Fot. Adobe Stock

Akceleratorek cząstek

Najmniejszy z dotychczas zbudowanych akcelerator o długości tylko 0,2 mm wykorzystuje światło lasera do przyspieszania elektronów do prędkości stu tysięcy kilometrów na sekundę – informuje „Nature”.

  • Fragment akceleratora, fot. Adobe Stock

    Intrygujące szczegóły zderzeń przy ekstremalnych energiach

    Narzędzia do badania zderzeń ciężkich jonów, zachodzących przy maksymalnych energiach w akceleratorze LHC, udoskonalili teoretycy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. Okazało się, że żaden z modeli używanych do opisu tych zjawisk nie odtwarza zachowania zmiennej sigma.

  • Fot. EPA/MARTIAL TREZZINI
    Blog

    Future Circular Collider - następca Wielkiego Zderzacza Hadronów

    Do 2040 roku może powstać akcelerator ponad trzykrotnie dłuższy, niż największy na świecie akcelerator cząstek, Wielki Zderzacz Hadronów. Instrument, który kosztowałby - bagatela - 20 mld euro, pozwoliłby m.in. na badania bozonu Higgsa i ciemnej materii.

  • Akcelerator 6/9 MeV produkcji Zakładu Aparatury Jądrowej NCBJ przeznaczony do systemu Canis (foto: MultiControl)
    Technologia

    Rentgen z NCBJ prześwietla pociągi na przejściu granicznym z Białorusią

    Urządzenie rentgenowskie do prześwietlania wagonów kolejowych działa z pełną funkcjonalnością na przejściu granicznym z Białorusią - poinformowało w środę Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). Skaner umożliwia celnikom szybkie wykrywanie nielegalnych towarów.

  • Międzynarodowy zespół fizyków zarejestrował w eksperymencie w rumuńskim ośrodku akceleratorowym IFIN-HH „drugą twarz” jąder atomowych niklu-66: stosunkowo stabilny stan wzbudzony, w którym jądro ma zmieniony kształt. Źródło: IFIN-HH

    Pierwsze lekkie jądro atomowe z drugą twarzą

    Gdy jądro atomu zostanie wzbudzone, jego kształt może się na bardzo krótką chwilę zmienić. Dotąd zjawisko to obserwowano w najbardziej masywnych pierwiastkach. Wreszcie jednak badaczom - w tym z Polski - udało się zaobserwować "drugie oblicze" jądra lekkiego pierwiastka.

  • Technologia

    Akcelerator cząstek lasera European XFEL - uruchomiony

    W ośrodku badawczym w Hamburgu zakończono prace nad akceleratorem zasilającym laser European XFEL – informuje wspólny komunikat instytutu DESY i międzynarodowej spółki XFEL GmbH. W budowie urządzenia brali udział m.in. naukowcy i technicy z Polski.

  • Od lewej: wiceprezes ARP SA Michał Szaniawski, wiceminister rozwoju Jadwiga Emilewicz, rektor Uniwersytetu Śląskiego Wiesław Banyś, minister skarbu państwa Dawid Jackiewicz, prezes Agencji Rozwoju Przemysłu Marcin Chludziński i starosta Powiatu Cieszyńskiego Janusz Król, podczas podpisania listu intencyjnego powołującego Akcelerator Gier Komputerowych. Fot. PAP/Jakub Kamiński 18.06.2016

    W Cieszynie powstanie akcelerator gier wideo

    Na wsparcie merytoryczne i pomoc w uzyskaniu finansowania będą mogli liczyć młodzi przedsiębiorcy - to efekt podpisanego w poniedziałek przez ARP, Uniwersytet Śląski i powiat cieszyński listu intencyjnego ws. utworzenia akceleratora gier wideo w Cieszynie.

  • Artystyczna wizja procesu emisji promieniowania gamma z wielkiego obłoku molekularnego otaczającego centrum Galaktyki bombardowanego przez wysokoenergetyczne protony pochodzące z okolic centralnej czarnej dziury. Autor: Dr Mark A. Garlick/ HESS Collaboration

    Czarna dziura w sercu galaktyki daje cząstkom astronomicznego kopa

    Czarna dziura w samym centrum naszej galaktyki działa jak supersilny kosmiczny akcelerator. Za jej sprawą cząstki zyskują ogromne energie i w otaczającej przestrzeni kosmicznej wytwarzają promieniowanie gamma, które dociera potem do Ziemi. Wyjątkowe cechy tego promieniowania odkryli m.in. badacze z Polski.

  • Fot. Fotolia

    Kieszonkowy akcelerator jak Wielki Zderzacz

    Laserowy akcelerator swobodnie mieszczący się na stole mógłby nadać elektronom energię możliwą wcześniej do osiągnięcia tylko w przypadku urządzeń o wielkości mierzonej w kilometrach – informuje “New Scientist”.

Najpopularniejsze

  • Skan notatek prof. Wacława Borowego. Źródło: Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Rękopisów

    Biblioteka UW: wolontariusze potrzebni do odczytania rękopisów, których nie rozumie AI

  • Zmiana diety żubrów rozregulowuje ich rozród

  • Psycholog: gwałtowne przerwanie gry komputerowej w złości to ważny sygnał

  • Olsztyn/ Miasto chce zbadać największe jezioro, by możliwe było oczyszczenie z moczarki

  • 38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

  • Fot. Adobe Stock

    Zespół policystycznych jajników zmienił nazwę

  • Naukowcy podejrzewają, dlaczego większość ludzi jest praworęczna

  • Wirusolog: Ebola nie przenosi się drogą powietrzną

  • Raport: nie wszystkie produkty ultraprzetworzone szkodzą zdrowiu

  • Afryka/ Naukowcy: w Zambii może powstawać nowa granica płyt tektonicznych

10.03.2026. Na zdjęciu prof. Paweł Rowiński. PAP/Radek Pietruszka

Prof. Rowiński: erozja wolności akademickiej jest stopniowa i często niezauważalna

Erozja wolności akademickiej następuje dziś stopniowo i często niezauważalnie – powiedział PAP prof. Paweł Rowiński, prezes Europejskiej Federacji Akademii Nauk (ALLEA). Dodał, że nie polega ona na otwartych zakazach czy cenzurze, ale na presji politycznej, ekonomicznej czy instytucjonalnej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera