Na terenie amerykańskiego stanu Oklahoma znajduje się obszar dawnego spadku meteorytu. Najnowsze badania znacznie przesuwają w czasie moment zdarzenia i wpasowują go w masowe wymieranie dewońskie – informuje Uniwersytet Teksasu w Austin.
Miejsce uderzenia meteorytu, o którym mowa, znajduje się pod powierzchnią ziemi, obok niewielkiego miasta Ames. Rozciąga się na wiele kilometrów (średnica 16 km).
Nie widać go na powierzchni ziemi, gdyż jest ukryte pod warstwami osadowymi. Jest jednak śladem historii, a także odgrywa ważną rolę gospodarczą, bowiem ta struktura uderzeniowa jest znaczącym miejscem wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego.
Krater Ames stanowi też element serii dużych uderzeń meteorytów w Ameryce Północnej około 467,5 mln lat temu, czyli w okresie ordowiku w erze paleozoicznej. Liczba uderzeń z tych czasów zapoczątkowała hipotezę, że Ziemia mogła posiadać pierścień podobny do pierścieni Saturna.
Jednak okazuje się, że struktura impaktowa w Ames jest blisko 100 milionów lat młodsza niż do tej pory uważano. Na podstawie datowania kryształów cyrkonu znalezionych w skałach granitowych, ustalono że meteoryt uderzył nie w ordowiku, a w późnym dewonie, około 370 milionów lat temu.
Wcześniejsze datowania były jedynie biochronologiczne. W skałach znaleziono zęby konodonta, wymarłego stworzenia przypominającego węgorza, które żyło w ordowiku. Okazuje się jednak, że prawdopodobnie w momencie uderzenia meteorytu, zęby te miały już miliony lat i po prostu zostały przemieszane w wyniku uderzenia.
Nowe datowanie radiometryczne na podstawie cyrkonu pasuje bardzo dobrze do ram czasowych masowego wymierania organizmów około 372 miliony lat temu. To tzw. wymieranie dewońskie (na granicy franu i famenu, na które dzieli się górny dewon), doprowadziło do zagłady znacznej części organizmów morskich na Ziemi.
Aby udowodnić, że datowany cyrkon faktycznie uległ oddziaływaniu meteorytu, przeprowadzono we współpracy z NASA obrazowanie kryształów. Gdy cyrkon zostaje poddany uderzeniu takiemu, jak upadek meteorytu, rekrystalizuje się w specyficzny sposób, co jest możliwe do zaobserwowania przy pomocy odpowiednich metod obrazowania.
Wyniki badań ukazały się w czasopiśmie naukowym poświęconym planetologii i meteorytom: „Meteoritics & Planetary Science”. Pierwszą autorką pracy jest Elizabeth J. Catlos z Uniwersytetu Teksasu w Austin. (USA)
cza/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
