Fot. Adobe Stock

W Grecji odkryto najstarsze znane drewniane narzędzia używane przez człowieka

Najstarsze drewniane narzędzia wykonane i używane przez ludzi odkryli naukowcy w środkowej części Peloponezu w Grecji. Datowane są na około 430 tys. lat. Jeden z przedmiotów wykonano z drewna olchy, drugi z wierzby lub topoli. Wykorzystywano je prawdopodobnie między innymi do kopania w jeziornym mule.

  • Budowa mielerza, czyli konstrukcji do wypału węgla drzewnego. rys: Tomasz Ryger. Słowiński, M, et al. 2024. Human impacts on environment in the preindustrial forest landscapes in Poland—An overview. Elem Sci Anth, 12: 1. DOI: https://doi.org/10.1525/elementa.2023.00065

    W Polsce odkryto ślady 630 tys. palenisk do produkcji węgla drzewnego

    Ślady po 630 tys. mielerzach – dawnych konstrukcjach do wypalania węgla drzewnego - znaleźli naukowcy na terenie Polski. Kierujący badaniami prof. Michał Słowiński opowiedział PAP o „niewidzialnej rewolucji w lasach” i niedocenianej roli, jaką przez setki lat odgrywali smolarze w rozwoju przemysłu.

  • Fot. Dagmara Socha

    Pierwszy znany przypadek celowej mumifikacji dziecka złożonego w ofierze przez Inków

    Dzieci, które Inkowie składali w ofierze mogły być chowane powtórnie, a ich ciała modyfikowane. Pierwszy znany przykład celowej mumifikacji ofiary rytuału capacocha odkrył zespół dr Dagmary Sochy z UW. U badanych mumii wykryto też liczne urazy i zmiany, np. powiększenie przełyku, zwapnienia w płucach.

  • Wizualizacja Truso. Źródło: Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu/ Wikipedia CC BY 3.0

    45 lat temu odkryto legendarny wikiński port Truso, porównywany do antycznej Troi albo Atlantydy

    45 lat temu nad jeziorem Druzno odnaleziono legendarny wikiński port Truso, porównywany do antycznej Troi albo Atlantydy. Wspominając pionierskie badania dr Marek Jagodziński powiedział, że czuł odpowiedzialność związaną ze znaczeniem odkrycia skandynawskiej faktorii.

  • Fano. Łuk Augusta. Źródło: Adobe Stock
    Świat

    Włochy/ Sensacyjne odkrycie w Fano: znaleziono pozostałości Bazyliki Witruwiusza

    Pozostałości Bazyliki Witruwiusza - rzymskiego architekta żyjącego w I wieku przed naszą erą - odnaleziono w mieście Fano we włoskim regionie Marche. O odkryciu poinformowały w poniedziałek miejscowe władze. Podkreśla się, że jest to odkrycie o historycznym znaczeniu dla świata.

  • 2020-05-26 Turyści w Pompejach. EPA/CESARE ABBATE Dostawca: PAP/EPA
    Świat

    Włochy/ Dzięki najnowszej technologii odczytano kolejne inskrypcje w Pompejach

    Miłość w Pompejach i walki gladiatorów, ale i obelgi - to m.in. treść inskrypcji odnalezionych na murze na terenie pozostałości miasta, zniszczonego w 79 roku naszej ery w wyniku erupcji Wezuwiusza. Koło tego muru przeszły miliony turystów; teraz kolejne napisy odszyfrowano dzięki najnowszej technologii.

  • Fot. Adobe Stock

    Znamy „Archeologiczne Sensacje” 2025

    Badania w Çatalhöyük (Turcja) dotyczące określenia dominującej roli kobiet w neolitycznej osadzie, najstarsze słowiańskie inhumacje, projekt HistoGenes czy przedmioty wydobyte z Jeziora Lednica - zostały docenione w ramach konkursu "Archeologiczne Sensacje", w edycji za 2025 rok.

  • Świątynia nabatejska bogini Allat w Wadi Rum. Fot. materiały prasowe

    Inskrypcje opowiadają historię budowniczych starożytnych świątyń Bliskiego Wschodu

    Za zniszczenie kamiennego bloku starożytnej świątyni z Bliskiego Wschodu groziła kara śmierci, a skradziony z niej młotek mógł sprowadzić gniew bóstwa. Budowle te miały oddawać boskość i wyróżniać się na tle architektury miejskiej. Pracę ich budowniczych przybliżają badania dr Aleksandry Kubiak-Schneider z Uniwersytetu Wrocławskiego.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Odkryto ślady najstarszej kremacji w Afryce

    Około 9,5 tys. lat temu społeczność łowców-zbieraczy w środkowej Afryce skremowała szczątki kobiety na stosie pogrzebowym, który znajdował się u podnóża góry Hora w północnym Malawi — wynika z badania naukowców z USA, Afryki i Europy. To najstarszy znany dotąd przypadek kremacji z terytorium Afryki.

  •  26.05.2021. Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie. PAP/Łukasz Gągulski

    Kraków/ Odkrycia pod remontowaną posadzką katedry na Wawelu

    Fundament średniowiecznego baldachimu nad nagrobkiem Władysława Łokietka oraz fundament ołtarza św. Wojciecha, a także nieznany pochówek i sporo pozostałości kości znaleziono podczas prac związanych z remontem posadzki w katedrze na Wawelu w Krakowie.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Demograf: do dorosłości dochodzi pokolenie, dla którego dziecko nie jest oznaką sukcesu życiowego

  • Mróz tak silny, że Bałtyk pokrył się lodem – od średniowiecza zdarzyło się to już nieraz

  • Dr Staniszewska: skończmy z karą za macierzyństwo w środowisku akademickim

  • Prof. Kaniewska o bezpieczeństwie na uczelniach: nie możemy i nie chcemy się zamykać

  • Polka pracująca przy Artemis II: ta misja to jeden wielki test

  • Fot. Adobe Stock

    Dermatolodzy: suplementy kolagenowe nie działają zgodnie z oczekiwaniami

  • Tłuszcz beżowy wpływa na ciśnienie krwi

  • Agencja Badań nad Rakiem: blisko 40 proc. nowotworów można by zapobiec

  • Badania: uprawianie różnych sportów najbardziej przedłuża życie

  • AI pisze coraz więcej komputerowego kodu

Warszawa, 07.10.2025. Prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej prof. Krzysztof Pyrć. Fot.  PAP/Paweł Supernak

Prof. Pyrć: tworzenie wirusów przez AI to ogromna szansa, ale diabeł tkwi w szczegółach

Czy sztuczna inteligencja może zaprojektować wirusa leczącego infekcje oporne na antybiotyki? O potencjale i ograniczeniach terapii fagowej, kosztach medycyny spersonalizowanej i granicach projektowania biologii PAP opowiedział wirusolog prof. Krzysztof Pyrć, prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera