Zwierzęta będące pośrednim ogniwem pomiędzy gadami a ssakami mogły rodzić żywe potomstwo 90 milionów lat wcześniej, niż się wydawało – informuje pismo „Frontiers in Mammal Science”.
Niemal wszystkie współczesne ssaki są żyworodne, czyli rodzą żywe potomstwo – poza jajorodnymi stekowcami, czyli kolczatką i dziobakiem. W przypadku większości innych kręgowców – jak ryby, płazy, gady czy ptaki – samica składa jaja, z których młode wykluwają się poza jej ciałem.
W okresie permu (około 260 lat temu) pojawiły się cynodonty, które są bezpośrednimi przodkami wszystkich ssaków. Nie było dotychczas jasne, czy rozmnażały się, rodząc młode, czy też składały jaja. Nie znaleziono ani jaj cynodonta, ani skamieniałości ciężarnej samicy.
Odpowiedź na to pytanie dała przypadkowa obserwacja dokonana przez studentów studiów podyplomowych na Uniwersytecie w Buenos Aires (Argentyna). Studenci badali skamieniałość Chiniquodon theotonicus, cynodonta, który żył 236 milionów lat temu i został odkryty w Parku Narodowym Talampaya w północno-zachodniej Argentynie w 2011 roku.
Analizy polegały między innymi na zbadaniu pod mikroskopem cienkich skrawków pobranych z kości nogi jednego ze zwierząt. Studenci zauważyli wewnątrz kości nietypową linię wzrostu – w pewnym sensie odpowiednik słoi drzewa.
Jak wykazały dalsze badania, linia wyznaczała moment, w którym przodek ssaków przechodził okres gwałtownego wzrostu po urodzeniu.
Naukowcy zrekonstruowali, jak duże byłyby kości nóg i samo zwierzę w momencie uformowania się linii przyrostu. Obliczyli, że zwierzę ważyłoby wówczas 1,68 kilograma. Kiedy zwierzę zmarło jako dorosły osobnik, ważyło niewiele mniej niż 12 kilogramów.
Dało to naukowcom stosunek masy ciała noworodka do masy ciała dorosłego u pradawnego zwierzęcia. Następnie porównali tę wartość z podobnymi proporcjami uzyskanymi dla szerokiej gamy współczesnych zwierząt: 1869 ssaków, 2619 gadów i 782 ptaków. Chiniquodon został przydzielony do tej samej grupy co ssaki łożyskowe – zwierzęta wykluwające się z jaj są tuż po wykluciu znacznie mniejsze niż osobniki dorosłe.
Na przykład masa ciała nowo wyklutego młodego niektórych gatunków dużych ptaków stanowi tylko 0,002 proc. masy ciała dorosłego osobnika, podczas gdy ssaki łożyskowe często rodzą młode o masie przekraczającej 20 proc. masy ich rodziców. Stąd przypuszczenie, że Chiniquodon theotonicus podobnie jak ssaki łożyskowe nie składał jaj, tylko rodził duże młode.
Paweł Wernicki(PAP)
pmw/ zan/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
