Menopauza, którą rozpoczyna ostatnia miesiączka, występuje u kobiet najczęściej między 45. a 55. rokiem życia, przy czym średnia wieku w Polsce to około 50–51 lat. Jedynie u 3-4 proc. kobiet zdarza się ona wyjątkowo wcześnie, nawet przed ukończeniem 40 lat (u Afroamerykanek zdarza się to trzykrotnie częściej).

Taka sytuacja jest niekorzystna dla zdrowia kobiety, gdyż traci ona osłonę hormonalną (estrogenową), zwiększając ryzyko wielu schorzeń. Według badań, którymi objęto ponad 10 tys. Amerykanek, przedwczesna menopauza już przed 40. rokiem życia, zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych o 40 proc. Obserwacje przeprowadzili specjaliści Northwestern University w sześciu ośrodkach amerykańskich. Pod uwagę wzięto lata 1964-2018.

Główna autorka badania prof. Priya Freaney, kardiolog z Northwestern University Feinberg School of Medicine, zwraca uwagę, że badań tych nie należy traktować jako alarmujących. Jej zdaniem powinny one raczej skłaniać do tego, by kobiety z przedwczesną menopauzą poddawały się odpowiedniemu leczeniu, w tym hormonalnej terapii zastępczej.

„Powiązanie to (między wczesną menopauzą i większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych - przyp. PAP) jest związane z spadkiem poziomu estrogenów, korzystnie wpływających na serce, mózg oraz kości, szczególnie u młodych kobiet” – tłumaczy dyrektor medyczny Menopause Society Stephanie Faubion w wypowiedzi dla „Healthline”.

Wraz ze spadkiem estrogenów w organizmie kobiety początkowana jest kaskada niekorzystnych zmian. Zmniejsza się masa mięśniowa, słabną kości i rozwija się osteoporoza, zwiększa się z kolei tkanka tłuszczowa w jamie brzusznej, poziom cholesterolu we krwi i postępuje miażdżyca tętnic. Skutkiem tego jest większe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym zawału serca i udaru mózgu.

Warto zatem zwrócić uwagę na wczesne objawy perimenopauzy, okresu poprzedzającego menopauzę. Są to nieregularne miesiączki, uderzenia gorąca, nocne poty, wahania nastroju oraz suchość pochwy. Niepokojące są również problemy ze snem, spadek libido, przyrost masy ciała, zmęczenie oraz tzw. mgła mózgowa.

Tego rodzaju dolegliwości powinny skłaniać do tego, by skonsultować się z lekarzem, który zleci odpowiednie badania diagnostyczne. Warto też pamiętać, że przedwczesną menopauzę przyspiesza niekorzystny styl życia. Jedynie palenie papierosów może ją przyspieszyć o 1–2 lata. Niekorzystnie wpływają także choroby autoimmunologiczne, operacje usunięcie jajników oraz leczenie onkologiczne.

Zbigniew Wojtasiński (PAP)

zbw/ agt/