Naukowcy z Krakowa i Durham w Wielkiej Brytanii opracowali miniaturowe narzędzie oparte na DNA służące do kontrolowania białek komórkowych. Według badaczy może ono pomóc w badaniu kluczowych w biologii białek i wspierać rozwój technologii bioinżynieryjnych.
Polscy naukowcy stworzyli FAMSA2 - narzędzie, które pozwala analizować miliony sekwencji białkowych wielokrotnie szybciej niż istniejące dotąd metody, a jednocześnie utrzymuje wysoką dokładność wyników. FAMSA2 może przyspieszyć badania nad ewolucją, funkcją białek i nowymi lekami.
Nie świeci, więc nie działa? Niekoniecznie. Naukowcy z Polski wykazali, że stosowanie jednego z najpopularniejszych białek znacznikowych - GFP, używanego w badaniach biologicznych i traktowanego jako idealny marker, może prowadzić do błędnej interpretacji tego, co naprawdę dzieje się w komórce.
AlphaFold, czyli model sztucznej inteligencji, za który jego twórcy dostali Nagrodę Nobla z chemii - znacząco różni się od ChatGPT, bo nie uczy się na strukturach już wygenerowanych przez siebie. AlphaFold nie rozumie procesów fizyki – zauważa dr Tomasz Włodarski z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN.
Naukowcy uchwycili w wysokiej rozdzielczości strukturę jednego z kluczowych białek fotosyntezy u roślin, rejestrując moment cyklu katalitycznego. Odkryli, że woda jest wypierana z miejsca aktywnego tego białka poprzez kanały na jego powierzchni w sposób przypominający działanie tłoczka w strzykawce.
Metodę konstruowania molekularnych splotów i węzłów tak, aby były one elastyczne, opracowali badacze z Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu Wrocławskiego. Elastyczność umożliwia powstawanie splątanych obszarów w cząsteczkach białek czy kwasów nukleinowych.
Istnieją białka, które same z siebie produkują DNA i służą do samobójczej śmierci bakterii. Budowę i sposób działania takich struktur opisali naukowcy z zespołu prof. Marcina Nowotnego. "To rajskie ptaki wśród białek" - komentuje badacz. Być może białka te uda się wykorzystać w kontrolowanej produkcji DNA. A może kiedyś - również w terapii zakażeń bakteryjnych.
Mitofuzyna 2 to białko, które potrzebne jest do pracy mitochondriów w komórkach. Międzynarodowy zespół - z udziałem Polaka - opisał teraz w "Science" nowo zidentyfikowane warianty tego białka, które pośredniczą między mitochondrium a innymi elementami komórki. Badania te m.in. rzucają światło na niektóre zaburzenia pracy wątroby.
Do lepszego zrozumienia chorób związanych z zaburzoną funkcją mitochondriów, "fabryk energii" w komórkach, prowadzą badania międzynarodowego zespołu z udziałem Polaków. Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe są niezbędne dla prawidłowego przebiegu procesu oddychania komórkowego - ustalili naukowcy m.in. z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Limfocyty to białe krwinki, które regulują pracę układu odpornościowego. Jeśli się je „doświadczy” np. kontaktem z alergizującym białkiem i przeszczepi do innego organizmu, wówczas taki transfer wzmocni reakcję immunologiczną, a organizm zacznie się lepiej bronić przed tym białkiem. Takie doświadczenie przeprowadzili naukowcy z Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.