Anolis brązowy (Anolis sagrei). Fot. Paweł Kaczmarek

Rzadkie wady rozwojowe u jaszczurek mogą pomóc w badaniach nad chorobami człowieka

Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach opisali dwa zarodki jaszczurki Anolis sagrei, u których wystąpiła wyjątkowa kombinacja wad rozwojowych, nieudokumentowana do tej pory u gadów. Zmiany dotyczyły głowy, jak i fuzji palców. Obserwowane nieprawidłowości przypominały rzadkie schorzenia genetyczne człowieka, w tym zespół Aperta.

  • Itaguyra occulta. Rekonstrukcji szkieletu dokonał Maurício Garcia. Autor ilustracji: Matheus Gadelha Fernandes. Grafikę publikujemy dzięki uprzejmości prof. Voltaire'a Paesa Neto.
    Świat

    Silezaury były powszechne w triasie w Ameryce Południowej

    Silezaury, czyli rodzaj archozaurów żyjących w późnym triasie, były powszechne na terenach współczesnej Ameryki Południowej - wynika z badań prowadzonych przez brazylijskich paleontologów. W ich trakcie odkryto m.in. skamieniałe kości nieznanego zwierzęcia sprzed 237 mln lat.

  • Rekonstrukcja wyglądu. Arch. Georgios Georgalis
    Życie

    Jaszczur z ogromnymi zębami sprzed 50 mln lat – nowe odkrycie z północnej Afryki

    Jaszczur z ogromnymi zębami – brzmi dosłowne tłumaczenie nazwy w języku greckim odkrytego nowego rodzaju i gatunku jaszczurki z eocenu (ok. 50 mln lat temu) z północnej Afryki. Terastiodontosaurus marcelosanchezi z długością 1 metra jest największym znanym przedstawicielem amfisbenów.

  • Łuska współczesnego padalca. Źródło: Adobe Stock
    Życie

    Największa znana beznoga jaszczurka żyła kiedyś na terenie Polski

    Nawet ponad 2 m długości mogła mieć beznoga jaszczurka Pseudopus pannonicus, która żyła na terenie Polski między 15 a 2 mln lat temu. Paleontolodzy m.in. z PAN wykazali, że to największy znany dotąd przedstawiciel padalcowatych.

  • Kość udowa cynodonta Saurodesmus robertsoni w widoku od góry (okaz na podłożu skalnym i render 3D) oraz jego pozycja na drzewie rodowym owodniowców (gwiazdka). [Fotografia: Tomasz Szczygielski; model 3D: Tomasz Szczygielski i Dawid Dróżdż; rysunek: Dawid Dróżdż]
    Życie

    Kość udowa nie żółwia, ale praprzodka ssaków – nowe spojrzenie na skamieniałość z triasu

    Paleobiologia pełna jest enigmatycznych skamieniałości. Takim przykładem jest również mała kość z okresu triasu, odkryta 184 lata temu w Szkocji i wielokrotnie badana. Nowe analizy wykazały, że to jednak nie jest kość żółwia, ale cynodonta, czyli praprzodka ssaków.

  • Źródło: Facebook/ Instytut Paleontologii PAN i PeerJ
    Życie

    Ponownie zbadano pradawnego krokodylomorfa z Załęcza Wielkiego

    Naukowcy ponownie zbadali szczątki prehistorycznego gada morskiego, znalezionego jeszcze w XX w. we wsi Załęcze Wielkie (woj. łódzkie). Ten daleki krewniak współczesnych krokodyli miał około 4 m długości i wyraźny uraz szczęki, którego prawdopodobnie nabawił się w pierwszych latach życia - ustalili badacze.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Całowanie i przytulanie jaszczurek grozi zakażeniem rzadkim typem salmonelli

    Źródłem zakażeń wielu Amerykanów rzadkim typem salmonelli są popularne jaszczurki Pogona hodowane w domach – ustaliły amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC). Jaszczurek nie należy przytulać i całować – ostrzegają służby.

  • Źródło: Wikipedia. Autor zdjęcia: Dmitry Bogdanov (licencja CC BY 3.0).
    Życie

    „Zapomniany” gad morski okazał się ważnym puzzlem w ewolucji plezjozaurów

    Gad morski Trematospondylus macrocephalus został opisany już w 1858 r. i jest jednym z najstarszych znanych nauce plezjozaurów. Jednak krótko po tym zapomniano o nim – aż do teraz. Nowe badania wykazują, że stanowi on istotny puzzel w układance ewolucyjnej tej grupy.

  • 05.12.2023. Kości zaprezentowane podczas konferencji prasowej w Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN w Warszawie, 5 bm. Temat spotkania "Miedary - nowe stanowisko wymarłych kręgowców sprzed 240 mln lat". Spotkanie jest organizowane przez Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk. (sko) PAP/Albert Zawada
    Życie

    Szczątki drapieżników sprzed 240 mln lat znaleziono w Miedarach

    Polscy naukowcy odkryli szczątki ponad tysiąca okazów wymarłych zwierząt sprzed ok. 240 mln lat. Wśród nich są kości nieznanego do tej pory nauce gada.

  • Rekonstrukcja gada: Zhixin Han. Źródło: Instytut Paleobiologii PAN
    Życie

    Nowe spojrzenie na ewolucję wodnego trybu życia u wymarłych gadów

    Polsko-chiński zespół naukowy opisał nowego gada morskiego, który żył ok. 250 mln lat temu na terenie obecnych Chin. Odkrycie rzuca nowe światło na ewolucję wodnego trybu życia u wymarłych gadów i potwierdza bliskie pokrewieństwo żółwi m.in. z dinozaurami i ich krewnymi.

Najpopularniejsze

  • Penelopa i Odyseusz, obraz Johanna Heinricha Wilhelma Tischbeina z 1802 r. Fot. Wikipedia/ domena publiczna

    Historyk: Penelopa nie zawsze była przedstawiana jako wierna małżonka Odysa

  • Olsztyn/ Miasto chce zbadać największe jezioro, by możliwe było oczyszczenie z moczarki

  • 38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

  • Prof. Pałys dla PAP: nowe rozporządzenie o liście czasopism to krok ku równowadze, ale i eksperyment

  • Matematyk: w nieprzewidywalności świata kryje się klucz do rozwoju

  • 16.05.2013. PAP/Michał Walczak

    Neandertalscy dentyści leczyli próchnicę już prawie 60 tys. lat temu

  • Chemikalia obecne w środowisku mogą zakłócać rozwój kości u niemowląt

  • Zespół policystycznych jajników opóźnia menopauzę

  • Nie dało się żyć bez molibdenu

  • Afryka/ Naukowcy: w Zambii może powstawać nowa granica płyt tektonicznych

Kraków, 19.05.2026. Prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. rozwoju, filozof, prawnik i kognitywista prof. dr hab. Bartosz Brożek (3L), pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Współpracy ze Środowiskiem Naukowo-Akademickim dr Bogna Halska-Pionka (2L), popularyzator nauki z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ Łukasz Kwiatek (3P), prezes Santa Fe Institute prof. David Krakauer (2P) i prowadzący rzecznik prasowy UJ dr Marcin Kubat (L) podczas konferencji prasowej Copernicus Festival 2026, 19 bm. w Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie. Copernicus Festival - jedno z największych wydarzeń popularyzujących naukę w Polsce. Tegorocznymi partnerami festiwalu są Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERC) oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). PAP/Łukasz Gągulski

Kraków/ Pod hasłem „złożoność” rozpoczął się Copernicus Festival

Pod hasłem „złożoność” rozpoczęło się we wtorek w Krakowie wydarzenie popularyzujące naukę – Copernicus Festival. Polscy i zagraniczni naukowcy będą opowiadać o badaniach na temat pochodzenia świata, ewolucji człowieka, ludzkiej świadomości i rozwoju sztucznej inteligencji.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera