadstała (supersolid) to niezwykły stan materii, który łączy nadciekłość ze spontanicznym tworzeniem się okresowej, przypominającej kryształ struktury”

    Płyn o strukturze kryształu… ze światła. Uzyskano fazę nadstałą w temperaturze pokojowej

    Nową fazę materii kwantowej, łączącą cechy płynu pozbawionego lepkości i uporządkowanej struktury krystalicznej, uzyskali w temperaturze pokojowej fizycy z Warszawy. Do utworzenia tzw. fazy nadstałej wykorzystali światło uwięzione w mikrownęce optycznej. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Science Advances”.

  • Fot. Adobe Stock

    Międzynarodowy zespół badawczy eksperymentu STAR: proton to więcej niż trzy kwarki

    Każdy proton i neutron ma liczbę barionową równą 1. Dotąd zakładano, że przenoszą ją trzy tworzące cząstkę kwarki. Pomiary eksperymentu STAR wskazują, że może być związana również ze szczególnym połączeniem gluonów – cząstek spajających wnętrze protonu.

  • Fot. Adobe Stock

    Jak z kwarków powstają cząstki?

    Choć kwarki należą do podstawowych składników materii, nigdy nie udało się zaobserwować żadnego z nich w pojedynkę. Zawsze pozostają związane w większe cząstki. Fizycy z międzynarodowego eksperymentu ALICE w CERN, wśród nich naukowcy z Polski, zbadali, jak przebiega proces, w którym kwarki i gluony tworzą cząstki możliwe do zarejestrowania w detektorach.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Fizycy z UJ chcą wykorzystać defekty diamentu do podglądania pracy białek

    Białka zmieniają kształt, a te zmiany decydują o ich działaniu. Czujniki ukryte tuż pod powierzchnią diamentu mają pomóc śledzić pojedyncze cząsteczki. Projekt kierowany przez fizyków z Uniwersytetu Jagiellońskiego rozwija pomysł, którego ważne elementy sprawdzono już w eksperymentach.

  • fot. materiały prasowe
    Popularyzacja

    Zapytaj fizyka, tym razem o IceCube, antarktyczny lód i odkrywanie tajemnic Wszechświata

    „IceCube: jak antarktyczny lód pomaga odkrywać tajemnice Wszechświata – Nobel 2026" to kolejny wykład z serii „Zapytaj fizyka” na FUW. Już w czwartek 5 listopada wygłosi go dr Magdalena Posiadała-Zezula.

  • Kletno, 28.05.2026. Najdłuższa jaskinia całych Sudetów, położona w Masywie Śnieżnika - Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. PAP/Maciej Kulczyński
    Ziemia

    Fizyka jaskini. Badacze sprawdzają, czemu stalagmity nie mogą być dowolnie cienkie

    Nawet smukłe stalagmity mają zwykle kilka centymetrów grubości. Fizycy z Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśnili, skąd bierze się ta granica. Ich obliczenia pokazują, jak rozpływająca się kropla wody i osadzający się z niej minerał wspólnie wyznaczają szerokość jaskiniowej kolumny.

  • Fot. Martyna Szramek (Wydział Fizyki PW)
    Wydarzenia

    Ogórek na zwycięstwo — pierwsza kolejka mazowieckiej Szkolnej Ligi Inżyniersko-Fizycznej w Piastowie

    Ogórek owinięty watą i umieszczony w balonie dał drużynie z Płocka zwycięstwo w pierwszej kolejce mazowieckiej Szkolnej Ligi Inżyniersko-Fizycznej. Wspólna inicjatywa PTF, Politechniki Warszawskiej i szkół pokazuje, jak fizyka pomaga rozwiązywać rzeczywiste problemy i myśleć po inżyniersku.

  • Fot. Adobe Stock
    Technologia

    Polscy fizycy stworzyli czujnik, który pamięta światło

    Reakcja czujnika światła na błysk może zależeć od wcześniejszego oświetlenia. Zespół z PWr i Instytutu Fizyki PAN wykorzystał ten efekt do naśladowania krótkotrwałej pamięci połączeń między neuronami. To krok w stronę kamer, które część informacji przetwarzałyby już podczas ich odbioru.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

    Nagroda Nobla z fizyki za badania neutrin w lodzie Antarktydy

    Belgijski fizyk Francisa Halzen został we wtorek laureatem Nagrody Nobla z fizyki. Komitet Noblowski docenił go za pomysł gigantycznego detektora nieuchwytnych cząstek zanurzonego w lodach Antarktydy. Co ciekawe, tę koncepcję przyszły noblista przedstawił w 1988 r. w Łodzi.

Najpopularniejsze

  • Credits: Marcin Muszyński, Faculty of Physics, University of Warsaw „Faza nadstała (supersolid) to niezwykły stan materii, który łączy nadciekłość ze spontanicznym tworzeniem się okresowej, przypominającej kryształ struktury”

    Płyn o strukturze kryształu… ze światła. Uzyskano fazę nadstałą w temperaturze pokojowej

  • Halucynacje AI doprowadziły do odkrycia. Polacy opisali nową „niemożliwie zasupłaną” rodzinę białek

  • Naukowczynie PAN zbadają psychologiczne konsekwencje kontaktu człowieka z AI

  • Międzynarodowy zespół badawczy eksperymentu STAR: proton to więcej niż trzy kwarki

  • Znamy finalistów konkursu Popularyzator Nauki

  • Fot. Adobe Stock

    Kazachstan/ Archeolodzy odkryli złotą figurkę niedźwiedzia z IV–III wieku p.n.e.

  • Czerwień zaszkodziła Majom

  • Badania na myszach podważają część wcześniejszych ustaleń dotyczących psylocybiny

  • Badanie: pobudzanie mózgu prądem pomaga myśleć, ale męczy

  • Kości mogą spowalniać starzenie się całego organizmu

Fot. Adobe Stock

Badaczka: równość płci trzeba mocno zakorzenić w kolejnym programie ramowym UE

Większy udział kobiet w zespołach badawczych i obejmowanie przez nie funkcji kierowniczych sprzyja prowadzeniu różnorodnych i znaczących badań. Dlatego równość płci musi zostać mocno zakorzeniona w kolejnym unijnym programie ramowym - powiedziała PAP dr Marcela Linkova z Czeskiej Akademii Nauk.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera