Komunikaty dotyczące zmian klimatu skuteczniej skłaniają ludzi do działania, jeśli angażują emocje niż wtedy, gdy ograniczają się do przedstawiania faktów i dowodów naukowych. Najmniej skuteczne są zaś przekazy podkreślające osobistą odpowiedzialność odbiorcy - wynika z dużej metaanalizy.
Naukowcy z University of Geneva (Szwajcaria) przeanalizowali wyniki 71 wcześniejszych badań obejmujących łącznie ok. 216 tys. uczestników, aby sprawdzić, jakie sposoby mówienia o zmianach klimatu najskuteczniej wpływają na gotowość ludzi do działania, ich rzeczywiste zachowania oraz poparcie dla polityki klimatycznej. Wyniki opublikowali w czasopiśmie „Journal of Environmental Psychology”.
Łącznie we wszystkich analizowanych przez nich pracach opisano 15 różnych strategii komunikacyjnych. Obejmowały one m.in. przekazy oparte na faktach naukowych, odwoływanie się do emocji, podkreślanie zdrowotnych lub finansowych konsekwencji zmian klimatu, wykorzystywanie argumentów moralnych i etycznych oraz treści przypominające o odpowiedzialności jednostek i całych społeczeństw.
Okazało się, że niemal wszystkie przynosiły pewien pozytywny efekt, choć ich skuteczność była różna.
Najlepsze efekty dawały komunikaty angażujące emocje odbiorców, szczególnie te odwołujące się do piękna natury. Wyraźnie skuteczniej niż samo przedstawianie danych i dowodów naukowych działały również przekazy oparte na argumentach moralnych, etycznych, a nawet religijnych i podkreślające więź człowieka z czymś większym, co należy chronić.
Najmniejszą skuteczność miały natomiast strategie koncentrujące się na indywidualnej lub zbiorowej odpowiedzialności, w rodzaju „sukces zależy przede wszystkim od ciebie”. Zdaniem autorów mogą one wręcz wywoływać opór wobec próby nakłonienia do określonego działania.
Naukowcy zauważyli też, że znaczenie miała forma przekazu - materiały zawierające obrazy były skuteczniejsze niż te bez nich. Zwrócili przy tym uwagę, że większość uwzględnionych eksperymentów oceniała reakcję ludzi po jednorazowym kontakcie z danym komunikatem, podczas gdy wielokrotne zetknięcie się z podobnymi treściami może dodatkowo wzmacniać ich wpływ.
Nie stwierdzili natomiast, aby łączenie kilku różnych strategii w jednym materiale dawało wyraźnie lepsze rezultaty niż zastosowanie tylko jednej z nich.
Ich zdaniem uzyskane wyniki mogą pomóc instytucjom publicznym i organizacjom pozarządowym lepiej projektować kampanie dotyczące zmian klimatu.
Katarzyna Czechowicz (PAP)
kap/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
