Kamienny cippus na wzgórzu (1997). Fot. Eleni Procopiou/Departament Starożytności Cypru

Cypr/ Pozostałości monumentalnej świątyni odkryli polscy badacze

Pozostałości monumentalnej budowli zidentyfikowali polscy badacze w południowym Cyprze. Obiekt, który według szacunków powstał pod koniec I w. n.e., miał około sześciu metrów wysokości. Położony na wzgórzu u zbiegu dróg mógł być przykładem rzadko spotykanej świątyni, istniejącej poza miejskim centrum.

  • Machu Picchu. EPA/Paula Bayarte 04.06.2023

    Peru/Polscy archeolodzy odkryli ponad 2,5 km inkaskich dróg wokół Machu Picchu

    Ponad 2,5 kilometra inkaskich dróg, a także nieznane dotąd tarasy, platformy i okrągłe struktury odkrył polsko-peruwiański zespół archeologów wokół Machu Picchu. Ze względu na pokrywający zbocza Andów gęsty las tropikalny naukowcy wykorzystali skanowanie laserowe prowadzone z drona.

  • Brama Taucheiry w Ptolemais w 2006 roku: widok od strony zachodniej. Fot.: Miron Bogacki. Źródło: European Journal of Archaeology

    Libia/Ponad 620 znaków ukazuje sposób pracy starożytnych budowniczych

    Znaczenie ponad 620 znaków wyrytych na blokach wapiennych, z których zbudowano Bramę Tauchira w starożytnym libijskim Ptolemais, rozszyfrowała archeolożka Uniwersytetu Warszawskiego Anna Kordas. Oznaczenia ukazują sposób pracy ówczesnych kamieniarzy i organizację placu budowy sprzed ponad 2 tys. lat.

  • Pochówek kobiety pochowanej z sierpem i kłódką z XVII-wiecznego cmentarzyska w Pniu, Źródło: Projekt Pień/TSE Ewolucja

    Kujawsko-Pomorskie/Kobieta pochowana z sierpem i kłódką mogła wywodzić się spoza lokalnej społeczności

    Kobieta, w której siedemnastowiecznym grobie znaleziono kłódkę i sierp, mogła wywodzić się spoza lokalnej społeczności. Obawiający się kobiety miejscowi do jej ust włożyli też dodatkowy przedmiot. Był on prawdopodobnie kolejnym zabezpieczeniem przed rzekomą złą mocą zmarłej - pokazują nowe badania.

  • Fragmenty wyolbrzymionych figur antropomorficznych. Zniszczenia powstały pod wpływem czynników atmosferycznych. Źródło: dr Paweł Polkowski

    Egipt/ Prehistoryczni twórcy petroglifów świadomie niuansowali przedstawianą rzeczywistość

    Prehistoryczni twórcy petroglifów z Oazy Dachla przedstawiali relacje ludzi i zwierząt na co najmniej dwa sposoby. Wyolbrzymione postacie harmonijnie współistnieją ze zwierzętami, zaś zupełnie inne pojawiają się w scenach polowań. Z analizy wynika, że świadomie opowiadano o różnych aspektach rzeczywistości.

  • Żyrafa trzymana na linie. Źródło: dr Paweł Polkowski

    Archeolog: egipskie petroglify niszczeją przez trudne warunki klimatyczne, ale i wandalizm

    Egipt obfituje w sztukę naskalną. Skały z petroglifami niszczeją pod wpływem silnych wiatrów, dużych amplitud temperatur i regularnych opadów, które pojawiają się tam w związku ze zmianami klimatu. Pozostające bez nadzoru petroglify często pokrywane są nowymi rysunkami - mówi PAP dr Paweł Polkowski.

  • Badania wykopaliskowe w Sobocie. Fot. materiały prasowe

    Badanie: neolityczni budowniczowie monumentalnych grobowców nie degradowali pierwotnych lasów

    Ludność kultury pucharów lejkowatych, znana z budowy monumentalnych grobowców sprzed 5,6 tys. lat, nie niszczyła bezmyślnie pierwotnych lasów. Prowadziła zrównoważoną gospodarkę w harmonii z ekosystemem – wynika z badania dawnych osadów jeziornych w podpoznańskiej Sobocie i stanowiska archeologicznego.

  •  Ogólny widok krajobrazu pustyni Atbai. Fot. The Atbai Survey Project

    Setki monumentalnych konstrukcji grobowych odkryto w Afryce dzięki analizie zdjęć satelitarnych

    Aż 260 monumentalnych konstrukcji grobowych, związanych z dawnymi społecznościami pasterskimi, odkryto na pustynnym obszarze Atbai w Afryce, dzięki analizie zdjęć satelitarnych. Według dr Marii C. Gatto z PAN mamy do czynienia nie z pojedynczymi zabytkami, lecz rozległą tradycją kulturową.

  • Źródło: dr Aleksandra Grzegorska

    Chełm/ Pasożyty w pochówkach sprzed 500 lat pomogły odtworzyć dietę i warunki życia mieszkańców

    W pochówkach Chełmian sprzed ok. 500 lat naukowcy zidentyfikowali osiem gatunków pasożytów. U większości osób stwierdzono tzw. wielopasożytnictwo, co mogło negatywnie wpływać na zdrowie. Chętnie żywili się oni roślinami wodnymi i najprawdopodobniej używali ludzkich i zwierzęcych odchodów jako nawozu.

  • Fot. prof. Miłosz Giersz/ Uniwersytet Warszawski

    Peru/Szczątki otaczanych czcią, nagich psów peruwiańskich odkryli polscy archeolodzy

    Szczątki należące do rasy nagich psów peruwiańskich, sprzed około 1,3 tys. lat, zidentyfikowali archeolodzy na stanowisku Castillo de Huarmey w Peru. Rasa ta uznawana jest za część dziedzictwa kulturowego Peru. Psy prawdopodobnie otaczano szczególną opieką i w wieku szczenięcym żywiono jak dzieci.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy: mózg potrzebuje hamulców, żeby się uczyć

  • Eksperci: choroby reumatyczne nie zawsze zaczynają się od bólu stawów

  • Badaczka: łosie to gatunek bardzo wrażliwy na wpływ człowieka

  • Prof. Waliszewska-Prosół: migrena to nie jest zaburzenie wywołane stresem

  • Polscy fizycy stworzyli czujnik, który pamięta światło

  • Adobe Stock

    Norwegia/ 65 lat temu potwierdzono, że przed Kolumbem do Ameryki pierwsi dotarli wikingowie

  • Ślady pradawnego mikrobiomu jelitowego człowieka odkryto wśród odległych plemion

  • Organizm wyraźnie reaguje na przetworzone jedzenie

  • Zaniedbania w dzieciństwie mogą sprzyjać samobójstwom

  • Proste krople RNA zaczęły przypominać komórki

Fot. materiały prasowe

Kraków/ Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026 dla młodych naukowców – rozdane

Piotr Achinger, Dawid Kobiałka i Paweł Sikorski otrzymali Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026, przyznawane za osiągnięcia naukowe najlepszym młodym badaczom i badaczkom. Nazwiska laureatów ogłoszono w środę na gali w Zamku Królewskim na Wawelu.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera