Fot. Adobe Stock

Nawet w próżni krótkotrwale pojawiają się i znikają wirtualne pary cząstek i antycząstek

W eksperymencie STAR w zderzeniach protonów zaobserwowano, że pary cząstek - zwanych hiperonami lambda - potrafią wychodzić ze zderzenia z wyraźnie skorelowanymi spinami. Sugeruje to, że część tej korelacji została odziedziczona po parach kwark–antykwark obecnych w próżni kwantowej, zanim jeszcze zderzenie w ogóle zaszło.

  • Fot. Adobe Stock

    Anihilacja w smartfonie. Matryca telefonu jako detektor cząstek dla CERN

    Przerobiona światłoczuła matryca CMOS, element aparatu fotograficznego w smartfonach, świetnie spisuje się jako detektor cząstek, np. do wykrywania anihilacji antymaterii. To dobra wiadomość - detektory cząstek mogą być mniejsze, dokładniejsze i tańsze - pokazał zespół z CERN z udziałem Polaków.

  • LHC, Adobe Stock

    Bozonem o bozon: a gdyby tak zderzyć ze sobą dwie boskie cząstki?

    Model Standardowy tłumaczący oddziaływania między cząstkami trzyma się mocno. A szkoda! Fizycy tak bardzo chcieliby dojrzeć w nim dziury… Tym razem liczyli na to, że dziurę tę zrobią w modelu zderzenia dwóch bozonów Higgsa. A tu znowu nic.

  • Wizualizacja strumieni cząstek wtórnych zarejestrowanych przez detektor LHCb w kilku zderzeniach proton-proton. Źródło: LHCb Collaboration /  IFJ PAN

    LHCb bada niuanse procesu narodzin cząstek

    Wysokoenergetyczne kolizje jonów w Wielkim Zderzaczu Hadronów są zdolne oderwać od siebie kwarki i gluony. Jak z takiej plazmy kwarkowo-gluonowej rodzą się później cząstki wtórne? Kolejne informacje na ten temat niesie najnowsza analiza zderzeń protonów z protonami lub jonami, zaobserwowanych w ramach eksperymentu LHCb.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Akceleratorek cząstek

    Najmniejszy z dotychczas zbudowanych akcelerator o długości tylko 0,2 mm wykorzystuje światło lasera do przyspieszania elektronów do prędkości stu tysięcy kilometrów na sekundę – informuje „Nature”.

  • Adobe Stock

    Neutrina mogą być kluczem do zrozumienia ciemnej materii

    Zespół badaczy z Francji, Polski i Wielkiej Brytanii zaproponował nową hipotezę sugerującą, że oddziaływania ciemnej materii z neutrinami mogą wyjaśnić pewne nieprawidłowości w rozkładzie mikrofalowego promieniowania tła.

  • Trajektoria punktów wyjątkowych na części rzeczywistej spektrum. Fot. Mateusz Król

    Sterowanie punktami wyjątkowymi ulepszy urządzenia optyczne

    Po raz pierwszy na świecie polscy naukowcy zaobserwowali anihilację punktów wyjątkowych pochodzących z różnych punktów degeneracji. Odkrycie może przyczynić się do powstania nowoczesnych urządzeń optycznych, których właściwościami będzie można sterować za pomocą napięcia.

  • Grafika obrazująca mechanizm ściśnięcia w ultra-zimnych gazach atomów fermionowych umieszczo-nych w periodycznych sieciach optycznych została wykonana przez dr Mazenę Mackoit Sinkevičienė z Uniwersytetu Wileńskiego.

    Przechytrzyć Heisenberga i Pauliego, by dokładniej mierzyć upływ czasu? Tak! Dzięki stanom ściśniętym

    Czy da się obejść zasadę nieoznaczoności Heisenberga i ominąć zakaz Pauliego, aby jeszcze precyzyjniej mierzyć czas w zegarach optycznych? Z tym zagadnieniem zmierzyła się polsko-litewska grupa fizyków. Pokazują oni, jak wytworzyć w ultrazimnym gazie fermionowym tzw. stany ściśnięte.

  • Adobe Stock

    LHCb: kolejna różnica między antymaterią a materią znaleziona

    Oto naukowy odpowiednik zabawy w "znajdź 10 różnic między obrazkami": szukanie różnic między materią i antymaterią. Stawka w tym zadaniu jest duża: to odpowiedź na pytanie, dlaczego istniejemy. Teraz w eksperymencie LHCb w CERN badacze znaleźli kolejną (choć jeszcze nie ostatnią) różnicę.

  • Fot. EPA/MARTIAL TREZZINI
    Blog

    Future Circular Collider - następca Wielkiego Zderzacza Hadronów

    Do 2040 roku może powstać akcelerator ponad trzykrotnie dłuższy, niż największy na świecie akcelerator cząstek, Wielki Zderzacz Hadronów. Instrument, który kosztowałby - bagatela - 20 mld euro, pozwoliłby m.in. na badania bozonu Higgsa i ciemnej materii.

Najpopularniejsze

  • Skan notatek prof. Wacława Borowego. Źródło: Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Rękopisów

    Biblioteka UW: wolontariusze potrzebni do odczytania rękopisów, których nie rozumie AI

  • Zmiana diety żubrów rozregulowuje ich rozród

  • Psycholog: gwałtowne przerwanie gry komputerowej w złości to ważny sygnał

  • Olsztyn/ Miasto chce zbadać największe jezioro, by możliwe było oczyszczenie z moczarki

  • 38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

  • Fot. Adobe Stock

    Zespół policystycznych jajników zmienił nazwę

  • Naukowcy podejrzewają, dlaczego większość ludzi jest praworęczna

  • Wirusolog: Ebola nie przenosi się drogą powietrzną

  • Raport: nie wszystkie produkty ultraprzetworzone szkodzą zdrowiu

  • Chemikalia obecne w środowisku mogą zakłócać rozwój kości u niemowląt

10.03.2026. Na zdjęciu prof. Paweł Rowiński. PAP/Radek Pietruszka

Prof. Rowiński: erozja wolności akademickiej jest stopniowa i często niezauważalna

Erozja wolności akademickiej następuje dziś stopniowo i często niezauważalnie – powiedział PAP prof. Paweł Rowiński, prezes Europejskiej Federacji Akademii Nauk (ALLEA). Dodał, że nie polega ona na otwartych zakazach czy cenzurze, ale na presji politycznej, ekonomicznej czy instytucjonalnej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera