Skamieniałość, z arch. Andrzeja Wolniewicza

Niemal kompletna czaszka omfalozaura rozwiązuje zagadkę tych morskich gadów z triasu

Omfalozaury to gady morskie, które żyły około 250-237 mln lat temu. Nowe odkrycie na Svalbardzie niemal kompletnej czaszki tego zwierzęcia pomogło paleontologom rozwikłać zagadkę i m.in. potwierdzić bliskie pokrewieństwo z ichtiozaurami, czyli rybokształtnymi gadami morskimi.

  • Hipotetyczna rekonstrukcja życia iguany anatolijskiej płynącej na pniach drzew, zanim dotarła do odizolowanego lądu Balkanatolii. Grafika: Olha Timofieieva. Zdjęcie pochodzi z publikacji Georgalis i in. 2026.
    Życie

    Odkryto pierwszą jaszczurkę z Bałkanatolii. To eoceńska iguana

    Paleontolodzy, m.in. z instytutu PAN, odkryli w Anatolii (Turcja) skamieniałość iguany sprzed 44 mln lat. To pierwszy dowód na obecność eoceńskich gadów w obszarze zwanym Bałkanatolią. Fragment szczęki wskazuje na to, że zwierzęta dotarły tam z Europy drogą morską, dryfując na pniach drzew.

  • Anolis brązowy (Anolis sagrei). Fot. Paweł Kaczmarek
    Życie

    Rzadkie wady rozwojowe u jaszczurek mogą pomóc w badaniach nad chorobami człowieka

    Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach opisali dwa zarodki jaszczurki Anolis sagrei, u których wystąpiła wyjątkowa kombinacja wad rozwojowych, nieudokumentowana do tej pory u gadów. Zmiany dotyczyły głowy, jak i fuzji palców. Obserwowane nieprawidłowości przypominały rzadkie schorzenia genetyczne człowieka, w tym zespół Aperta.

  • Itaguyra occulta. Rekonstrukcji szkieletu dokonał Maurício Garcia. Autor ilustracji: Matheus Gadelha Fernandes. Grafikę publikujemy dzięki uprzejmości prof. Voltaire'a Paesa Neto.
    Świat

    Silezaury były powszechne w triasie w Ameryce Południowej

    Silezaury, czyli rodzaj archozaurów żyjących w późnym triasie, były powszechne na terenach współczesnej Ameryki Południowej - wynika z badań prowadzonych przez brazylijskich paleontologów. W ich trakcie odkryto m.in. skamieniałe kości nieznanego zwierzęcia sprzed 237 mln lat.

  • Rekonstrukcja wyglądu. Arch. Georgios Georgalis
    Życie

    Jaszczur z ogromnymi zębami sprzed 50 mln lat – nowe odkrycie z północnej Afryki

    Jaszczur z ogromnymi zębami – brzmi dosłowne tłumaczenie nazwy w języku greckim odkrytego nowego rodzaju i gatunku jaszczurki z eocenu (ok. 50 mln lat temu) z północnej Afryki. Terastiodontosaurus marcelosanchezi z długością 1 metra jest największym znanym przedstawicielem amfisbenów.

  • Łuska współczesnego padalca. Źródło: Adobe Stock
    Życie

    Największa znana beznoga jaszczurka żyła kiedyś na terenie Polski

    Nawet ponad 2 m długości mogła mieć beznoga jaszczurka Pseudopus pannonicus, która żyła na terenie Polski między 15 a 2 mln lat temu. Paleontolodzy m.in. z PAN wykazali, że to największy znany dotąd przedstawiciel padalcowatych.

