Fot. Adobe Stock

Światło uwięzione w ultracienkiej siatce

W fotonice od lat trwa wyścig o to, by coraz skuteczniej sterować światłem w coraz mniejszych strukturach. Polscy naukowcy pokazali, że światło podczerwone można związać w warstwie dwuselenku molibdenu o grubości zaledwie około 40 nanometrów. Ten wynik otwiera drogę do nowych, płaskich elementów fotonicznych.

  • Fot. Adobe Stock

    Jak spin elektronów wpływa na utlenianie miedzi

    Zielonkawa warstwa na starych dachach, pomnikach i elementach architektury to jeden z najbardziej rozpoznawalnych śladów chemicznych przemian metalu. Najnowsze badania pokazują, że o początku tego procesu decyduje nie tylko skład chemiczny i budowa powierzchni, ale również sposób, w jaki zachowują się elektrony na powierzchni metalu.

  • Fot. Adobe Stock
    Innowacje

    Faza błękitna w optyce: szybki i przezroczysty modulator światła

    Układ ciekłokrystaliczny, który łączy trzy cechy szczególnie poszukiwane w nowoczesnej optyce: przezroczystość, bardzo szybką odpowiedź na pole elektryczne oraz brak wrażliwości na polaryzację światła opisał zespół badaczy z Wojskowej Akademii Technicznej i Politechniki Warszawskiej.

  • Fot. Adobe Stock

    Sztuczna inteligencja uczy się przewidywać dynamikę cząsteczek

    Symulacje ruchu atomów należą do podstawowych narzędzi współczesnej chemii, fizyki i nauki o materiałach. Są jednak bardzo kosztowne obliczeniowo: komputer musi śledzić zmiany położenia atomów krok po kroku, a tych kroków bywają miliony. Nowy model sztucznej inteligencji znacząco poprawia efektywność takich symulacji, przewidując od razu, jak będzie wyglądał cały fragment ruchu cząsteczek.

  • Fot. materiały prasowe
    Wydarzenia

    Fizyka kwantowa na sterydach – w kolejnym spotkaniu z cyklu "Zapytaj fizyka"

    Komputery kwantowe i koty Schrödingera, czyli fizyka kwantowa na sterydach – Nobel 2025 - to temat kolejnego wykładu otwartego na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Spotkanie odbędzie się we wtorek 24 marca.

  • Poprawa dokładności interpretacji zderzeń cząstek może pomóc w znalezieniu zjawisk nowej fizyki. (Źródło: ATLAS Collaboration)

    By niepewność była mniej przykra: nowa metoda fizyków dla dokładniejszych symulacji

    Fizycy z Polski i Wielkiej Brytanii opracowali nową metodę szacowania niepewności w symulacjach zderzeń cząstek o wysokich energiach. Rozwiązanie oparte na tzw. parametrach uprzykrzających ma pozwolić na precyzyjniejszą interpretację danych z akceleratorów takich jak LHC.

  • Świecąca fiolka zawiera wodną dyspersję kropek kwantowych CdTe modyfikowanych kwasem merkaptopropionowym (CdTe/MPA), do których cisplatyna może zostać dołączona poprzez oddziaływanie elektrostatyczne. Fot. Dział Promocji Wydziału Chemicznego PW, Agnieszka Sikora
    Zdrowie

    Kropki kwantowe zwiększają skuteczność leczenia nowotworów i ograniczają jego toksyczność

    Naukowcy z Politechniki Warszawskiej opracowują system, który pozwoli dostarczyć lek przeciwnowotworowy bezpośrednio do guza, ograniczając toksyczny wpływ na zdrowe komórki i zwiększając skuteczność terapii. Rolę precyzyjnych nośników dla leku mają w nim pełnić tzw. kropki kwantowe ZnO.

  • Monowarstwa stopu dichalkogenku metalu przejściowego MoWSe2 wraz z dolinami K+ i K- . Fioletowymi liniami zaznaczono zewnętrzne pole magnetyczne, którego przyłożenie prowadzi do rozszczepienia energii stanów ekscytonowych w wyniku efektu Zeemana. Zjawisko to przedstawiono jako różne odległości pomiędzy pasmem walencyjnym i pasmem przewodnictwa w obu dolinach. (źródło Grzegorz Krasucki Wydział Fizyki UW).

    Nowy mechanizm wpływania na właściwości stopów półprzewodników

    Międzynarodowy zespół naukowców z udziałem fizyków z Uniwersytetu Warszawskiego odkrył mechanizm pozwalający na precyzyjną zmianę właściwości magnetooptycznych stopów dwuwymiarowych półprzewodników. Odkrycie to stwarza nowe możliwości rozwoju dolinotroniki.

  • Fot. Adobe Stock

    Nawet w próżni krótkotrwale pojawiają się i znikają wirtualne pary cząstek i antycząstek

    W eksperymencie STAR w zderzeniach protonów zaobserwowano, że pary cząstek - zwanych hiperonami lambda - potrafią wychodzić ze zderzenia z wyraźnie skorelowanymi spinami. Sugeruje to, że część tej korelacji została odziedziczona po parach kwark–antykwark obecnych w próżni kwantowej, zanim jeszcze zderzenie w ogóle zaszło.

  • Obraz niskiej rozdzielczości: różne typy radiogalaktyk zasilane energią supermasywnych czarnych dziur. Prawa autorskie: Maya Horton and the LOFAR surveys collaboration)
    Kosmos

    Najbardziej szczegółowy radiowy przegląd nieba opracowali m.in. polscy naukowcy

    Największą i najbardziej szczegółową radiową mapę Wszechświata opracował międzynarodowy zespół naukowców. Mapa obrazuje aż 13,7 milionów galaktyk aktywnych i ujawnia położenia supermasywnych czarnych dziur. W pracach uczestniczyli astronomowie z polskich ośrodków.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy: aktywność fizyczna wpływa na przebieg starzenia się

  • Ogrodnik: bez podstawowej wiedzy o roślinach wprowadzamy coraz więcej gatunków obcych inwazyjnych

  • Analiza: mikrobiota jelitowa może nasilać objawy chorób atopowych

  • Bursztyn intensywnie wykorzystywano na Mazowszu w początkach naszej ery

  • Badaczki: antybiotykooporność jednym z największych zagrożeń zdrowia publicznego

  • Adobe Stock

    Muzeum Nauki w Londynie pokazuje, jak „Star Trek” wpłynął na świat nauki i technologii

  • Chemia gospodarcza nadal zagrożeniem dla dzieci, największym – kapsułki do prania

  • Badania: liczenie kalorii nie wystarczy, trzeba się odżywiać mądrze

  • Rdzenni Amerykanie już 12 tys. lat temu wytwarzali kości do gry

  • USA/ Załoga Artemis II odzyskała łączność po oblocie ciemnej strony Księżyca

Teleskopy sieci POLON; źródło: M. Słonina

Obserwatoria POLSA wspomagają obserwacyjnie misję Artemis II

Sieć teleskopów Polskiej Agencji Kosmicznej śledzi na bieżąco lot astronautów misji Artemis II i dostarcza danych dla NASA. Wraz z firmami z USA i Europy tworzy sieć globalnego wsparcia obserwacyjnego. Dla sieci to ważny sprawdzian i duże doświadczenie - powiedział PAP Mariusz Słonina z POLSA.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera