"Szanowni Państwo, serdecznie zapraszam do odwiedzenia Ministerstwa Edukacji i Nauki podczas tegorocznej Nocy Muzeów. W Noc Muzeów dorośli i dzieci będą mogli eksperymentować korzystając z interaktywnych eksponatów wystawy +Eksperymentuj!+. Dzięki nim przekonają się jak działają prawa fizyki, jak zbudowane jest ludzkie ciało. Z kolei osoby odwiedzające naukobus programu +Być jak Ignacy+, który będzie na państwa czekać przy ulicy Hożej, będę mogły wziąć udział w pasjonujących warsztatach, zajęciach naukowych. Czekamy na państwa w sobotę 14 maja, od godziny 19.00" - powiedział minister edukacji i nauki w nagraniu opublikowanym w piątek na Twitterze.

Jak informuje Ministerstwo Edukacji i Nauki podczas tegorocznej Nocy Muzeów chętni będą mogli odwiedzić gmach resortu w al. Szucha 25. Będą mogli zobaczyć m.in. gabinet i sekretariat ministra, salę posiedzeń im. Anny Radziwiłł, salę portretową, a także obejrzeć film poświęcony historii pierwszego wzniesionego od podstaw budynku ministerialnego w II RP.

Zwiedzanie z przewodnikiem będzie odbywało się o wyznaczonych godzinach, w grupach po 20-25 osób. Zgłoszenia będą przyjmowane w recepcji MEiN od godz. 18.30.

Na dziedzińcu gmachu przy al. Szucha 25 zaparkuje naukobus. Odwiedzający go będą mogli wziąć udział w warsztatach naukowo-edukacyjnych "Nauka dla Ciebie" i obejrzeć wystawę "Eksperymentuj!". To interaktywne eksponaty, które pozwalają na samodzielne poznawanie praw natury, np. siedząc na wirującym krześle, zwiedzający będą mogli doświadczyć, jak działa teoria zachowania momentu pędu. Z trójwymiarowego modelu ludzkiego ciała dowiedzą się, jak wyglądają i gdzie są umiejscowione ludzkie narządy. Zgłoszenia na warsztaty będą przyjmowane na recepcji.

Na miłośników eksperymentów naukowych, na parkingu przy drugim gmachu resortu przy ulicach Hożej i Wspólnej, czekać będzie naukobus programu "Być jak Ignacy" Fundacji PGNiG im. Ignacego Łukasiewicza. Będą w nim przeprowadzane m.in. eksperymenty chemiczne i fizyczne, a także warsztaty.

Gmach Ministerstwa Edukacji i Nauki w al. Szucha to pierwszy wniesiony od podstaw budynek ministerialny w II RP. Siedzibę w nim miało Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, które swoimi zadaniami obejmowało wszystkie typy i stopnie szkolnictwa, opiekę nad nauką, literaturą i sztuką, archiwaliami, bibliotekami, czytelniami, muzeami i teatrami, a także zadania państwa w sprawach wyznaniowych.

Autorem projektu budynku był prof. Zdzisław Mączyński, projektant wielu kościołów i szkół, naczelnik Wydziału Budownictwa Szkolnego w Ministerstwie Oświecenia i Wyznań. Gmach wzniesiono w latach 1927-1930, w stylu tzw. klasycyzmu redukcyjnego. Charakterystycznym jego elementem jest olbrzymi portyk z podwójnymi filarami. Na portyku znajduje się wielki wyrzeźbiony orzeł - godło państwowe. Między filarami jest wejście na główny, frontowy dziedziniec. W gmachu zaprojektowano również drugi wewnętrzny dziedziniec oraz dwa dziedzińce boczne. Dzięki temu rozwiązaniu wszystkie sale w gmachu są oświetlone naturalnym światłem.

Jeszcze przed zakończeniem prac budowlanych rozpisano konkurs na wyposażenie wnętrz. Wygrał go profesor warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, jednocześnie dyrektor Departamentu Sztuki w ministerstwie Wojciech Jastrzębowski. Pod jego kierunkiem młodzi artyści stworzyli przestrzenie w stylu art deco. Całe wnętrze charakteryzuje się prostotą i powagą ożywioną grą płaszczyzn pionowych i poziomych. Korytarze wyłożono polskim marmurem, a pomieszczenia urzędników wyposażono w stylowe, zaprojektowane specjalnie do nich meble biurowe, ściany wyłożono jesionową boazerią. W gabinecie ministra nad drzwiami umieszczono rzeźbione supraporty, których autorem był Stanisław Komaszewski. Dopełnieniem wystroju były żyrandole i lampy wykonane w warszawskiej firmie Antoniego Marciniaka.

W czasie II wojny światowej gmach przy al. Szucha, przemianowanej na Strasse der Polizei, znalazł się na terenie tzw. dzielnicy niemieckiej. W samym budynku siedzibę miał Urząd Komendanta Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa Dystryktu Warszawskiego; część zajmowała Tajna Policja Państwowa, czyli gestapo. Parter i przyziemie lewego skrzydła zamieniono w więzienie śledcze.

Dziennie przesłuchiwano w nim nawet do 100 osób przywożonych z Pawiaka lub aresztowanych przez gestapo w czasie akcji przeciw polskiemu podziemiu czy w ulicznych łapankach. Przywożono tu także więźniów z innych więzień i aresztów z terenu dystryktu warszawskiego. W areszcie na "Szucha" więźniowie czekali na swoją kolej w czterech pozbawionych okien celach zbiorowych zwanych tramwajami oraz w dziesięciu celach pojedynczych. Stąd prowadzono ich na przesłuchania, którym towarzyszyły tortury. Z tego czasu pochodzą licznie zachowane na ścianach i podłogach cel napisy, w tym teksty modlitw i prośby o zawiadomienie rodziny.

Po wojnie do niemal nienaruszonego gmachu powróciło Ministerstwo Oświaty. W przyziemiu otwarto Mauzoleum Walki i Męczeństwa 1939-1945.

W 1973 r. gmach przy al. Szucha 25 został wpisany do rejestru zabytków,

Noc Muzeów odbędzie się w sobotę, 14 maja. Atrakcje przygotowały 202 placówki działające w stolicy. W ramach wydarzeń towarzyszących zaplanowano m.in. paradę, wystawę i trasę turystyczną zabytkowymi autobusami dookoła Pałacu Kultury i Nauki. W programie jest również wystawa architektoniczna w Widok Towers, zwiedzanie podziemnych pozostałości warszawskiej Starówki czy silent disco z bitami, w których wykorzystano dzieła Wolfganga Amadeusza Mozarta.

Pełny program Nocy Muzeów jest dostępny na stronie: https://www.centrumjp2.pl/noc-muzeow-2022/. (PAP)

Autorka: Danuta Starzyńska-Rosiecka

dsr/ mhr/