- W Poznaniu, w granicach dużego miasta, mamy perełkę: kratery meteorytowe Morasko, gdzie znajdowane są również fragmenty żelaznego meteorytu, który spadł ok 4,5 tys. lat temu. Ten upadek spowodował powstanie aż siedmiu kraterów. I choć to perełka - to niewiele osób w Polsce o nich wie i zdaje sobie sprawę z tego, jak to niezwykłe miejsce - powiedziała PAP prezeska Fundacji Ziemia i Kosmos, prof. Uniwersytetu Adama Mickiewicza, dr hab. Agnieszka Kryszczyńska. - Takich miejsc na Ziemi jest niewiele, zwłaszcza z wielokrotnymi kraterami. Zwykle są też one bardzo trudno dostępne - gdyż znajdują się na przykład na pustyniach czy za kołem podbiegunowym. Są też bardzo silnie zerodowane i praktycznie niewidoczne. A nasze są dość młode i świetnie widoczne.

Lokalizacja krateru sprawia, że bardzo łatwo go zobaczyć. Na co dzień można skorzystać ze ścieżki edukacyjnej z tablicami, na których opisano historię tego miejsca. Dużo więcej atrakcji czeka zainteresowanych w sobotę 3 października, podczas Dnia Kraterów Meteorytowych Morasko 2026.

Wydarzenie odbywa się na terenie samego rezerwatu, a także w Centrum Kultury i Bibliotece Publicznej w Suchym Lesie. Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Ziemia i Kosmos, skupiająca naukowców z różnych uczelni, reprezentujących rozmaite dziedziny nauki.

- Temat kraterów łączy wiele dziedzin nauki, m.in. geologię i astronomię - skomentowała prof. Kryszczyńska.

Uczestników dnia kraterów po rezerwacie będą oprowadzać specjaliści, którzy opowiedzą na temat tego miejsca i jego geologicznej historii (konieczne są zapisy na wydarzenie). W Centrum Kultury naukowcy, pasjonaci i odkrywcy będą opowiadać o meteorytach, kraterach uderzeniowych, bezpieczeństwie kosmicznym czy niezwykłych organizmach wysyłanych w przestrzeń kosmiczną. Na uczestników czekają m.in. wykłady, rodzinne warsztaty, wystawy i wycieczki terenowe. Będzie można spróbować samemu rozpoznać meteoryt, zbudować model kosmicznego łazika, a nawet zrobić okulary do obserwacji zaćmienia Słońca. Dzięki wystawie meteorytów - "miejscowych" i pochodzących z innych miejsc - można będzie dosłownie „dotknąć kosmosu», a podczas spacerów po rezerwacie - zobaczyć kratery powstałe 4,5 tysiąca lat temu po zderzeniu Ziemi z planetoidą.

Program spotkań można znaleźć na stronie: https://impakt-morasko.pl/

Szefowa fundacji przypomniała, że środowisko naukowe zabiega o zbudowanie w okolicy kraterów poświęconego im centrum nauki.

- W całej wielkiej Wielkopolsce brakuje miejsca, w którym można by poznawać naukę w interaktywny sposób i wieloaspektowo, czyli wychodząc od nauk podstawowych, takich jak astronomia, geologia, fizyka - przez budowanie sprzętu kosmicznego, po badania archeologiczne czy społeczne - mówiła.

W działania na rzecz powołania ośrodka zaangażowani są naukowcy z kilku poznańskich uczelni i Fundacja Ziemia i Kosmos. - Dążymy do zawiązania formalnego konsorcjum. Mamy też zgodę wójta gminy Suchy Las, żeby teren w pobliżu kraterów przeznaczyć na budowę centrum. Mamy życzliwość władz woj. Wielkopolskiego. Będziemy teraz szukać rozwiązań formalnych i środków na utworzenie centrum - podsumowała.

Skąd wziął się meteoryt Morasko? Około 4,5 tysiąca lat temu niewielka planetoida weszła w atmosferę nad obszarem dzisiejszych północnych krańców Poznania. Eksplodowała i rozpadła się na wiele części, tworząc grupę siedmiu kraterów. Największy z nich ma średnicę około 100 m i głębokość dochodzącą do 11,5 m. Na pierwszy okaz meteorytu, o wadze niespełna 80 kg, natrafiono w 1914 roku. Do tej pory na terenie Moraska znaleziono już kilka ton kosmicznej materii.

Nauka w Polsce, Anna Ślązak

zan/ agt/