Historia i kultura

W lesie niedaleko Elbląga znaleziono wczesnośredniowieczne arabskie monety

Arch. Elbląg, 19.01.2025. Wystawa "Srebro wikingów. Skarb monet z Truso" w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu. Fot. PAP/Marcin Gadomski
Arch. Elbląg, 19.01.2025. Wystawa "Srebro wikingów. Skarb monet z Truso" w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu. Fot. PAP/Marcin Gadomski

Na terenie nadleśnictwa Młynary koło Elbląga znaleziono wczesnośredniowieczne arabskie monety. Mogły one należeć do kupców wędrujących do legendarnego wikińskiego portu Truso - powiedział PAP dr Jakub Jagodziński z Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu. 

- Odnaleziono sześć wczesnośredniowiecznych arabskich dirhemów oraz dwa fragmenty tych srebrnych monet. Pochodzą z pierwszej połowy IX wieku, jednak bardziej precyzyjne datowanie będzie możliwe dopiero po ich opracowaniu. Możliwe, że pozostawały w obiegu nawet do przełomu X/XI wieku, czyli do końca funkcjonowania osady Truso, z której działalnością handlową należy wiązać to znalezisko - podkreślił.

Dodał, że monety mogły należeć do kupców, wędrujących szlakami wiodącymi do lub z osady Truso lub pruskich strażników, którzy na tych traktach pobierali myto.

- Znalezisko zostanie poddane konserwacji, a po odpowiednim zabezpieczeniu planowane jest jego opracowanie przez specjalistów z zakresu wczesnośredniowiecznej numizmatyki. Potem zabytki zostaną zaprezentowane w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu - wyjaśnił kustosz.

Legendarny wikiński port Truso, porównywany do antycznej Troi albo Atlantydy i położony nad jez. Druzno, odkrył 45 lat temu dr Marek Jagodziński (ojciec dr. Jakuba Jagodzińskiego).

W rozmowie z PAP w styczniu tego roku wspominając pionierskie badania dr Marek Jagodziński powiedział, że czuł odpowiedzialność związaną ze znaczeniem odkrycia skandynawskiej faktorii.

W 1981 r. Marek Jagodziński, młody archeolog, wówczas tuż po studiach, podjął pracę w Elblągu. Za namową swojego profesora, Jerzego Okulicz-Kozaryna, rozpoczął poszukiwania portu wikińskiego nad jez. Druzno. W efekcie odkrył emporium Truso, czyli wczesnośredniowieczny ośrodek rzemieślniczo-handlowy, jeden z kilku, które wikingowie założyli w basenie Morza Bałtyckiego. Odkrycie to było wielkim sukcesem archeologii polskiej. Badania wykopaliskowe odsłoniły wiele zagadek i tajemnic związanych z założeniem, funkcjonowaniem i upadkiem emporium Truso.

Mieszkańcy Truso byli rzemieślnikami i kupcami. Emporium miało wczesnomiejski charakter, a działalność jego mieszkańców koncentrowała się na prowadzeniu dalekosiężnego handlu. Do Truso docierały towary z odległych terenów Europy i Azji. Świadczą o tym monety z Kalifatu Arabskiego czy też z Europy Zachodniej.

Jak mówił dr Marek Jagodziński, z jego badań wynika, że Truso założyli Duńczycy na pograniczu osadnictwa słowiańskiego i bałtyjskiego już w końcu VII wieku. Samo emporium funkcjonowało do początku wieku XI i było wówczas ważnym miejscem w całej sieci takich emporiów, które powstały wokół Bałtyku.

Co prawda zbudowano je nad jeziorem Druzno, ale w szerszej perspektywie był to rejon ujścia Wisły, sama zaś rzeka stanowiła ważny szlak komunikacyjny wiodący na Ruś Kijowską, do Bizancjum i do Kalifatu Bagdadzkiego.

Odkrycie i zbadanie fragmentu Truso dostarczyło wielu niezwykle cennych informacji odsłaniających zarówno złożoność tego miejsca, jak również jego znaczenie w nadbałtyckiej strefie gospodarczej i handlu dalekosiężnym. Coraz więcej przesłanek wskazuje, że Truso utrzymywało też kontakty handlowe z państwem pierwszych Piastów. To rozwój i ekspansja tej monarchii wczesnofeudalnej pośrednio doprowadziły do upadku emporium Truso - w XI wieku funkcję Truso przejął piastowski Gdańsk - mówił dr Marek Jagodziński. (PAP)

ali/ bar/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • Fot. Adobe Stock

    Zmarł archeolog dr Andrzej Ćwiek, specjalista w zakresie cywilizacji faraonów

  • Kamienny cippus na wzgórzu (1997). Fot. Eleni Procopiou/Departament Starożytności Cypru

    Cypr/ Pozostałości monumentalnej świątyni odkryli polscy badacze

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera