Przez kilkadziesiąt lat utrata masy pokrywy lodowej Antarktydy (zwłaszcza Antarktydy Zachodniej) była głównym czynnikiem wzrostu globalnego poziomu mórz. Jednak w latach 2021–2023 coraz grubsza warstwa lodu nad Ziemią Królowej Marii i Ziemią Wilkesa we wschodniej Antarktydzie zrównoważyła utratę masy lodowej.

Jak wynika z badań międzynarodowego zespołu, można to wytłumaczyć wzrostem temperatury morza w oddalonym o tysiące mil oceanie subtropikalnym, dzięki czemu w rejon Antarktydy trafiło więcej wilgoci (głównie z Oceanu Indyjskiego o średniej szerokości geograficznej) powodując wzmożone opady śniegu we wschodniej Antarktydzie, na Ziemi Królowej Mary i Ziemi Wilkesa.

Podobne wieloletnie ocieplenie w tropikalnym basenie ciepłym (telekoneksja atmosferyczna) powtarza się mniej więcej raz na dekadę w obserwacjach i symulacjach historycznych, co oznacza, że przerwa w całkowitej utracie masy pokrywy lodowej jest prawdopodobnie tymczasowa i niezależna od skutków globalnego ocieplenia.

To, jak sytuacja zmieni się w przyszłości, pozostaje niepewne, a jej wpływ na opady atmosferyczne na Antarktydzie może zostać wzmocniony w ocieplającym się świecie poprzez zmiany wilgotności na wysokich szerokościach geograficznych, intensywności AR i tras burz. Dokładne odzwierciedlenie telekoneksji w modelach klimatycznych jest zatem niezbędne do przewidywania zmienności hydroklimatu Antarktydy i udoskonalania prognoz poziomu morza - zaznaczają autorzy badań (https://doi.org/10.1038/s41586-026-10912-x).

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ zan/