W dniach 22-24 czerwca we Wrocławiu Uniwersytet SWPS - wraz z miastem Wrocław i Telewizją Polską - organizuje Kongres i Festiwal Psychologiczny Re_Mind. W wydarzeniu weźmie udział ponad 200 prelegentów z Polski i zagranicy.

- Rosnące zainteresowanie psychologią i szeroka obecność psychologii w mediach tradycyjnych i społecznościowych to szansa i wyzwanie. To z jednej strony fascynujące i pozytywne zjawisko, które dotyczy nie tylko Polski, ale w zasadzie całego świata. Jako naukowcy wiemy, że psychologia potrafi nam pomóc i wiele zmienić. Jednak zauważyliśmy, że nasza wiedza i kompetencje do wielu ludzi nie docierają. Gdzieś powstaje bariera, która utrudnia przepływ informacji - powiedział PAP prof. Roman Cieślak, rektor Uniwersytetu SWPS. - To spowodowało, że zajęliśmy się organizacją tak ogromnego wydarzenia jak Kongres i Festiwal Psychologiczny Re_Mind. Uważamy, że zderzenie oczekiwań dotyczących psychologii z rzetelną wiedzą, podaną nie ex cathedra, ale z pierwszej ręki, może przyczynić się do stopniowego zasypania luki pomiędzy wiedzą a rosnącymi potrzebami - dodał.

W sieci można natknąć się np. na nadmiernie uproszczone porady psychologiczne, które mogą skłaniać nas do przyklejania etykietek innym osobom (typu „pięć cech, po których rozpoznać narcyza”; „siedem sygnałów świadczących o tym, że nasi rodzice są toksykami”). Na podstawie internetowych wpisów niektórzy samodzielnie próbują też zrozumieć własne emocje i zachowania, korzystając np. z testów online lub kwestionariuszy. To wydaje się wygodne, ale bez pomocy specjalisty możemy mylnie interpretować objawy, wzmacniać negatywne przekonania na własny temat, przypisywać sobie zaburzenia, których w rzeczywistości nie mamy. Diagnoza np. spektrum autyzmu czy ADHD to proces wymagający szczegółowego wywiadu i testów diagnostycznych.

Osobnym zagrożeniem są chatboty, z których specyficznej pomocy korzysta coraz więcej osób. Z badania Uniwersytetu Stanforda, w którym przeanalizowano odpowiedzi 11 modeli językowych, wynika, że sztuczna inteligencja i modele językowe mają tendencję do potakiwania i utwierdzania nas w przekonaniach, nawet jeśli są one dla nas szkodliwe. Nie potrafią odpowiednio zareagować w sytuacji kryzysu psychicznego i nie kierują do odpowiednich specjalistów.

Do uczestnictwa w kongresie Re_Mind organizatorzy zaprosili więc twórców internetowych, którzy w profesjonalny sposób podejmują zagadnienia psychologiczne. Powstał również pomysł, by zaprosić ich do wspólnego wypracowania standardów przekazywania wiedzy psychologicznej. - Ucieszyło nas, że odpowiedzieli na tę inicjatywę bardzo pozytywnie. Oni sami też martwią się tym, że w walce o popularność przegrywają z dezinformacją, którą posługują się niektórzy inni twórcy. Wiadomo, że negatywne informacje wzbudzają większe zainteresowanie niż przekaz pozytywny czy trudniejszy, ale za to rzetelny. To było bardzo budujące usłyszeć, że są otwarci, chcą się uczyć i przekazywać rzetelną wiedzę - ocenił rektor Uniwersytetu SWPS.

Dyrektor generalna USWPS dr Ewa Ger zauważyła, że twórcy internetowi bardzo często powołują się w swoich treściach na różne osoby. - Warto je sprawdzić, kim są i jakie doświadczenia za nimi stoją. Twórcy mają też rozmówców, których kompetencje można łatwo zweryfikować. Warto także zwrócić uwagę, czy mamy do czynienia z opinią, czy z faktem. Oddzielenie opinii od faktu jest dość proste - nawet na podstawie samej konstrukcji wypowiedzi. Mamy skłonność do wypowiadania opinii na podstawie jednorazowych doświadczeń, które nie są poparte naukową wiedzą - wskazała.

Jak podkreśliła dr Ewa Ger, wciąż rosnące zainteresowanie psychologią powoduje, że pogłębia się potrzeba uregulowania tego obszaru. - Możemy organizować kongresy, możemy popularyzować rzetelną wiedzę, ale rolą państwa jest stworzenie takich przepisów, by osoba potrzebująca pomocy nie trafiła do terapeuty, który nie ma odpowiednich uprawnień lub studiował psychologię na uczelni, która nie spełnia wymaganych kryteriów. Angażujemy się w inicjatywy, które powodują, że regulacje - takie jak ustawa o zawodzie psychologa czy ustawa o zawodzie psychoterapeuty - powstają, a nasi eksperci brali lub biorą udział w wypracowywaniu rozwiązań. Przykładem jest Koalicja dla Psychoterapii, stworzona z innymi uczelniami i PAN, której głos jest brany pod uwagę przy tworzeniu regulacji. Na kongresie chcemy podkreślić wagę tych procesów - dodała dr Ger.

Organizatorzy Kongresu i Festiwalu Psychologicznego Re_Mind zapowiadają, że będzie on okazją do prezentacji kilku raportów, pomocnych w tworzeniu polityk publicznych. Ministerstwo Sportu zaprezentuje założenia do strategii aktywności fizycznej. Pojawi się raport dotyczący sztucznej inteligencji i rynku pracy, przygotowany przez NASK. Na zlecenie Krajowej Izby Radców Prawnych powstaje raport dotyczący problemu wypalenia zawodowego i stresu zawodowego tej grupy. Uniwersytet SWPS - wraz z Uniwersytetem Jagiellońskim i Uniwersytetem Warszawskim - przygotowuje kolejną edycję raportu na temat kształcenia psychologów. Na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego powstaje z kolei raport na temat efektywnych interwencji psychologicznych w środowisku akademickim.

- Chcielibyśmy, żeby te i inne raporty, które przedstawimy, były szeroko dyskutowane, ale także, żeby na podstawie tych raportów były podejmowane określone decyzje na różnych poziomach. Gdyby powstała chociaż jedna polityka publiczna albo zaczątek dyskusji na jej temat, to już będziemy mieli wymierny efekt naszego wydarzenia - uznał rektor Uniwersytetu SWPS.

Uczestnicy Kongresu i Festiwalu Psychologicznego Re_Mind będą mogli skorzystać z 14 ścieżek tematycznych skierowanych do psychologów, biznesu, edukacji i osób zainteresowanych psychologią prywatnie lub zawodowo. Dla młodych miłośników psychologii przygotowano Miasteczko Młodych, a dla seniorów Miasteczko Młodych Plus. Część z tych wydarzeń odbędzie się na wrocławskich uczelniach, które są akademickimi partnerami Re_Mind.

Wśród patronów medialnych wydarzenia są Polska Agencja Prasowa oraz serwis Nauka w Polsce.

Ewelina Krajczyńska-Wujec (PAP)

ekr/ bar/