NGC 4698 to galaktyka spiralna odległa od nas 55 milionów lat świetlnych. Na niebie widoczna jest w gwiazdozbiorze Panny. Należy do dużej gromady galaktyk, zwanej Gromadą w Pannie. To najbliższa nam gromada galaktyk.

Droga Mleczna także jest galaktyką spiralną, czyli taką, w której wokół centralnego zgrubienia galaktycznego się spiralnie skręcona obszary z gazem, pyłem i gwiazdami.

Na nowym zdjęciu galaktyki NGC 4698 wyraźnie widać te struktury. W centrum widzimy rozmyte białe świecenie centralnego zgrubienia galaktycznego, w którym znajdują się mniejsze, starsze, chłodniejsze gwiazdy niż w ramionach spiralnych. W samym środku znajduje się supermasywna czarna dziura. Co prawda jest ona widoczna na zdjęciu, ale naukowcy mają dowody, że aktywnie rośnie, ściągając gaz ze swojego otoczenia.

Mimo pozornego wyglądu typowej galaktyki spiralnej, NGC 4698 jest jedną niewielu znanych galaktyk spiralnych, w których centralne zgrubienie galaktyczne rozciąga się poza dysk pod znacznym kątem do płaszczyzny dysku.

Galaktyka ma też inną zaskakującą cechę. Gwiazdy i gaz znajdujące się najbliżej centrum rotują prostopadle do reszty dysku.

Co może być przyczyną tego braku synchronizacji? Astronomowie sądzą, że przyczyny należy szukać poza galaktyką. Jeśli NGC 4698 pobrała gaz z zewnętrznego źródła (np. innej galaktyki), zgromadzona w ten sposób materia mogła utworzyć wewnątrz swój własny dysk gazu i gwiazd, który jest nachylony w stosunku do głównego dysku galaktyki. Według niektórych obserwacji galaktyka mogła w przeszłości przejść proces łączenia się z innym obiektem – sugestią jest krótki „ogon” wodoru ciągnący się od jednej ze stron.

Zdjęcie zostało wykonane w ramach programu badawczego skupiającego się galaktykach Gromady w Pannie. Do obserwacji wykorzystano Kosmiczny Teleskop Hubble’a. (PAP)

cza/ zan/