Fizyka jaskini. Badacze sprawdzają, czemu stalagmity nie mogą być dowolnie cienkie
Nawet smukłe stalagmity mają zwykle kilka centymetrów grubości. Fizycy z Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśnili, skąd bierze się ta granica. Ich obliczenia pokazują, jak rozpływająca się kropla wody i osadzający się z niej minerał wspólnie wyznaczają szerokość jaskiniowej kolumny.
-
Wzgórze wawelskie badane za pomocą naturalnych cząstek kosmicznych
Trwają badania wzgórza wawelskiego za pomocą technologii wykorzystującej naturalne cząstki kosmiczne. Detektor zainstalowany w Smoczej Jamie w sposób nieinwazyjny pozwoli ocenić rozkład gęstości materiału, wskaże niedostępne struktury i ewentualne pustki. Wawel to pierwszy w Polsce zabytek badany tą metodą.
-
Znaleziona przez przypadek. Mija 60 lat od odkrycia Jaskini Niedźwiedziej
Wszystko zaczęło się od marmuru. Prace wydobywcze prowadzone 14 października 1966 roku w kamieniołomie Kletno III doprowadziły do odkrycia niezwykłej jaskini.
-
Badacze: w Warszawie stan wody w Wiśle spada, bo dno rzeki ulega erozji
Stopniowy spadek poziomu wody na warszawskim wodowskazie nie oznacza, że Wisłą wody płynie znacznie mniej niż np. sto lat temu. To m.in. efekt erozji dna, zwężenia koryta i wybierania kruszywa z dna rzeki – wskazują naukowcy z PAN i SGGW.
-
Ponad 82 tys. dni pomiarów stanów Wisły. Unikalna baza pokazuje, jak rzeka zmieniała się przez 225 lat
Ponad 82 tys. dobowych pomiarów poziomu wody w Wiśle w Warszawie z lat 1799-2024 zebrali i ujednolicili naukowcy z IGiPZ PAN oraz SGGW. Utworzony przez nich ciąg danych dla dużej rzeki to unikat w skali europejskiej. Zbiór pokazuje, jak stan rzeki zmieniał się od końcówki małej epoki lodowej po współczesne ocieplenie klimatu.
-
Polskie torfowisko świadectwem antropocenu
Żyjemy w nowej epoce geologicznej, antropocenie – przekonują naukowcy we wrześniowym wydaniu „Nature”. Jak powiedziała PAP współautorka badań, prof. Barbara Fiałkiewicz-Kozieł, niepodważalnych dowodów na nadejście epoki człowieka dostarczają osady z wielu miejsc na świecie, w tym z torfowiska pod Śnieżką.
-
Prof. Rybicki: wyzwaniem są zarówno niedobory wody, jak i jej nadmiar
Długie okresy bezdeszczowe przeplatane ulewami są coraz większym wyzwaniem dla wodociągów. Retencja, monitoring i AI mogą pomóc w przewidywaniu awarii i uzdatnianiu wody – mówi prof. Stanisław Rybicki z Politechniki Krakowskiej.
-
Wrocław/ Naukowcy badają, jak przewidywać ekstremalną pogodę
Naukowcy z Wrocławia i Tajwanu w projekcie SWIM-GNSS opracują metodę, która pozwoli dokładniej obserwować wilgotność w dolnych warstwach atmosfery. Sprawdzą, czy dokładniejsze informacje o jej stanie mogą poprawić prognozowanie gwałtownych zjawisk pogodowych.
-
Geofizyk: w 2026 r. aktywność Etny jest nieco większa niż średnia, ale wciąż w normie
Dotąd w 2026 roku aktywność Etny jest trochę większa niż średnia, ponieważ dawała o sobie znać i w styczniu, i w czerwcu. Poza tym od lipca mamy ciągłą aktywności wulkaniczną, w tym intensywną emisję pyłu wulkanicznego, ale to wciąż jest w granicach normy aktywnego wulkanu – powiedział PAP geofizyk prof. Mariusz Majdański.
-
Coraz mniej chmur nad Europą
W latach 2013–2022 na większości z 40 europejskich stacji meteorologicznych wzrosły dawki promieniowania UV zdolnego wywołać rumień na skórze. Badanie z udziałem Instytutu Geofizyki PAN wskazuje, że odpowiada za to głównie malejące zachmurzenie, a nie zmiany warstwy ozonowej.
Najpopularniejsze
-
Naukowcy: mózg potrzebuje hamulców, żeby się uczyć
-
Wrocław/ Naukowiec: Wygrabianie liści z ogrodu zamienia go w biologiczną pustynię
-
Eksperci: kręgosłup jest stworzony do ruchu; już proste ćwiczenia są dobre dla jego zdrowia
-
Niemal 300 stanowisk i zagadkowy wizerunek władcy. Polacy badają rejon Misejdy w Sudanie
-
Szef kliniki ortopedii UCK WUM: operuję, a robot mnie pilnuje
-
Alkohol zaburza odporność mózgu
-
Osoby z długim covidem mają zmienioną mikrobiotę w płucach i jamie ustnej
-
Proste krople RNA zaczęły przypominać komórki
-
Przed stu laty urodził się Michel Foucault, jeden z najbardziej wpływowych i kontrowersyjnych filozofów
-
Badanie: LSD w mikrodawce poprawia koncentrację, ale tylko u kobiet
Kraków/ Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026 dla młodych naukowców – rozdane
Piotr Achinger, Dawid Kobiałka i Paweł Sikorski otrzymali Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026, przyznawane za osiągnięcia naukowe najlepszym młodym badaczom i badaczkom. Nazwiska laureatów ogłoszono w środę na gali w Zamku Królewskim na Wawelu.