  • Kość udowa cynodonta Saurodesmus robertsoni w widoku od góry (okaz na podłożu skalnym i render 3D) oraz jego pozycja na drzewie rodowym owodniowców (gwiazdka). [Fotografia: Tomasz Szczygielski; model 3D: Tomasz Szczygielski i Dawid Dróżdż; rysunek: Dawid Dróżdż]
    Życie

    Kość udowa nie żółwia, ale praprzodka ssaków – nowe spojrzenie na skamieniałość z triasu

    Paleobiologia pełna jest enigmatycznych skamieniałości. Takim przykładem jest również mała kość z okresu triasu, odkryta 184 lata temu w Szkocji i wielokrotnie badana. Nowe analizy wykazały, że to jednak nie jest kość żółwia, ale cynodonta, czyli praprzodka ssaków.

  • Źródło: Facebook/ Instytut Paleontologii PAN i PeerJ
    Życie

    Ponownie zbadano pradawnego krokodylomorfa z Załęcza Wielkiego

    Naukowcy ponownie zbadali szczątki prehistorycznego gada morskiego, znalezionego jeszcze w XX w. we wsi Załęcze Wielkie (woj. łódzkie). Ten daleki krewniak współczesnych krokodyli miał około 4 m długości i wyraźny uraz szczęki, którego prawdopodobnie nabawił się w pierwszych latach życia - ustalili badacze.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Całowanie i przytulanie jaszczurek grozi zakażeniem rzadkim typem salmonelli

    Źródłem zakażeń wielu Amerykanów rzadkim typem salmonelli są popularne jaszczurki Pogona hodowane w domach – ustaliły amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC). Jaszczurek nie należy przytulać i całować – ostrzegają służby.

  • Źródło: Wikipedia. Autor zdjęcia: Dmitry Bogdanov (licencja CC BY 3.0).
    Życie

    „Zapomniany” gad morski okazał się ważnym puzzlem w ewolucji plezjozaurów

    Gad morski Trematospondylus macrocephalus został opisany już w 1858 r. i jest jednym z najstarszych znanych nauce plezjozaurów. Jednak krótko po tym zapomniano o nim – aż do teraz. Nowe badania wykazują, że stanowi on istotny puzzel w układance ewolucyjnej tej grupy.

Najpopularniejsze

  • Model tunelu i kanistra na wypalone paliwo jądrowe w podziemnym laboratorium Mont Terri w Szwajcarii. W środku widać modele zestawów paliwowych, a wokół kanistra znajduje się bentonit, materiał ilasty, który ma pełnić funkcję bariery ochronnej w głębokim składowisku. Prawa autorskie: Natalia Jakus.

    Polka znalazła sposób na powstrzymanie bakterii zagrażających składowiskom odpadów jądrowych

  • Sudan/Polacy odkryli kolejne elementy jednej z najważniejszych świątyń średniowiecznej Afryki

  • Troje polskich naukowców z grantami ERC

  • Gdańsk/ Archeolodzy odnaleźli 28 tys. niewybuchów, przebadali plac apelowy i odkryli unikatowe zabytki na Westerplatte

  • Raport: 67 proc. Polaków używa AI, ale 79 proc. odrzuca relacje emocjonalne z technologią

  • Fot. Adobe Stock

    Lek przeciwzakrzepowy na bóle stawów

  • Błonnik w diecie pomaga chronić wyściółkę jelit przed niszczeniem

  • Nowa definicja otyłości - sam wskaźnik BMI nie wystarczy do jej rozpoznania

  • Ptak, który angażuje się bardziej od dzięcioła

  • Piękny śpiew ma naukowe podstawy

09.06.2023. Na zdjęciu prof. Piotr Rutkowski. PAP/Leszek Szymański

Ekspert: jako pierwsi w naszym regionie Europy rozwijamy przeciwnowotworową terapię komórkową TIL 

Terapie komórkowe są jednym z ostatnich trendów w rozwoju metod leczenia nowotworów. W Narodowym Instytucie Onkologii (NIO) jako pierwsi w naszym regionie Europy rozwijamy terapię wykorzystującą limfocyty T naciekające guz (TIL) – poinformował PAP prof. Piotr Rutkowski z NIO.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera