Synchronia pracy mózgów to jednoczesna aktywność sieci neuronowych w mózgach osób wchodzących w interakcje społeczne – na przykład podczas rozmowy, nauki, śpiewu czy wspólnej pracy – przypominają naukowcy z University of Nottingham. Takie zestrojenie pomaga ludziom wzmacniać więź emocjonalną, usprawniać komunikację i wspólnie kierunkować uwagę.

Nowe badanie wskazało, że między matką i dzieckiem ta synchronizacja zachodzi nawet, gdy matka mówi w innym języku, niż jej język ojczysty. Nie jest to oczywiste, ponieważ nawet osoby biegle posługujące się danym językiem mają tendencję do mówienia w języku nabytym wolniej, z większą liczbą pauz i poprawek.

- Wykazaliśmy, że mózgi dwujęzycznych matek i ich dzieci pozostają tak samo zestrojone dzięki synchronii neuronalnej, niezależnie od tego, czy bawią się w ojczystym języku matki, czy w nabytym drugim języku” – mówi dr Efstratia Papoutselou, główna autorka badania przedstawionego w piśmie „Frontiers in Cognition”.

Naukowcy przypominają, że wiele dzieci na całym świecie wychowuje się w rodzinach, w których używa się więcej niż jednego języka - na przykład w Unii Europejskiej odsetek takich gospodarstw domowych wzrósł z 8 proc. do 15,6 proc. w latach 2014–2023.

- Osoby posługujące się drugim językiem często zgłaszają poczucie dystansu emocjonalnego, gdy używają języka innego niż ojczysty, co może wpływać na sposób, w jaki wyrażają czułość, egzekwują dyscyplinę czy okazują empatię w relacjach z dziećmi – podkreślają naukowcy.

W swoim badaniu skupili się na 15 rodzinach w Wielkiej Brytanii, w których dzieci w wieku od trzech do czterech lat były wychowywane dwujęzycznie. Angielski nie był językiem ojczystym matek – opanowały go one na poziomie C1 lub C2, zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego.

Badacze poinstruowali matki z dziećmi, aby bawiły się w naturalny sposób według jednego z trzech scenariuszy: wspólnie w języku ojczystym matki (tak jak robią to w domu), wspólnie wyłącznie po angielsku lub po cichu i niezależnie od siebie, oddzieleni parawanem. W tym czasie mierzono aktywność ich mózgów.

Badacze zaobserwowali synchronizację neuronalną, która była silniejsza podczas wspólnej zabawy, niż podczas zabawy niezależnej. Była ona szczególnie wyraźna w korze przedczołowej mózgu – ośrodku odpowiedzialnym za podejmowanie decyzji, planowanie, rozumowanie i emocje. Synchronizacja była równie silna w czasie używania języka angielskiego, jak i ojczystego języka matki.

- Dwujęzyczność bywa postrzegana jako wyzwanie, ale może przynosić realne korzyści w życiu. Nasze badania pokazują, że dorastanie w otoczeniu więcej niż jednego języka może również wspierać prawidłową komunikację i naukę – wyniki podsumowuje prof. Douglas Hartley, główny autor badania.

Marek Matacz (PAP)

mat/ zan/