Poporodowe choroby macicy u krów mlecznych nie wynikają wyłącznie z obecności bakterii. O ich rozwoju może decydować połączenie stresu metabolicznego, zaburzonego działania neutrofili i miejscowej odpowiedzi immunologicznej – wynika z ustaleń naukowca z Uniwersytetu Gandawskiego.
Lei Xie obronił doktorat na Uniwersytecie Gandawskim; w swojej pracy skupił się na odporności krów mlecznych w okresie okołoporodowym. Rezultaty opublikowano w „Journal of Dairy Science”.
Po rozpoczęciu laktacji zapotrzebowanie krowy na energię rośnie szybciej niż ilość pobieranej paszy. Powstaje ujemny bilans energetyczny, organizm uruchamia zapasy tłuszczu, rośnie stężenie wolnych kwasów tłuszczowych, a gospodarka glukozowa i regulacja zapalenia ulegają zmianie. Jednocześnie macica musi wrócić do stanu sprzed ciąży i usunąć bakterie, które dostały się do niej podczas porodu.
Xie badał neutrofile – komórki pierwszej linii odporności wrodzonej. Pochłaniają one drobnoustroje i wytwarzają reaktywne formy tlenu. Zbyt słaba reakcja utrudnia zwalczenie bakterii, natomiast nadmierna może podtrzymywać zapalenie i uszkadzać tkanki.
W doświadczeniu in vitro neutrofile pobrane od czterech jałówek umieszczono w pożywkach o różnych stężeniach glukozy i wolnych kwasów tłuszczowych, a następnie poddano działaniu bakteryjnego lipopolisacharydu. Przy niskim poziomie glukozy i obecności kwasów tłuszczowych słabła aktywność genów związanych z metabolizmem i odpornością. Przy wyższym stężeniu glukozy te same kwasy nasilały produkcję reaktywnych form tlenu. Stan metaboliczny może więc skierować odpowiedź neutrofili ku osłabieniu albo nadmiernemu pobudzeniu.
Badacz porównał też aktywność genów endometrium 24 krów około pięciu tygodni po porodzie: 12 zdrowych oraz po sześć z klinicznym i subklinicznym zapaleniem. Postać kliniczna wiązała się z silną odpowiedzią typową dla infekcji. W subklinicznej widoczne były przede wszystkim zaburzenia regulacji i wygaszania zapalenia. Nie muszą więc być one jedynie różnymi stopniami tej samej choroby.
Wyniki wskazują, że leczenie powinno uwzględniać drobnoustroje, stan metaboliczny i rodzaj odpowiedzi immunologicznej zwierzęcia. Badania nie dostarczają jeszcze gotowej terapii; doświadczenia laboratoryjne były niewielkie, a wnioski wymagają potwierdzenia w większych stadach.
Patryk Kulpok (PAP)
pmk/ bar/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.