European Union Contest for Young Scientists (EUCYS) to konkurs naukowy organizowany przez Komisję Europejską, którego celem jest promowanie młodych talentów badawczych oraz rozwijanie zainteresowania nauką i innowacjami wśród uczniów szkół średnich. Konkurs umożliwia młodym naukowcom prezentację własnych projektów badawczych na międzynarodowym forum oraz kontakt ze środowiskiem naukowym z całej Europy. Polska edycja EUCYS organizowana jest przez Fundusz ZDOLNI od 1995 roku i dla wielu uczestników stanowi pierwszy krok do kariery naukowej.

Do finału polskiej edycji o nazwie Odkrycia wybrano 20 projektów przygotowanych przez uczniów, młodych pasjonatów nauki z całej Polski. Zajmują się oni m.in. zagadnieniami z zakresu medycyny, biologii, matematyki, fizyki, informatyki oraz technologii inżynieryjnych. Wśród tematów znalazły się zarówno badania nad nowymi metodami leczenia chorób, jak i prace z matematyki teoretycznej czy projekty technologiczne o potencjalnym zastosowaniu przemysłowym.

- Uczestnicy EUCYS od wielu lat podejmują wyjątkowo trudne wyzwania naukowe, sięgające daleko poza program szkolny. W ostatnich latach też coraz odważniej sięgają po metody badawcze wykorzystywane w profesjonalnej nauce, w tym zaawansowane narzędzia obliczeniowe do analizy danych, symulacji oraz modelowania. Finał konkursu pokazuje, że uczniowie nie tylko interesują się nauką, ale realnie wnoszą nowe pomysły i rozwiązania – powiedziała Maria Mach, prezeska Funduszu ZDOLNI, organizatora Polskiej Edycji EUCYS, cytowana w prasowym komunikacie.

W gronie tegorocznych finalistów konkursu Odkrycia znaleźli się: Maria Chmielowiec – badanie genów w kontekście przeżywalności chorych na raka piersi; Kazimierz Chomicz – badanie dotyczące teorii liczb, tzw. problemu Chicken McNugget (znanego też jako twierdzenia Frobeniusa); Kazimierz Chomicz, Miłosz Płatek, Dylan Wyrzykowski – projekt dotyczący geometrii czworokąta cyklicznego; Paulina Duszyńska, Marta Truszczyńska – potencjalne właściwości przeciwnadciśnieniowe bakterii z grupy sinic; Tymoteusz Feja – opracowanie prototypu komunikatora sterowanego ciałem do zastosowań przemysłowych; Olga Górna, Marcelina Wawrzyńczyk – zastosowanie materiałów o możliwości zmiany kształtu w celu zaprojektowania mikromięśni reagujących na światło; Oskar Grobelny – skuteczność popularnych aplikacji AI w rozpoznawaniu owadów; Szymon Jagiełło, Kamil Lauzer – kwantowe wspomaganie efektywności paneli fotowoltaicznych; Antonina Jarecka – badania nad transgeneczną lub egzogenną ochroną pomidorów przed wirusem ToBRFV; Natalia Joka, Ewa Kowalewska, Marta Truszczyńska – projekt szczepionki przeciwko durowi brzusznemu; Radosław Kabat – innowacyjna orteza oparta na cieczy nienewtonowskiej; Natalia Kuklewicz, Katarzyna Prus – opracowanie kompozytu o strukturze włókien do regeneracji kości; Agata Kukuła – celowana terapia genowa oparta na mRNA w chorobie Alzheimera; Cyprian Łukasiewicz – wpływ wtryskiwaczy typu swirl na silniki rakietowe; Ksawery Mazurkiewicz – biotransformacja polimerów przez bakterie jelitowe larw Galleria mellonella; Marcel Pasternak – zdolności kognitywne różnych gatunków mrówek; Piotr Pawelec – zastosowanie metod uczenia maszynowego do symulacji dynamiki termojądrowej; Miłosz Płatek – dowód otwartego od ponad 10 lat problemu geometrii, tzw. uogólnionego Twierdzenia Sawayamy-Thébault’a; Jagoda Sułek – detekcja zanieczyszczeń w wodzie przy pomocy interferencyjnych filtrów optycznych; Olaf Witusik – własności topologiczno-różniczkowe funkcji skalarnych.

Projekty finalistów oceniane są przez kilkudziesięciu naukowców z czołowych polskich uczelni i instytutów badawczych. Eksperci dobierani są tak, aby ich działalność naukowa była możliwie najbliższa tematyce ocenianych projektów. Wszyscy pracują społecznie.

- Największą wartością konkursu jest możliwość rozmowy młodych autorów projektów z naukowcami, którzy na co dzień zajmują się podobnymi zagadnieniami. Dla wielu uczestników to pierwszy moment, w którym ich praca jest oceniana według standardów środowiska naukowego – wyjaśniła Maria Mach.

Każdy uczestnik otrzymuje szczegółową recenzję swojej pracy, która może być drogowskazem na dalszej drodze naukowej.

Finał konkursu odbędzie się 28 marca 2026 r. w Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego. W programie wydarzenia zaplanowano otwartą sesję plakatową, podczas której finaliści zaprezentują swoje projekty badawcze i odpowiedzą na pytania uczestników oraz ekspertów. Sesja rozpocznie się o godz. 17:00. Wydarzenie ma charakter otwarty, a wstęp dla publiczności jest wolny.

Autorzy najlepszych projektów otrzymają nagrody finansowe, a trzy projekty będą reprezentować Polskę podczas międzynarodowego finału EUCYS w Kilonii (Niemcy), który odbędzie się we wrześniu.

Nauka w Polsce

ekr/ agt/