Szef MEiN zainaugurował w poniedziałek w Lublinie projekt badawczy trzech uczelni skupionych w Lubelskiej Unii Cyfrowej – Uniwersytetu Medycznego, Politechniki Lubelskiej i Uniwersytetu Przyrodniczego. Na jego realizację ministerstwo przeznaczyło 25 mln zł.

"Chcemy wykorzystać potencjał naszych uniwersytetów i uczelni lubelskich – w szczególności Politechniki Lubelskiej i Uniwersytetu Przyrodniczego – po to, ażeby ich potencjał informatyczny dotyczący technologii przyszłości można było wykorzystać dla celów medycznych. Wszystko po to, żeby nasi pacjenci teraz i w najbliższej przyszłości byli diagnozowani zdecydowanie lepiej i szybciej, co przełoży się na skuteczniejszą terapię" – powiedział szef MEiN.

Mówiąc o założeniach Lubelskiej Unii Cyfrowej, Czarnek wskazał, że trzy współpracujące ze sobą uczelnie mają szansę zostać "awangardą europejską" w zastosowaniu nowoczesnych technik i nowości w świecie informatycznym, a w szczególności sztucznej inteligencji.

Jak podał szef MEiN, prace nad koncepcją rozpoczęły się dwa lata temu. Główną rolę w projekcie – wskazał – odkrywał od początku Uniwersytet Medyczny w Lublinie.

Rektor Uniwersytetu Medycznego prof. Wojciecha Załuska wyjaśnił, że projekt zakłada wykorzystanie bazy danych do diagnostyki i dalszego postępowania terapeutycznego. Początkowo – podał – dotyczyć będzie okulistyki i młodzieży szkolnej. Następnie zostanie rozszerzony również na inne specjalizacje.

Jak podał rektor Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie prof. dr hab. Krzysztof Kowalczyk, jego uczelnia w ramach projektu będzie prowadziła badania genomiczne, które poszerzą wykorzystywaną przez sztuczną inteligencję bazę danych. "Sztuczna inteligencja potrzebuje pewnych danych i te dane dostarczymy, badając ok. 180 osób" – wskazał. Jego zdaniem projekt przyczyni się do rozwoju innych badań i jako przykład wskazał wykorzystanie sztucznej inteligencji do produkcji rolniczej.

Prorektor Politechniki Lubelskiej dr hab. inż. Dariusz Czerwiński powiedział, że dane niezbędne do wczesnej diagnostyki chorób dostarczą Uniwersytet Medyczny i Uniwersytet Przyrodniczy. "Badania pozwolą opracować centrum danych cyfrowych, które będzie wykorzystywało algorytmy sztucznej inteligencji do tego, aby pomóc w diagnozie. To narzędzie później chcemy udostępnić szerokiej rzeszy społeczeństwa" – podał. Wyraził nadzieję, że w pełni działający system, który pomoże lekarzom w diagnostyce, zostanie oddany do użytku za trzy lata.

Szef MEiN, zapytany przez media o zastosowanie sztucznej inteligencji, odpowiedział, że "nie mamy żadnych oporów".

"Sztucznej inteligencji w Lublinie się nie boimy tylko chcemy ją zastosować do tego, co jest dzisiaj najważniejsze, czyli do szybkiej diagnozy pacjentów. Zaczynamy od okulistyki" – wyjaśnił.

Rektor Załuska spodziewa się, że sztuczna inteligencja umożliwi wykorzystanie informacji z milionów badań do weryfikacji hipotez. "To jest idea naszego przedsięwzięcia, żebyśmy doszli do pewnego modelu, który pozwoli nam wykorzystać to w sposób praktyczny" – stwierdził.

Prorektor Czerwiński, mówiąc o zastosowaniu sztucznej inteligencji w medycynie, wyjaśnił, że "dzisiaj nie ma możliwości prawnej, aby diagnoza była dokonywana przez sztuczną inteligencję". "Pod nią się musi podpisać człowiek, ktoś, kto jest prawnie odpowiedzialny za to, że taką diagnozę wydał" – uzupełnił.

Jak poinformowało MEiN, celem projektu badawczego "Lubelska Unia Cyfrowa – Wykorzystanie rozwiązań cyfrowych i sztucznej inteligencji w medycynie" jest opracowanie modelu teoretycznego prowadzenia badań naukowych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, rozwiązań cyfrowych i sztucznej inteligencji w medycynie na przykładzie okulistyki.

Projekt – uzupełniono – obejmuje cztery działania: utworzenie systemu monitorowania progresji zwyrodnienia barwnikowego siatkówki u 200 pacjentów, przeprowadzenie okulistycznych badań przesiewowych wśród 5000 dzieci z klas I-VIII szkół podstawowych z województwa lubelskiego, opracowanie uniwersalnego systemu telemedycznego i cyfrowych narzędzi do prowadzenia badań przesiewowych na przykładzie 500 studentów oraz przeprowadzenie badań przesiewowych 1000 osób w grupie młodzieży licealnej oraz młodych dorosłych w kierunku chorób rogówki. Projekt będzie realizowany do 30 czerwca 2026 r.

Lubelska Unia Cyfrowa powstała jesienią 2021 r.. Jej celem jest opracowywanie innowacyjnych rozwiązań m.in. w obszarze medycyny, transportu, środowiska naturalnego i zrównoważonego rozwoju całego regionu. W skład unii wchodzą: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Uniwersytet Przyrodniczy, Politechnika Lubelska, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Uniwersytet Medyczny – lider projektu.

W kwietniu deklarację przystąpienia do unii złożył także Uniwersytet Medyczny we Lwowie. Dotychczas w ramach Lubelskiej Unii Cyfrowej zrealizowano m.in. projekt "Dobrze widzieć" – program profilaktyki krótkowzroczności i wad refrakcji u uczniów edukacji wczesnoszkolnej. Realizowany jest także pilotażowy program okulistycznych badań przesiewowych u chorych na cukrzycę w woj. lubelskim z wykorzystaniem tzw. okobusa.(PAP)

Nauka w Polsce, Piotr Nowak

pin/ joz/