Symbiotyczne bakterie zasiedlające tkanki piewika. Na obrazie z mikroskopu fluorescencyjnego trzy typy symbiontów oznaczono różnymi kolorami. Mikroorganizmy te uzupełniają dietę owada w niezbędne aminokwasy brakujące w soku roślinnym. Zdjęcie: Anna Michalik; mBio (2021), CC BY

Polscy naukowcy opisali najmniejsze znane genomy bakteryjne

Polscy naukowcy odkryli i opisali najmniejsze znane genomy bakteryjne, liczące zaledwie kilkadziesiąt genów, co stanowi niewiele ponad 1 proc. typowej liczby. Bakterie, o których mowa, pozostają na granicy życia komórkowego - poinformowali badacze na łamach „Nature Communications”.

  • Adobe Stock
    Zdrowie

    Prof. Bola z Centrum Badań Mózgu: nie wierzę w teorię "zjaranej małpy"

    Nie wierzę w teorię "zjaranej małpy" - powiedział PAP prof. Michał Bola z Centrum Badań Mózgu UJ. Nie widzę możliwości, aby spożywanie halucynogenów mogło się przełożyć na proces ewolucyjny - dodał.

  • Rekonstrukcja gada: Zhixin Han. Źródło: Instytut Paleobiologii PAN
    Życie

    Nowe spojrzenie na ewolucję wodnego trybu życia u wymarłych gadów

    Polsko-chiński zespół naukowy opisał nowego gada morskiego, który żył ok. 250 mln lat temu na terenie obecnych Chin. Odkrycie rzuca nowe światło na ewolucję wodnego trybu życia u wymarłych gadów i potwierdza bliskie pokrewieństwo żółwi m.in. z dinozaurami i ich krewnymi.

  • Adobe Stock
    Życie

    Ewolucja: gdy robi się coraz cieplej, ptaki zmniejszają się i wydłużają dzioby oraz nogi

    W cieplejszych klimatach ewolucja prowadzi u ptaków do wydłużenia nóg i dziobów, a w osobnym procesie - do zmniejszania rozmiarów ciała. Współzależności między tymi mechanizmami zbadali na 99,7 proc. gatunków ptaków naukowcy z Polski i Australii.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Pokrywy chrząszczy umożliwiły im tak wielki sukces ewolucyjny

    Pokrywy skrzydeł chrząszczy (łac. elytra) są jednym z najważniejszych osiągnięć przystosowawczych tej grupy owadów, które zapewniły jej tak ogromny sukces ewolucyjny. Zespół badawczy z udziałem Polaka na łamach „Biology Letters” opublikował obszerną analizę dotyczącą ewolucji, modyfikacji i rozmaitych funkcji tych struktur.

  • Artystyczna wizja wyglądu Bellairsia gracilis. Źródło: E. Panciroli/Muzeum Narodowe Szkocji.
    Życie

    Skamieniałość ze Szkocji. Nowe światło na ewolucyjne początki jaszczurek

    Skamieniałość ze Szkocji - opisana na łamach periodyku "Nature" przez zespół pod kierunkiem Polaka - dostarczyła nowych informacji o początkach ewolucji jaszczurek w erze dinozaurów.

  • Samiec pawia; fot. Adobe Stock
    Życie

    Obecność "kosztownych cech" może pozytywnie wpływać na populację

    Obecność w populacji "kosztownych cech", służących do konkurencji rozrodczej, może mieć pozytywny wpływ na populację, oczyszczając ją ze szkodliwych mutacji lub promując warianty przystosowawcze - wynika z badań naukowców z Poznania, Krakowa i belgijskiego Ghent.

  • koniczyna biała, fot. Adobe Stock
    Życie

    Urbanizacja wpływa na ewolucję życia podobnie na całym świecie

    Urbanizacja powoduje m.in. zmiany ewolucyjne u roślin. Międzynarodowy zespół badaczy wykazał to na przykładzie koniczyny białej, która w podobny sposób przystosowuje się do środowiska miejskiego w różnych miastach na świecie. Współautorką publikacji jest prof. Marta Szulkin z Centrum Nowych Technologii UW.

Najpopularniejsze

  • Penelopa i Odyseusz, obraz Johanna Heinricha Wilhelma Tischbeina z 1802 r. Fot. Wikipedia/ domena publiczna

    Historyk: Penelopa nie zawsze była przedstawiana jako wierna małżonka Odysa

  • Olsztyn/ Miasto chce zbadać największe jezioro, by możliwe było oczyszczenie z moczarki

  • 38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

  • Matematyk: w nieprzewidywalności świata kryje się klucz do rozwoju

  • Prof. Pałys dla PAP: nowe rozporządzenie o liście czasopism to krok ku równowadze, ale i eksperyment

  • 16.05.2013. PAP/Michał Walczak

    Neandertalscy dentyści leczyli próchnicę już prawie 60 tys. lat temu

  • Chemikalia obecne w środowisku mogą zakłócać rozwój kości u niemowląt

  • Zespół policystycznych jajników opóźnia menopauzę

  • Nie dało się żyć bez molibdenu

  • Naukowcy: wolne oddychanie wystarczy, by się uspokoić

Kraków, 19.05.2026. Prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. rozwoju, filozof, prawnik i kognitywista prof. dr hab. Bartosz Brożek (3L), pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Współpracy ze Środowiskiem Naukowo-Akademickim dr Bogna Halska-Pionka (2L), popularyzator nauki z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ Łukasz Kwiatek (3P), prezes Santa Fe Institute prof. David Krakauer (2P) i prowadzący rzecznik prasowy UJ dr Marcin Kubat (L) podczas konferencji prasowej Copernicus Festival 2026, 19 bm. w Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie. Copernicus Festival - jedno z największych wydarzeń popularyzujących naukę w Polsce. Tegorocznymi partnerami festiwalu są Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERC) oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). PAP/Łukasz Gągulski

Kraków/ Pod hasłem „złożoność” rozpoczął się Copernicus Festival

Pod hasłem „złożoność” rozpoczęło się we wtorek w Krakowie wydarzenie popularyzujące naukę – Copernicus Festival. Polscy i zagraniczni naukowcy będą opowiadać o badaniach na temat pochodzenia świata, ewolucji człowieka, ludzkiej świadomości i rozwoju sztucznej inteligencji.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera