Zestaw do picia ze Sławęcinka. Puchar został znaleziony w dwóch częściach, w odrębnych jamach. Rekonstrukcja naczyń do ich pełnych form opiera się na fragmentach ceramiki wykorzystanych do analiz biomolekularnych (fotografia autorstwa W. Ochotnego). Źródło: Praehistorische Zeitschrift

Ślady mlecznych biesiad bez laktozy sprzed 5,5 tys. lat

Zestaw naczyń ceramicznych, z których około 5,5 tys. lat temu pijano napoje mleczne o obniżonej zawartości laktozy - odnaleźli archeolodzy w Sławęcinku na Kujawach. Naczyń tych używano przy specjalnych okazjach, prawdopodobnie rytualnych biesiadach, być może towarzyszących pogrzebom.

  • Prof. Bartosz Kontny prowadzi dokumentację pozostałości portu w Ptolemais. Fot. Artur Brzóska

    Libia/ Pozostałości starożytnego wrakowiska odkryli polscy archeolodzy w Ptolemais

    Pozostałości statków, które w starożytności rozbijały się w drodze do Ptolemais, odkryli archeolodzy Uniwersytetu Warszawskiego w Libii. Pas obejmujący wrakowisko ma ponad 100 m, więc morskich katastrof musiało być tutaj co najmniej kilka - uważa kierownik badań w Ptolemais, dr Piotr Jaworski.

  •  Dongola, tzw. Dom Króla. Fot. Maciej Wyzgol/ CAS UW.

    Sudan/Dokument odnaleziony przez polskich archeologów potwierdza istnienie legendarnego króla Qaszqasza

    Podczas wykopalisk w Starej Dongoli (Sudan) polscy archeolodzy odkryli arabski dokument, potwierdzający istnienie króla Qaszqasza - władcy, którego postać do tej pory uznawano za półlegendarną. Pismo odnaleziono w budowli określanej wciąż przez okolicznych mieszkańców jako Dom Króla.

  • Wyniki badań geofizycznych na terenie dawnego miasta. Oprac. P. Wroniecki

    Zachodniopomorskie/ Archeolodzy odkryli ślady zapomnianego, średniowiecznego miasta - Stolzenberg

    Ślady średniowiecznego miasta Stolzenberg odkryli archeolodzy z Fundacji Relicta w pobliżu osady Zagrody koło Sławoborza (woj. zachodniopomorskie). Miasto założono prawdopodobnie w 2. połowie XIII lub w początkach XIV w. Stolzenberg funkcjonował krótko, a opuszczono go w nieznanych dotąd okolicznościach.

  • Fot. Dagmara Socha

    Pierwszy znany przypadek celowej mumifikacji dziecka złożonego w ofierze przez Inków

    Dzieci, które Inkowie składali w ofierze mogły być chowane powtórnie, a ich ciała modyfikowane. Pierwszy znany przykład celowej mumifikacji ofiary rytuału capacocha odkrył zespół dr Dagmary Sochy z UW. U badanych mumii wykryto też liczne urazy i zmiany, np. powiększenie przełyku, zwapnienia w płucach.

  • Wykopaliska w Wolinie, sierpień 2025  (mb/awol) PAP/Marcin Bielecki

    Pozostałości chat i setki przedmiotów codziennego użytku sprzed tysiąca lat odkryto w Wolinie

    Pozostałości czterech chat o nieznanej dotąd konstrukcji, setki przedmiotów codziennego użytku i możliwe ślady wczesnośredniowiecznego portu odkryli archeolodzy podczas badań w Wolinie. Znaleziska sugerują, że historia miasta i jego mieszkańców może być bardziej złożona, niż dotąd sądzono.

  • Fot. Adobe Stock

    Sudan/ Grobowiec sprzed 4 tys. lat daje wiedzę o złożonych rytuałach pogrzebowych kultury Kerma

    Na pustyni Bayuda, jednej z najsłabiej zbadanych pustyń Afryki, polscy naukowcy odkryli grób mężczyzny sprzed około 4 tys. lat. Analiza pochówku umożliwiła opisanie rytuału pogrzebowego, jak również elementów środowiska przyrodniczego tego rejonu.

  • Grób 155, w którym odkryto trzy bryłki cynobru. Źródło: B. Polit

    Toksyczny pigment w grobach kobiet sprzed 2 tys. lat

    W grobie kobiet pochowanych przed 2 tys. lat na cmentarzysku Czerwony Majak (Chervony Mayak), w południowej Ukrainie, zidentyfikowano grudki intensywnie czerwonego cynobru. Ten toksyczny pigment społeczności późnoscytyjskie mogły wykorzystywać do neutralizacji mikrobów lub spowolnienia rozkładu ciał zmarłych.

  • Pochówki w urnach odkryte podczas badań w 2025 roku. (Fot. Adrian Chlebowski/CAŚ UW)

    Płytę z wyrzeźbionymi rysami ludzkiej twarzy i rozległe cmentarzysko odkryli archeolodzy w Armenii

    Kamienną płytę z wyrzeźbionymi rysami ludzkiej twarzy, określaną przez badaczy jako „figurka-idol", oraz rozległe cmentarzysko popielnicowe z dwunastoma pochówkami - odkryła ormiańsko-polska ekspedycja archeologiczna podczas badań na stanowisku Argisztihinili w Armenii.

  • Źródło: prof. Mirosław Masojć

    Jeziora na obszarze pustyni Gobi sprzyjały osadnictwu 8 tys. lat temu

    Ponad 8 tys. lat temu na obszarze dzisiejszej pustyni Gobi, istniało wiele pojezierzy, wokół których koncentrowało się życie grup ludzkich. Tamtejsi łowcy-zbieracze wytwarzali narzędzia i polowali na zwierzęta. Gdy klimat stał się zbyt chłodny - uciekali w pobliskie góry i chronili się w jaskiniach.

Najpopularniejsze

  • Sumak octowiec, fot. Adobe Stock

    Ogrodnik: bez podstawowej wiedzy o roślinach wprowadzamy coraz więcej gatunków obcych inwazyjnych

  • Polacy współautorami pierwszej czterowymiarowej mapy ułożenia DNA w jądrze komórkowym

  • Ornitolog: gołębie mają system nawigacji lepszy niż GPS i wciąż nas zaskakują

  • Gdynia/ W połowie kwietnia "Dar Młodzieży" wyruszy w rejs do USA

  • Bursztyn intensywnie wykorzystywano na Mazowszu w początkach naszej ery

  • Adobe Stock

    Muzeum Nauki w Londynie pokazuje, jak „Star Trek” wpłynął na świat nauki i technologii

  • U ojców problemy psychiczne narastają po około roku od narodzin dziecka

  • Rdzenni Amerykanie już 12 tys. lat temu wytwarzali kości do gry

  • Chemia gospodarcza nadal zagrożeniem dla dzieci, największym – kapsułki do prania

  • Przełom w leczeniu schorzeń układu ruchu: będzie można regenerować kości i stawy

Reakcja członków zespołu ds. łączności NASA na zakończone sukcesem wodowanie kapsuły Orion po misji Artemis II, zdjęcie wykonane w Johnson Space Center w Houston (Texas). Fot. NASA/John Kraus

Rzeczniczka CBK PAN: statek misji Artemis II sprowadzony do domu jak po sznurku

Misja Artemis II była ryzykowna, ale wszystkie manewry przebiegły bez anomalii i statek został sprowadzony do domu jak po sznurku – powiedziała PAP rzeczniczka Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk (CBK PAN) Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera