Kamienny cippus na wzgórzu (1997). Fot. Eleni Procopiou/Departament Starożytności Cypru

Cypr/ Pozostałości monumentalnej świątyni odkryli polscy badacze

Pozostałości monumentalnej budowli zidentyfikowali polscy badacze w południowym Cyprze. Obiekt, który według szacunków powstał pod koniec I w. n.e., miał około sześciu metrów wysokości. Położony na wzgórzu u zbiegu dróg mógł być przykładem rzadko spotykanej świątyni, istniejącej poza miejskim centrum.

  • Rzymskie podłogi odkryte w Novae. Fot. Krzysztof Narloch (za Uniwersytetem Warszawskim

    Pozostałości ogromnej, luksusowej rezydencji odkryli archeolodzy w twierdzy Novae

    Pozostałości monumentalnej rezydencji z luksusowymi łaźniami, malowanymi tynkami, misternie wykonaną posadzką odkryli polscy archeolodzy w rzymskiej twierdzy legionowej Novae w Bułgarii. Według wstępnych ustaleń była to siedziba generała, który dowodził całym legionem.

  • Machu Picchu. EPA/Paula Bayarte 04.06.2023

    Peru/Polscy archeolodzy odkryli ponad 2,5 km inkaskich dróg wokół Machu Picchu

    Ponad 2,5 kilometra inkaskich dróg, a także nieznane dotąd tarasy, platformy i okrągłe struktury odkrył polsko-peruwiański zespół archeologów wokół Machu Picchu. Ze względu na pokrywający zbocza Andów gęsty las tropikalny naukowcy wykorzystali skanowanie laserowe prowadzone z drona.

  • Brama Taucheiry w Ptolemais w 2006 roku: widok od strony zachodniej. Fot.: Miron Bogacki. Źródło: European Journal of Archaeology

    Libia/Ponad 620 znaków ukazuje sposób pracy starożytnych budowniczych

    Znaczenie ponad 620 znaków wyrytych na blokach wapiennych, z których zbudowano Bramę Tauchira w starożytnym libijskim Ptolemais, rozszyfrowała archeolożka Uniwersytetu Warszawskiego Anna Kordas. Oznaczenia ukazują sposób pracy ówczesnych kamieniarzy i organizację placu budowy sprzed ponad 2 tys. lat.

  • Pochówek kobiety pochowanej z sierpem i kłódką z XVII-wiecznego cmentarzyska w Pniu, Źródło: Projekt Pień/TSE Ewolucja

    Kujawsko-Pomorskie/Kobieta pochowana z sierpem i kłódką mogła wywodzić się spoza lokalnej społeczności

    Kobieta, w której siedemnastowiecznym grobie znaleziono kłódkę i sierp, mogła wywodzić się spoza lokalnej społeczności. Obawiający się kobiety miejscowi do jej ust włożyli też dodatkowy przedmiot. Był on prawdopodobnie kolejnym zabezpieczeniem przed rzekomą złą mocą zmarłej - pokazują nowe badania.

  • Fragmenty wyolbrzymionych figur antropomorficznych. Zniszczenia powstały pod wpływem czynników atmosferycznych. Źródło: dr Paweł Polkowski

    Egipt/ Prehistoryczni twórcy petroglifów świadomie niuansowali przedstawianą rzeczywistość

    Prehistoryczni twórcy petroglifów z Oazy Dachla przedstawiali relacje ludzi i zwierząt na co najmniej dwa sposoby. Wyolbrzymione postacie harmonijnie współistnieją ze zwierzętami, zaś zupełnie inne pojawiają się w scenach polowań. Z analizy wynika, że świadomie opowiadano o różnych aspektach rzeczywistości.

  • Żyrafa trzymana na linie. Źródło: dr Paweł Polkowski

    Archeolog: egipskie petroglify niszczeją przez trudne warunki klimatyczne, ale i wandalizm

    Egipt obfituje w sztukę naskalną. Skały z petroglifami niszczeją pod wpływem silnych wiatrów, dużych amplitud temperatur i regularnych opadów, które pojawiają się tam w związku ze zmianami klimatu. Pozostające bez nadzoru petroglify często pokrywane są nowymi rysunkami - mówi PAP dr Paweł Polkowski.

