Gen, który kontroluje zapadanie w sen muszek owocowych, znaleźli
naukowcy z USA. Autorzy pracy opublikowanej na łamach "Science"
liczą, że ich odkrycie pomoże zidentyfikować odpowiednik tego genu
u ludzi.
Wiadomo, że za długość snu odpowiadają geny regulujące czynność tzw. zegara biologicznego w organizmie. Jednak naukowcy od dawna poszukiwali cząsteczek, które kontrolują samą potrzebę zasypiania.
Badacze z University of Pennsylvania znaleźli jedną z nich - na razie u muszek owocowych, które normalnie przesypiają 12 godz. dziennie.
Zespół pod kierunkiem dr Amity Sehgal przebadał 3,5 tys. muszek i znalazł wśród nich mutanty, które były w stanie przeżyć śpiąc 1-2 godziny na dobę lub wcale.
Analiza ujawniła, że te nietypowe owady miały mutację w genie, który naukowcy nazwali Sleepless ("bezsenny"). Koduje on białko, które kontroluje zamykanie i otwieranie kanałów potasowych w neuronach mózgu i w ten sposób reguluje stężenie jonów potasu w tych komórkach. Gdy kanały są otwarte, mózg jest aktywny a muszki nie śpią. Natomiast, zamknięcie kanałów pozwala owadom zasypiać. Mutacja powoduje, że muszki produkują mniej białka Sleepless.
Oczywiście, mutacja i związane z nią niedobory snu u muszek mają swoje negatywne konsekwencje. Owady żyją średnio o połowę krócej, niż muszki bez mutacji. Mają też zaburzenia koordynacji ruchowej i wykazują nadpobudliwość.
Autorzy pracy liczą, że ich odkrycie pomoże w przyszłości zidentyfikować ludzki odpowiednik genu Sleepless. Pomogłoby to nie tylko lepiej zrozumieć mechanizmy odpowiedzialne za zasypianie, ale też opracować nowe leki na bezsenność.
Jak przypomina dr Sehgal, ludzie przesypiają, a przynajmniej powinni przesypiać, jedną trzecią życia. Naukowcy uważają, że dorośli ludzie potrzebują od 6 do 8 godzin snu na dobę. Regularne niedosypianie może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia, a także obniżać sprawność umysłową i wydajność w pracy.
Niedobory snu stają się coraz poważniejszym problemem w krajach dobrze rozwiniętych, w których rośnie tempo życia, a ludzie utrzymują wysoką aktywność kosztem czasu przeznaczanego na nocny wypoczynek. W samym tylko USA, około 70 mln ludzi cierpi z powodu przewlekłych zaburzeń snu. JJJ
PAP - Nauka w Polsce
kap
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
