Heterostemma ficoides to gatunek pnącza z rodziny toinowatych (Apocynaceae), spokrewniony z trojeściami, który rośnie w północnej Tajlandii. Został opisany w 2019 roku przez tamtejszą botaniczkę dr Aroonrat Kidyoo z Uniwersytetu Chulalongkorn w Tajlandii.

Roślina wytwarza mięsiste, kuliste i zamknięte kwiaty, które kształtem i strukturą do złudzenia przypominają miniaturowe owoce figowca (syconium). Dzięki temu udaje się oszukać osy z rodzaju Kradibia, które normalnie zapylają figi.

Oszukane osy próbują złożyć jaja w „fałszywe figi”, przez co nieświadomie przenoszą pyłek i zapylają kwiat. Jednocześnie roślina przyciąga muchówki z rodzaju Megaselia. O ile muchówki mogą przejść pełny cykl życiowy na kwiatach H. ficoides, o tyle osy nie mają takiej możliwości; wskazuje to, że roślina wykorzystuje połączenie wzajemnie korzystnego współżycia, czyli mutualizmu (z muchówkami) i mechanizmu zwodzenia (wobec os), by skutecznie się rozmnażać.

„Naśladujący figi gatunek H. ficoides nie tylko uderzająco przypomina figi wyglądem, ale także wytwarza podobne sygnały chemiczne” – powiedziała dr Aroonrat Kidyoo, która jest także autorką najnowszego doniesienia na ten temat, opublikowanego w „New Phytologist”.

„Nasze wyniki pokazują, w jaki sposób pojedynczy kwiat może łączyć dwie odmienne strategie zapylania – zwodzenie i mutualizm – aby wykorzystać dwa zupełnie różne rodzaje zapylaczy” - dodała.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/