Naukowcy z NIHR Biomedical Research Centre i City St George’s University of London, w podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Oddechowego (ERS) w Barcelonie (Hiszpania) opisali niepokojące zjawisko, które może towarzyszyć astmie.

Już wcześniejsze badania sugerowały, że astma może wiązać się ze zmianami w mózgu, jednak – jak podkreślili badacze – niewiele było wiadomo na temat tego, czy zmiany te są bardziej nasilone u osób z ciężką postacią choroby - astmą typu 2, spowodowaną nadmiernie silną odpowiedzią układu odpornościowego.

Cierpiące na nią osoby doznają częstych napadów astmy i trudności w oddychaniu, często muszą przyjmować wiele leków, które w niektórych przypadkach nie pozwalają opanować choroby w dostatecznym stopniu.

– Astma jest zwykle postrzegana jako choroba płuc, jednak coraz więcej dowodów wskazuje, że jej skutki mogą wykraczać daleko poza drogi oddechowe. Chcieliśmy sprawdzić, czy u osób z ciężką astmą typu 2 występują większe różnice w budowie mózgu niż u osób, u których astma jest dobrze kontrolowana – w czasie konferencji opowiadał dr George Nava z NIHR, autor badania.

W badaniu wzięło udział 50 osób z ciężką astmą typu 2, które porównano z 25 osobami z dobrze kontrolowaną, łagodną lub umiarkowaną astmą go samego typu.

Uczestnicy przeszli badanie rezonansem magnetycznym (MRI) z wykorzystaniem nowoczesnej techniki zwanej obrazowaniem quasi-dyfuzyjnym (QDI) – pozwala ona uwidocznić mikroskopową strukturę szlaków istoty białej w mózgu.

Jak tłumaczą eksperci, istota biała pełni rolę sieci komunikacyjnej mózgu, łącząc jego różne obszary i umożliwiając przesyłanie informacji. Silniejszej astmie towarzyszyła gorsza organizacja istoty białej oraz zmiany w rozmiarze niektórych obszarów mózgu, w tym hipokampa i płatów skroniowych.

Ponadto naukowcy odkryli, że skala zmian korelowała z nasileniem stanu zapalnego. To z kolei sugeruje, że zapalenia mają związek ze zmianami w mózgu.

– Stwierdziliśmy mierzalne różnice w budowie mózgu u osób z ciężką astmą typu 2 w porównaniu z osobami, u których astma była łagodna lub umiarkowana i dobrze kontrolowana – relacjonuje dr Nava.

– W całej badanej grupie wyższy poziom zapalenia typu 2 wiązał się z większymi różnicami w istocie białej mózgu. Choć badanie to nie pozwala dowieść, że stan zapalny powoduje te zmiany, wskazuje, że może istnieć biologiczny związek wymagający dalszych badań – dodaje specjalista.

Naukowcy sprawdzają już, czy lepsza kontrola choroby wiąże się z wycofywaniem niekorzystnych zmian.

– Jednym z najważniejszych pytań jest to, czy tym zmianom w mózgu można zapobiec lub czy można je odwrócić. Mamy nadzieję, że prowadzone przez nas badania pomogą znaleźć na to odpowiedź – powiedział prof. James Dodd z University of Bristol, główny autor badania.

– Astma typu 2 jest najczęstszym fenotypem astmy. U ok. od 5 do 10 proc. pacjentów rozwija się ciężka postać choroby charakteryzująca się utrzymującymi się objawami, częstymi zaostrzeniami i przewlekłym stanem zapalnym mimo intensywnego leczenia. Prowadzi to do pogorszenia czynności płuc, obniżenia jakości życia i słabej kontroli astmy. Badanie to sugeruje, że stan zapalny w ciężkiej astmie typu 2 nie ogranicza się do płuc, lecz jest widoczny także w mózgu i jest bardziej nasilony niż u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną, dobrze kontrolowaną astmą – wyniki skomentował niezwiązany z badaniem prof. Apostolos Bossios, przewodniczący Zgromadzenia Europejskiego Towarzystwa Oddechowego ds. chorób dróg oddechowych, astmy, POChP i przewlekłego kaszlu.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/