EPA/PONTUS LUNDAHL 5.10.2026

Nobel z fizjologii i medycyny 2026 za sposób na kontrolowanie neuronów światłem

Tegoroczna Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny honoruje stworzenie optogenetyki. To przełomowa metoda pozwalająca sterować pracą neuronów za pomocą światła. Nagrodą podzielą się Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel.

  • Na zdjęciu prof. Jerzy Mozrzymas i prof. Grzegorz Wiera. Fot. Krzysztof Ćwik/UMW
    Zdrowie

    Polscy naukowcy: bez odkryć noblistów nie moglibyśmy prowadzić naszych badań

    Gdyby nie nagrodzona Noblem technika optogenetyki, nie bylibyśmy w stanie prowadzić naszych badań nad mechanizmami uczenia się i zapamiętywania – powiedział PAP dr Grzegorz Wiera z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (UMW) - uczelni wchodzącej w skład Naukowego Think Tanku PAP.

  • EPA/PONTUS LUNDAHL 5.10.2026
    Świat

    Sekretarz Komitetu Noblowskiego: optogenetyka działa jak przełącznik włączający lub wyłączający neurony

    Optogenetyka, ktora rozwinęła się dzieki pracom tegorocznych noblistów, działa jak przełącznik, który pozwala włączać i wyłączać neurony. Odbywa się to z niezwykłą precyzją i szybkością – wyjaśnił w rozmowie z PAP prof. Thomas Perlmann, sekretarz Komitetu Noblowskiego Instytutu Karolinska w Sztokholmie.

  • EPA/PONTUS LUNDAHL 5.10.2026
    Zdrowie

    Eksperci: Nobel z medycyny za kreatywne wykorzystanie pomysłów wziętych z natury do badania mózgu 

    Opracowanie optogenetyki, czyli metody kontrolowania aktywności neuronów za pomocą światła, to wybitny przykład wykorzystania mechanizmów zaobserwowanych w naturze do zrozumienia pracy mózgu – ocenili tegorocznego medycznego Nobla eksperci z wraszawskich uczelni.

  • 17.04.2026. Na zdjęciu biolog medyczny i środowiskowy z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu dr hab. Piotr Rzymski.  PAP/Radek Pietruszka
    Zdrowie

    Prof. Rzymski: Nobel z medycyny pokazuje kluczowe znaczenie badań podstawowych

    Tegoroczny Nobel z medycyny wskazuje na kluczowe znaczenie badań podstawowych, które w dłuższej perspektywie prowadzą do przełomów w nauce i medycynie. W przypadku nagrodzonego odkrycia wszystko się zaczęło od próby zrozumienia, jak jednokomórkowy glon rozpoznaje światło i potrafi na nie reagować ruchem - skomentował prof. Piotr Rzymski z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

  • 03.12.2025. Prof. Ewelina Knapska podczas gali wręczenia Nagród Fundacji na rzecz Nauki Polskiej na Zamku Królewskim w Warszawie. PAP/Radek Pietruszka
    Zdrowie

    Prof. Knapska: medyczny Nobel spodziewany od kilku lat

    Nagroda Nobla za odkrycia dotyczące optogenetyki była spodziewana od kilku lat. Prace noblistów są przełomowe, bo pozwoliły z niezwykłą precyzją, zarówno przestrzenną, jak i czasową, manipulować aktywnością neuronów, co nigdy wcześniej nie było możliwe - powiedziała PAP biolożka prof. Ewelina Knapska.

  • EPA/PONTUS LUNDAHL 5.102026
    Świat

    Nobel z fizjologii i medycyny 2026 za metodę badawczą, która zmieniła rozumienie mózgu

    Optogenetyka to metoda badawcza, która fundamentalnie zmieniła nasze rozumienie mózgu. Za prace, które doprowadziły do jej powstania i rozwoju, Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel zostali nagrodzeni Noblem z fizjologii i medycyny.

  • 05.10.2026 EPA/PONTUS LUNDAHL
    Świat

    Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel tegorocznymi laureatami Nobla z medycyny lub fizjologii

    Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel- to tegoroczni laureaci Nagrody Nobla z dziedziny medycyny lub fizjologii. Jak ogłosił w poniedziałek w Sztokholmie Komitet Noblowski, zostali oni docenieni za odkrycia dotyczące aktywowanych światłem kanałów jonowych i optogenetyki.

  •  EPA/Henrik Montgomery 3.10.2022
    Zdrowie

    Dr Wioletta Nowaczewska: wiele zawdzięczamy intuicji i odwadze prof. Svante Pääbo

    Tegoroczny zdobywca Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny - prof. Svante Pääbo rozpoczął zupełnie nową erę badań antropologicznych, choć wielu sceptycznie odnosiło się do jego pierwszych badań - zauważa dr Wioletta Nowaczewska, ekspertka z Zakładu Biologii Człowieka na Uniwersytecie Wrocławskim.

  • EPA/HANNIBAL HANSCHKE 3.10.2022
    Zdrowie

    Prof. Pawłowski o Noblu z fizjologii i medycyny: oby nagradzano więcej badań podstawowych

    Nobel w dziedzinie fizjologii i medycyny dla szwedzkiego biologa Svante Pääbo wielu zapewne zaskoczył - ocenił w rozmowie z PAP prof. Bogusław Pawłowski z Uniwersytetu Wrocławskiego. Sam ucieszył się decyzją Komisji Noblowskiej. "Oby nagradzano więcej badań podstawowych" - powiedział.

Najpopularniejsze

  • Rekonstrukcja przyżyciowa Tanystropheus (autor: Marcin Ambrozik).

    Tysiąc kości sprzed 240 mln lat. Miedary kryją największy na świecie zbiór szczątków tanystrofów

  • Prof. Lichocka: Na liście Polaków nominowanych do Nobla z chemii brakuje Jana Czochralskiego

  • Eksperci: samotność w żałobie bywa dojmująca i długa

  • Nobel z fizjologii i medycyny 2026 za sposób na kontrolowanie neuronów światłem

  • Puck/Fortyfikacje i cmentarz luterański odkryte na Wzgórzu Wiatracznym

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy w „Science”: Europa zbyt często traci dobre pomysły między laboratorium a rynkiem

  • Holandia/ Archeolodzy odkryli ślady z czasów prehistorycznych pod kompleksem parlamentarnym w Hadze

  • Więcej snu REM i snu głębokiego wiąże się z niższym ryzykiem dziesiątek chorób

  • Mózg ma centrum sterowania, które pomaga organizmowi reagować na zimno

  • Cukier pogarsza szkody dot. jelit, spowodowane antybiotykami

Wybitni polscy chemicy: Górny rząd od lewej: Karol Olszewski, Leon Marchlewski i Marceli Nencki. Kolumna po lewej: Zygmunt Wróblewski (środek), Jan Czochralski (na dole). Duże zdjęcie: Maria Skłodowska-Curie. Spośród nich jedynie Karol Olszewski i Leon Marchlewski i Maria Skłodowska-Curie doczekali się nominacji do Nagrody Nobla. A Maria Skłodowska-Curie Nagrodę dwukrotnie otrzymała.  Źródło zdjęć: Wikipedia, NAC.

Prof. Lichocka: Na liście Polaków nominowanych do Nobla z chemii brakuje Jana Czochralskiego

Wśród kilku Polaków nominowanych do Nagrody Nobla z chemii każdy reprezentował światowy poziom. Na liście kandydatów zabrakło jednak Jana Czochralskiego, którego przełomowe badania nad monokryształami w pełni doceniono po jego śmierci – powiedziała PAP historyczka nauki prof. Halina Lichocka.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera