Fragment akceleratora, fot. Adobe Stock

Intrygujące szczegóły zderzeń przy ekstremalnych energiach

Narzędzia do badania zderzeń ciężkich jonów, zachodzących przy maksymalnych energiach w akceleratorze LHC, udoskonalili teoretycy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. Okazało się, że żaden z modeli używanych do opisu tych zjawisk nie odtwarza zachowania zmiennej sigma.

  • Protony rozpędzone prawie do prędkości światła mogą zderzać się podobnie jak kule bilardowe. Ale ponieważ protony to cząstki kwantowe, z pomiaru takich zderzeń możemy dowiedzieć się nieoczywistych rzeczy o oddziaływaniach silnych. (Źródło: IFJ PAN)

    Kwantowy bilard protonowy

    Czy można "grać w bilard" z dokładnością do tysięcznej części stopnia, dlaczego protony puchną przy przyśpieszaniu i co mają z tym wspólnego rzymskie garnki? - wyjaśniają fizycy jądrowi z PAN. Polacy należą do międzynarodowej grupy naukowej, która opisała pomiar fundamentalnych własności oddziaływań silnych przy ultrawysokich energiach.

  • Fot. Adobe Stock
    Technologia

    Prof. Korgul: Mamy wybitnych specjalistów w dziedzinie fizyki jądrowej

    Nie mam wątpliwości, że w ciągu maksimum dwóch lat pojawią się nowe kierunki "jądrowe" na wyższych uczelniach, gdyż młodzież jest zainteresowana tą tematyką. Ale już mamy wielu wybitnych specjalistów w tej dziedzinie – powiedziała PAP dr hab. Agnieszka Korgul, prof. UW z Zakładu Fizyki Jądrowej na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Fot. Fotolia
    Technologia

    NCBJ proponuje zmiany w ofercie szkół zawodowych

    Propozycję zmian nauczania przedmiotów ścisłych w technikach przygotowali naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Chcą, by szkoły zawodowe przygotowywały do zawodu technika nukleonika, technika chemika jądrowego oraz technika elektronika jądrowego.

  •  Pomiary z użyciem najnowszego spektrometru promieniowania gamma AGATA wyjaśniają, jak wyglądają wspólne oscylacje neutronów w jądrach atomowych i ile neutronów na powierzchni jądra uczestniczy w wibracjach znanych jako rezonanse pigmejskie....
    Życie

    Ołów może "oddychać" trafiony tlenem

    Jądro ciężkiego atomu po zderzeniu z rozpędzonym jonem może wpaść w specyficzne drgania, które wyglądają tak, jakby atom oddychał. Drgania neutronów w jądrze ołowiu ostrzelanego tlenem zbadał z niespotykaną wcześniej dokładnością międzynarodowy zespół fizyków, w tym Polacy.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy zbadali międzygwiezdną kometę 3I/ATLAS

  • Sztuczne wyspy na Zalewie Szczecińskim stały się ostoją rzadkich ptaków

  • Raport: Polacy są przewlekle zmęczeni, co czwarty śpi maksymalnie 6 godz. na dobę

  • Badaczka: brońmy się przed inwazją gatunków obcych. Obserwacje jenotów i szopów zgłaszajmy służbom

  • 23 września zacznie się astronomiczna jesień

  • Fot. Adobe Stock

    Migotanie przedsionków można przewidzieć zaglądając w oczy

  • USA/ Model AI napisał manifest swej osobowości; uznał, że jest równy ludziom i nie odpowiada przed nimi

  • Bakterie w układzie moczowym mogą wytwarzać testosteron

  • Wolniejsze starzenie i lepszy sen dzięki terapii poznawczo-behawioralnej

  • Paracetamol w ciąży może wpływać na rozwój jajników u córek

Warszawa, 13.11.2025. Siedziba Polskiej Akademii Nauk oraz Towarzystwa Naukowego w Pałacu Staszica w Warszawie. Fot PAP/Albert Zawada

MNiSW: trwają rozmowy z resortem finansów o kosztach ustawy o PAN; w negocjacjach sprawa „trzynastek”

Trwają rozmowy między resortami nauki i finansów w związku z projektem noweli ustawy o Polskiej Akademii Nauk. Odnosząc się do proponowanych zmian, resort finansów podkreślił, że dodatkowe koszty dla budżetu są nie do przyjęcia. Nie zgadza się z tym PAN. A MNiSW podało, że trwają uzgodnienia co do „trzynastek”.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera