Naukowcy z Technical University of Denmark przeanalizowali blisko 800 tys. fotografii z lat 2000-2024, pochodzących z pokazów mody, reklam, okładek magazynów i sesji zdjęciowych, a następnie zestawili je z danymi dotyczącymi sylwetek kobiet mieszkających w USA.

Wyniki badania opublikowali w czasopiśmie „PNAS”.

Okazało się, że choć w modzie widoczna jest dziś większa reprezentacja różnych typów sylwetek, to ideał kobiecego ciała pozostał praktycznie niezmieniony od 25 lat. - Jest niezwykle stabilny. Wzrosła nieco różnorodność, ale kiedy przyjrzymy się rozkładowi tej zmienności, zobaczymy, że środek pozostaje stabilny. Zatem zmiana zachodzi wyłącznie dla sylwetek skrajnych - skomentował główny autor publikacji dr Louis Boucherie.

W kolejnym etapie badania on i jego współpracownicy porównali sylwetki amerykańskich modelek z danymi zdrowotnymi amerykańskiej populacji. Odkryli, że ciała promowane przez branżę modową wyraźnie różnią się od sylwetek prawdziwych kobiet.

Co więcej, nawet modelki określane jako „plus size” były szczuplejsze niż przeciętna dorosła Amerykanka.

Tymczasem, jak przypomnieli autorzy, wcześniejsze metaanalizy wielokrotnie wiązały ekspozycję na bardzo restrykcyjne ideały piękna z niezadowoleniem z własnego ciała, zaburzeniami odżywiania i problemami psychicznymi.

Naukowcy sprawdzili również etniczną reprezentację kobiet w branży modowej. Wykazali, że na przestrzeni lat stała się ona dużo bardziej różnorodna. Odsetek modelek identyfikowanych jako niebiałe wzrósł z ok. 13 proc. w 2011 r. do ponad 40 proc. w ostatnich latach.

Okazało się jednak, że różne przejawy różnorodności były często reprezentowane przez te same modelki. Np. modelki plus size były 4,5 razy częściej niebiałe niż białe. Jak wyjaśnili autorzy, oznacza to, że gdy na wybiegach czy w czasopismach prezentowane są kobiety odbiegające od tzw. ideału urody, bardzo często są to te same osoby - jednocześnie plus size i niebiałe.

Następnie badacze porównali podejście do sylwetek modelek w bardziej i mniej prestiżowych markach modowych. Ujawnili, że domy mody o najwyższym prestiżu częściej niż te mniej prestiżowe prezentowały zarówno kobiety skrajnie szczupłe, jak i w rozmiarze plus size. W ich opinii pokazuje to, że zmiany w branży nie przebiegają jednolicie - luksusowa moda częściej eksperymentuje z kontrastami i widoczną różnorodnością, podczas gdy marki kierowane do szerszego odbiorcy częściej bazują na tradycyjnym ideale sylwetki.

W pracy opisano także, jak przepisy dotyczące zdrowia modelek wpływają na branżę mody. Autorzy porównali dwa europejskie rozwiązania: sztywny minimalny próg BMI stosowany podczas mediolańskiego tygodnia mody oraz łagodniejszy system certyfikacji lekarskiej obowiązujący we Francji.

Okazało się, że po wprowadzeniu we Włoszech wymaganego progu BMI zmniejszyła się liczba skrajnie szczupłych modelek. Podobnego efektu nie zaobserwowano we Francji. Naukowcy podkreślili jednak, że ich analiza pokazuje jedynie korelacje. - Bardzo ostrożnie podchodzimy do kwestii związku przyczynowo-skutkowego, ale zidentyfikowana przez nas różnica między sztywnym wymogiem minimalnego BMI a systemem elastycznym jest dość uderzająca - zaznaczyli.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ agt/