Plewiska, 24.09.2024. PAP/Jakub Kaczmarczyk

Dyniami straszono na polskiej wsi na długo przed modą na Halloween

Choć wydrążona i podświetlona dynia kojarzy się dziś przede wszystkim z Halloween, podobne zabawy znano na polskich wsiach już przed II wojną światową, a sama dynia pojawiła się na ziemiach polskich już w XVI wieku.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Więcej edukacji to mniej demencji

    Dłuższa szkolna edukacja zmniejsza ryzyko późniejszej demencji, także w przypadku osób o wyższym ryzyku genetycznym – informuje pismo „Proceedings of the National Academy of Sciences”.

  • Bulla ołowiana z Lukovca, obie strony. Po lewej strona z godnością — EPISC, czyli episcopus; po prawej strona z imieniem STEPHANVS, ujętym między dwiema czteropłatkowymi rozetami. Podziałka 1 cm. Fot. Fabian Welc.

    Chorwacja/Jedna z najstarszych pieczęci biskupich wschodniego Adriatyku odkryta na wysepce Lukovac

    Ołowianą pieczęć (bullę) biskupa Stefana, wstępnie datowaną na VI–VII w., odkryli polscy i chorwaccy archeolodzy na wysepce Lukovac w Chorwacji. Zdaniem badaczy może to być jedna z najstarszych znanych biskupich pieczęci ze wschodniego Adriatyku. Tożsamość jej właściciela nie jest znana.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Dieta bogata w tłuszcze nasycone poprawiła ważne parametry krwi

    Dieta bogata w tłuszcze nasycone poprawiła kilka ważnych dla zdrowia sercowego parametrów, przy niewielkim wpływie na cholesterol - wykazało norweskie badanie. Nie wykryto też wyraźnego wzrostu zwapnienia tętnic.

  • Adobe Stock
    Świat

    Wygadany chatbot łatwo wciska kit

    Łatwość wysławiania się sprawia, że chatbot generujący „halucynacje” i potrafiący je pięknie rozwinąć jest postrzegany jako równie wiarygodny, co taki, który udziela zwięzłych i bezbłędnych odpowiedzi – informuje pismo „Computers in Human Behavior Artificial Humans”.

  • Adobe Stock
    Człowiek

    Socjolog: siła polskiej inteligencji wynika ze słabości rodzimych elit ekonomicznych

    Choć coraz mniej osób określa się mianem inteligentów, nie oznacza to zaniku inteligencji – uważa prof. Tomasz Zarycki z Uniwersytetu Warszawskiego. Zdaniem socjologa pozostaje ona w Polsce grupą dominującą, ponieważ rodzima elita ekonomiczna jest zbyt słaba, by przejąć jej pozycję.

  • Warszawa, 01.11.2025. PAP/Albert Zawada
    Człowiek

    Psycholożka: żałoba nie ma daty ważności, a Wszystkich Świętych może nasilać poczucie straty

    Żałoba nie ma daty ważności, a Wszystkich Świętych może nasilać poczucie straty. Pustka i samotność są naturalną częścią żałoby, ale jeśli smutek długotrwale uniemożliwia codzienne funkcjonowanie, warto szukać pomocy – powiedziała PAP psycholożka i psychotraumatolożka Joanna Chmiel-Starzyńska.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    AI może pomóc znaleźć zagrożonych nowotworami

    Uczenie maszynowe może pomóc w identyfikacji osób z podwyższonym ryzykiem zachorowania na częste nowotwory dzięki rutynowo gromadzonym danym medycznym – ogłoszono podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ESMO 2026) w Madrycie.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Utrata lodu wokół Antarktydy zmienia oceaniczną cyrkulację

    Redukcja pokrywy lodowej wokół Antarktydy powoduje gwałtowne zmiany zasolenia i gęstości potężnych mas wody. Zdaniem naukowców może to wpłynąć na globalną oceaniczną cyrkulację, tempo ocieplania się głębin i wzrost poziomu mórz.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Operacja bariatryczna może unormować zaburzenia odporności związane z otyłością

    Zmniejszająca żołądek operacja bariatryczna może przywrócić prawidłowe funkcjonowanie komórek odpornościowych, które uległo pogorszeniu na skutek otyłości – informuje pismo „JCI Insight”.

Najpopularniejsze

  • Źródło: Weronika Baranowska

    Szopy pracze zajmują budki lęgowe i zagrażają ptakom w PN Ujście Warty

  • Naukowiec: zlikwidowane w Małopolsce gniazdo szerszenia żółtonogiego mieściło ok. tysiąca owadów

  • Cztery stwierdzenia zamiast dwudziestu. Polscy naukowcy skrócili skalę samotności

  • Zlikwidowano pierwsze w Polsce gniazdo szerszenia azjatyckiego, ale wiosną będą kolejne

  • NCN: nie planujemy dalszych ograniczeń dot. wniosków o granty; naukowcy krytycznie o wprowadzonych już zmianach

  • Fot. Adobe Stock

    Spożycie oliwy z oliwek przed węglowodanami może ograniczyć wzrost poziomu cukru we krwi

  • USA/ Rosną zachorowania na zaawansowanego raka jelita grubego wśród nastolatków

  • Elektroniczny implant może zastąpić leki na cukrzycę typu 2

  • Nie tylko „zły” cholesterol ma znaczenie

  • Optogenetyczna terapia pomogła w zwyrodnieniu siatkówki

Warszawa, 01.11.2025. PAP/Albert Zawada

Psycholożka: żałoba nie ma daty ważności, a Wszystkich Świętych może nasilać poczucie straty

Żałoba nie ma daty ważności, a Wszystkich Świętych może nasilać poczucie straty. Pustka i samotność są naturalną częścią żałoby, ale jeśli smutek długotrwale uniemożliwia codzienne funkcjonowanie, warto szukać pomocy – powiedziała PAP psycholożka i psychotraumatolożka Joanna Chmiel-Starzyńska.