Poczucie bycia uboższym niż rówieśnicy ma związek z gorszym samopoczuciem – taki wniosek z badania przedstawiono na łamach pisma „Social Science & Medicine”.
Nowe badania naukowców z McGill University w Kanadzie (DOI: 10.1016/j.socscimed.2026.119203) rzucają światło na to, jak porównywanie się z innymi wpływa na szczęście i satysfakcję z życia. Jak wynika z tych badań, satysfakcję z życia - zwłaszcza w przypadku młodych ludzi - osłabia raczej poczucie „pozostawania w tyle” niż obiektywna sytuacja. Osoby, które czują się finansowo gorzej niż ich rówieśnicy, częściej zgłaszają oznaki ubóstwa, nawet gdy ich rzeczywiste dochody są podobne.
Poczucie bycia ubogim (languishing) to poczucie utknięcia w martwym punkcie lub odłączenia (being disconnected). Termin ten spopularyzowano podczas pandemii COVID-19, aby opisać poczucie pustki i stagnacji, którego doświadczało wiele osób. Od tego czasu zyskał on na popularności w badaniach nad zrozumieniem zdrowia psychicznego wykraczającym poza chorobę kliniczną.
Analiza danych ponad 200 tys. osób z 22 krajów wykazała, że osoby, które czuły się uboższe niż inni, uzyskały niższe wyniki w zakresie szczęścia, zdrowia, sensu i celu, relacji i stabilności finansowej. Wzorce te utrzymywały się także rok później, niezależnie od dochodów.
Wyobraźmy sobie dwie osoby zarabiające tyle samo. Jedna jest otoczona przez kolegów, którzy zarabiają mniej więcej tyle samo i czuje się w miarę dobrze. Druga jest otoczona przez kolegów, którzy zarabiają znacznie więcej i czuje się, jakby zostawała w tyle.
„Niezależnie od tego, ile masz, jeśli czujesz się gorzej niż osoby, z którymi się porównujesz, masz mniejsze szanse na rozwój” – powiedział główny autor, prof. Frank Elgar z McGill. „Ciągłe porównywanie się może podkopać poczucie ugruntowania i celowości”.
Negatywne skutki były najsilniejsze u młodych ludzi, zwłaszcza młodych kobiet.
„Nasze odkrycia wiążą się z rosnącymi obawami o to, że młodzi ludzie będą mieli większy lęk, słabsze więzi społeczne i większą niepewność co do przyszłości” – zaznaczył prof. Elgar. - „Poczucie ubóstwa i nierówności mogą częściowo wyjaśnić to, co się dzieje”.
Chociaż badanie nie analizowało bezpośrednio mediów społecznościowych, Elgar twierdzi, że wyniki odzwierciedlają obawy dotyczące ciągłych porównań, które one podsycają.
„Zawsze szukamy coraz wyżej w hierarchii społecznej” – podkreślił. - „Pomocne może być docenienie tego, co się ma, zmiana perspektywy i zaangażowanie się w życie społeczności”.
Paweł Wernicki (PAP)
pmw/ zan/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
