EPA/PONTUS LUNDAHL 5.10.2026

Nobel z fizjologii i medycyny 2026 za sposób na kontrolowanie neuronów światłem

Tegoroczna Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny honoruje stworzenie optogenetyki. To przełomowa metoda pozwalająca sterować pracą neuronów za pomocą światła. Nagrodą podzielą się Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel.

  • Na zdjęciu prof. Jerzy Mozrzymas i prof. Grzegorz Wiera. Fot. Krzysztof Ćwik/UMW
    Zdrowie

    Polscy naukowcy: bez odkryć noblistów nie moglibyśmy prowadzić naszych badań

    Gdyby nie nagrodzona Noblem technika optogenetyki, nie bylibyśmy w stanie prowadzić naszych badań nad mechanizmami uczenia się i zapamiętywania – powiedział PAP dr Grzegorz Wiera z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (UMW) - uczelni wchodzącej w skład Naukowego Think Tanku PAP.

  • EPA/PONTUS LUNDAHL 5.10.2026
    Zdrowie

    Eksperci: Nobel z medycyny za kreatywne wykorzystanie pomysłów wziętych z natury do badania mózgu 

    Opracowanie optogenetyki, czyli metody kontrolowania aktywności neuronów za pomocą światła, to wybitny przykład wykorzystania mechanizmów zaobserwowanych w naturze do zrozumienia pracy mózgu – ocenili tegorocznego medycznego Nobla eksperci z wraszawskich uczelni.

  • 17.04.2026. Na zdjęciu biolog medyczny i środowiskowy z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu dr hab. Piotr Rzymski.  PAP/Radek Pietruszka
    Zdrowie

    Prof. Rzymski: Nobel z medycyny pokazuje kluczowe znaczenie badań podstawowych

    Tegoroczny Nobel z medycyny wskazuje na kluczowe znaczenie badań podstawowych, które w dłuższej perspektywie prowadzą do przełomów w nauce i medycynie. W przypadku nagrodzonego odkrycia wszystko się zaczęło od próby zrozumienia, jak jednokomórkowy glon rozpoznaje światło i potrafi na nie reagować ruchem - skomentował prof. Piotr Rzymski z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

  • 03.12.2025. Prof. Ewelina Knapska podczas gali wręczenia Nagród Fundacji na rzecz Nauki Polskiej na Zamku Królewskim w Warszawie. PAP/Radek Pietruszka
    Zdrowie

    Prof. Knapska: medyczny Nobel spodziewany od kilku lat

    Nagroda Nobla za odkrycia dotyczące optogenetyki była spodziewana od kilku lat. Prace noblistów są przełomowe, bo pozwoliły z niezwykłą precyzją, zarówno przestrzenną, jak i czasową, manipulować aktywnością neuronów, co nigdy wcześniej nie było możliwe - powiedziała PAP biolożka prof. Ewelina Knapska.

  • Fot. Adobe Stock
    Zdrowie

    Ekspert: ocena tzw. węzła wartowniczego kluczowa w leczeniu raka piersi

    W planowaniu leczenia raka piersi kluczowa jest ocena tzw. węzła wartowniczego. Pozwala ona określić zaawansowanie choroby i zaplanować leczenie – tłumaczy lek. Paweł Gruszecki, ordynator Oddziału Ginekologiczno-Położniczego w Szpitalu im. R. Weigla w Blachowni.

  • Fot. Adobe Stock

    Historyczka nauki: wśród Polaków nominowanych do medycznego Nobla widzę cztery wielkie postaci

    75 nominacji dla Rudolfa Weigla, pionierskie prace Hirszfelda nad grupami krwi czy pojęcie witaminy stworzone przez Funka – dr Renata Paliga z Instytutu Historii Nauki PAN przybliża sylwetki najwybitniejszych polskich kandydatów do medycznego Nobla w latach 1901–1976.

  • Fot. Adobe Stock
    Technologia

    Mleko pomogło zobaczyć wzór ukryty za tkanką

    Mikroskopijne składniki mleka za każdym razem nieco inaczej rozpraszają światło w układzie OCT. Dzięki temu badacze z ICTER i IChF PAN zwiększyli rozdzielczość obrazu ukrytego za cienkim skrawkiem mózgu myszy.

  • Fot. Adobe Stock
    Zdrowie

    Naukowcy z Wrocławia pracują nad trwalszymi implantami dla dzieci ze skoliozą

    Implanty stosowane u dzieci ze skoliozą mają korygować skrzywienie i jednocześnie pozwalać kręgosłupowi rosnąć. Badacze z Politechniki Wrocławskiej badają powłoki diamentopodobne, które mogą ograniczyć zużycie implantów i związane z nim ryzyko powikłań. 

  • Fot. Adobe Stock
    Zdrowie

    Naukowcy: interaktywne gry ruchowe poprawiają sprawność seniorów

    Tradycyjne ćwiczenia dla seniorów połączono z interaktywnymi grami ruchowymi, co przyniosło poprawę sprawności fizycznej. Szczególnie interesujące okazały się efekty u osób zagrożonych rozwojem zespołu kruchości - wynika z badania naukowców Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Najpopularniejsze

  • Limnigraf 1932, źródło NAC, sygnatura 1-G-4449

    Ponad 82 tys. dni pomiarów stanów Wisły. Unikalna baza pokazuje, jak rzeka zmieniała się przez 225 lat

  • Wiceszefowa resortu nauki: w polskim szkolnictwie wyższym nie ma miejsca na przemoc

  • Tysiąc kości sprzed 240 mln lat. Miedary kryją największy na świecie zbiór szczątków tanystrofów

  • Pomorskie / W grobach z Czarnówka znaleziono ślady starożytnych poduszek lub materacy

  • Eksperci: samotność w żałobie bywa dojmująca i długa

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy w „Science”: Europa zbyt często traci dobre pomysły między laboratorium a rynkiem

  • Naukowcy wyróżnili pięć profili mózgu związanych z depresją

  • Więcej snu REM i snu głębokiego wiąże się z niższym ryzykiem dziesiątek chorób

  • Koty mają w moczu chemiczny „dowód osobisty”

  • Luka w Windowsie, Linuksie, Androidzie i macOS pozwala śledzić aktywność użytkowników

Fot. Adobe Stock

Historyczka nauki: wśród Polaków nominowanych do medycznego Nobla widzę cztery wielkie postaci

75 nominacji dla Rudolfa Weigla, pionierskie prace Hirszfelda nad grupami krwi czy pojęcie witaminy stworzone przez Funka – dr Renata Paliga z Instytutu Historii Nauki PAN przybliża sylwetki najwybitniejszych polskich kandydatów do medycznego Nobla w latach 1901–1976.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera