Projekt noweli ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przygotowało w ramach pakietu deregulacyjnego. Pierwsze czytanie projektu odbyło się w czwartek podczas połączonego posiedzenia sejmowych komisji: deregulacji oraz edukacji i nauki.

Jak powiedziała obecna na posiedzeniu komisji wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Maria Mrówczyńska, projekt resortu przewiduje rozwiązania, które usprawnią i polepszą kształcenie w ramach szkół doktorskich.

Wyjaśniła, że zmiany, które wprowadzi nowela, podzielono na cztery grupy.

- Po pierwsze to rozwiązania dotyczące zawieszenia kształcenia. Jest to wynik siedmioletnich doświadczeń w funkcjonowaniu szkół doktorskich, który nie przewidywał zawieszenia kształcenia z innych przyczyn niż przyczyny rodzicielskie. W związku z tym proponujemy, aby doktorant mógł zawiesić kształcenie również z innych przyczyn (...). Łączny okres takiego zawieszenia będzie mógł wynieść 24 miesiące. Takie zawieszenie będzie wstrzymywało bieg wszystkich najważniejszych terminów związanych z prowadzeniem kształcenia w szkole doktorskiej, czyli terminu na złożenie rozprawy doktorskiej czy oceny śródokresowej - opisała wiceszefowa resortu nauki.

Druga kwestia podniesiona przez projektodawców to choroba i ubezpieczenie społeczne doktorantów. - Zostaną objęci obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym, dostaną w ten sposób realny dostęp do świadczeń w razie choroby, wypadku czy też sytuacji związanej z rodzicielstwem. Wprowadzenie tego zapisu nie będzie powodowało pomniejszenia czteroletniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego - zapewniła prof. Mrówczyńska

Trzecie rozwiązanie wprowadzi możliwość obligatoryjnego zawieszenia kształcenia w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem. - Będzie to wymiar odpowiadający (...) długości urlopu wychowawczego. Takiemu rozwiązaniu będą również towarzyszyć odpowiednie zabezpieczenia ubezpieczeniowe - zaznaczyła wiceminister nauki.

Dodała, że czwarty problem, który ma rozwiązać nowela, to umożliwienie doktorantom, którzy zakończyli kształcenie w szkole doktorskiej, korzystania z infrastruktury na ukończenie badań oraz złożenia rozprawy doktorskiej do czasu zakończenia postępowania.

Wprowadzone zmiany zobowiązują podmioty prowadzące szkoły doktorskie do określenia sposobu bezpłatnego korzystania z infrastruktury badawczej i informatycznej przez osoby, które ukończyły kształcenie w szkole doktorskiej i złożyły w prowadzącym ją podmiocie wniosek o wszczęcie postępowania o nadanie stopnia. 

Zgodnie z proponowanymi zmianami powody zawieszenia kształcenia przez doktoranta i sposób rozpatrywania wniosku doktoranta podmiot prowadzący szkołę doktorską określi w regulaminie tej szkoły.

Wedle projektu w czasie zawieszenia nie będzie wypłacane stypendium doktoranckie; nie będą biec terminy na wyznaczenie promotora, złożenie indywidualnego planu badawczego, przeprowadzenie oceny śródokresowej i złożenie rozprawy doktorskiej.

Jak podkreślono w ocenie skutków regulacji, celem projektu jest „stworzenie ram prawnych, które pozwolą na zawieszanie kształcenia doktorantów, a nie zwiększenie liczby osób korzystających z tych uprawnień”. Dlatego skuteczność zaproponowanych rozwiązań będzie na bieżąco oceniana na podstawie sygnałów płynących ze środowiska doktorantów, od podmiotów prowadzących szkoły doktorskie oraz Krajowej Reprezentacji Doktorantów.

- Chronimy doktorantów, chronimy ich rodziny, zabezpieczamy ubezpieczenie, zatrzymujemy terminy związane z kształceniem i zawieszeniem kształcenia, umożliwiamy kontynuowanie nauki po ukończeniu szkoły - podsumowała wiceminister Maria Mrówczyńska.

Komisje zarekomendowały przyjęcie projektu noweli z trzema drobnymi poprawkami legislacyjno-redakcyjnymi.

Nowelizowane przepisy mają wejść w życie po upływie dziewięciu miesięcy od dnia ogłoszenia. (PAP)

abu/ agt/