  • Badania wykopaliskowe w Sobocie. Fot. materiały prasowe

    Badanie: neolityczni budowniczowie monumentalnych grobowców nie degradowali pierwotnych lasów

    Ludność kultury pucharów lejkowatych, znana z budowy monumentalnych grobowców sprzed 5,6 tys. lat, nie niszczyła bezmyślnie pierwotnych lasów. Prowadziła zrównoważoną gospodarkę w harmonii z ekosystemem – wynika z badania dawnych osadów jeziornych w podpoznańskiej Sobocie i stanowiska archeologicznego.

  •  Ogólny widok krajobrazu pustyni Atbai. Fot. The Atbai Survey Project

    Setki monumentalnych konstrukcji grobowych odkryto w Afryce dzięki analizie zdjęć satelitarnych

    Aż 260 monumentalnych konstrukcji grobowych, związanych z dawnymi społecznościami pasterskimi, odkryto na pustynnym obszarze Atbai w Afryce, dzięki analizie zdjęć satelitarnych. Według dr Marii C. Gatto z PAN mamy do czynienia nie z pojedynczymi zabytkami, lecz rozległą tradycją kulturową.

  • Źródło: dr Aleksandra Grzegorska

    Chełm/ Pasożyty w pochówkach sprzed 500 lat pomogły odtworzyć dietę i warunki życia mieszkańców

    W pochówkach Chełmian sprzed ok. 500 lat naukowcy zidentyfikowali osiem gatunków pasożytów. U większości osób stwierdzono tzw. wielopasożytnictwo, co mogło negatywnie wpływać na zdrowie. Chętnie żywili się oni roślinami wodnymi i najprawdopodobniej używali ludzkich i zwierzęcych odchodów jako nawozu.

Najpopularniejsze

  • Kraków, 31.10.2026. PAP/Łukasz Gągulski

    Ekspert: na cmentarzach wytwarzamy tony odpadów, które zostaną dla przyszłych pokoleń

  • Poszukiwani chętni do udziału w 50. wyprawie polarnej do Polskiej Stacji Polarnej Hornsund

  • Prof. Szukalski: będzie coraz więcej zmarłych, a coraz mniej bliskich, którzy zadbają o ich groby

  • Badanie: mózg nie ma jednego ośrodka odpowiedzialnego za poczucie własności

  • Naukowiec: zlikwidowane w Małopolsce gniazdo szerszenia żółtonogiego mieściło ok. tysiąca owadów

  • Lofoty, Norwegia, 18.07.2026. PAP/Marcin Bielecki

    Norwegia/ Archeolodzy: znaleźliśmy norweski skarb narodowy

  • Hiszpania/ Węże inwazyjne stopniowo zadomowiają się na wyspach Balearów

  • USA/ Rosną zachorowania na zaawansowanego raka jelita grubego wśród nastolatków

  • Elektroniczny implant może zastąpić leki na cukrzycę typu 2

  • Uzbekistan/ W górach nieopodal Samarkandy odkryto prehistoryczne malowidła naskalne oraz osadę z epoki brązu

Warszawa, 29.10.2026. Prof. Philippe Aghion odebrał tytułu doktora honoris causa SGH. PAP/Marcin Obara

Noblista: potrzebujemy skutecznej edukacji, elastycznego rynku pracy oraz socjalnego bezpieczeństwa

Sztuczna inteligencja to nie tylko szansa na rozwój, ale też ryzyko utraty miejsc pracy. Dlatego kluczowe znaczenie ma dobry system edukacji, elastyczny rynek oraz skuteczna pomoc państwa dla ludzi, którzy zostaną zwolnieni - powiedział PAP prof. Philippe Aghion, laureat Nagrody Nobla z ekonomii.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera