Planety, gromady kuliste, mgławice - wielu uczniów nigdy nie będzie miało okazji zobaczyć na własne oczy, jak wyglądają ciała niebieskie. Okazuje się jednak, że nawet w Polsce można stworzyć miejsce, gdzie młodzi ludzie mogliby prowadzić swoje pierwsze obserwacje. O amatorskim obserwatorium astronomicznym w szkole w Dąbrowie Górniczej, z którego korzystają także mieszkańcy miasta, pisze Przemek Berg w listopadowym numerze Świata Techniki http://www.swiattechniki.pl/

DĄBROWIANIE PATRZĄ W GWIAZDY

Amatorski ruch astronomiczny w Dąbrowie Górniczej sięga lat 50. ubiegłego wieku, gdy swoją działalność rozpoczęli obserwator Słońca Wacław Szymański i popularyzator astronomii, pisarz i publicysta Stanisław Jerzy Brzostkiewicz.

Na początku lat 60., jak pisze autor artykułu, w Dąbrowie Górniczej powstał oddział Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii http://ptma.astronomia.pl/ Jednak po śmierci obu pasjonatów astronomii, po 20 latach istnienia ruch astronomii w tym mieście zamarł.

Tradycje odnowił w 1998 roku astronom-amator Dariusz Nelle, który założył Szkolne Kółko Astronomiczne przy Zespole Szkół nr 1. W tym samym roku powstał pomysł na zbudowanie w szkole obserwatorium astronomicznego, które ruszyło w 2002 roku. Prowadzą je dwaj miłośnicy astronomii - Dariusz Nelle i Maciej Wójcik.

COŚ Z NICZEGO

Głównym narzędziem obserwatorium jest teleskop typu Cassegraina o średnicy 500 mm i ogniskowej głównego zwierciadła 7094 mm. Grubość zwierciadła wynosi 10 cm. Pokryte jest ono napylaną w próżni warstwą czystego aluminium.

Obserwowane obrazy mogą być powiększane 1200 razy. Jednak ze względu na zbyt duże rozmiary kątowe, które nasilają zjawisko dyfrakcji kątowej, najczęściej stosuje się powiększenia od 350 do 600 razy.

Teleskop w Dąbrowie Górniczej umożliwia obserwacje m.in. galaktyk, gromad, mgławic i planet - obiektów tzw. 16. wielkości gwiazdowej.

Kopuła ma średnicę 3,2 m i obraca się o 360 st. Oglądane obiekty można nagrać kamerą i wyświetlać przez rzutnik multimedialny na ściennym ekranie w sąsiedniej sali.

Obecnie w dąbrowskim Kole Miłośników Astronomii im. Stanisława Brzostkiewicza budowany jest radioteleskop. Trwa kompletowanie właściwych konwerterów - do rejestracji szumów i wyławiania konkretnych sygnałów. Zakupiono już dwumetrową czaszę anteny. W przyszłości ma tu także powstać planetarium.

Zdaniem Dariusza Nelle, dąbrowskie obserwatorium to \"dobry przykład na to, jak można zrobić coś z niczego i dać młodym ludziom szansę na rozwijanie wartościowych zainteresowań\".

***

Dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Nauki i Informatyzacji http://www.mnii.gov.pl za roczną prenumeratę miesięcznika \"Świat Techniki\" polskie szkoły zapłacą mniej - aż o 50 proc. (czyli 40,20 zł). Blankiet z zamówieniem na roczną prenumeratę można znaleźć w miesięczniku.

PAP - Nauka w Polsce, Bogusława Szumiec-Presch

15 listopada 2004