Śnieg w rejonie Morskiego Oka w Zakopanem (sko) PAP/Grzegorz Momot

Rzeki pogłębiły tatrzańskie doliny, a lodowce nadały im chakterystyczny wygląd

Naukowcy z Polski i USA badają ewolucję Tatr. Za pogłębianie dolin po północnej stronie Tatr odpowiadały przede wszystkim rzeki - twierdzą - zaś lodowce przekształciły istniejącą rzeźbę terenu, nadając jej charakterystyczny wygląd. Ustalili to po analizach osadów z tatrzańskich jaskiń.

  • Fot. Adobe Stock
    Ziemia

    Geolog: po ludzkości zostaną beton, mikroplastik i implanty

    W warstwach odpowiadających naszej epoce geologicznej pozostaną beton i mikroplastik. Przetrwają też plomby, metalowe i plastikowe implanty oraz ubrania z tworzyw sztucznych – powiedział w rozmowie z PAP geolog prof. Jan Zalasiewicz, propagator ustanowienia epoki zwanej antropocenem.

  • Fot. Adobe Stock
    Ziemia

    Kraina Wygasłych Wulkanów na liście Światowych Geoparków UNESCO

    Położona w Sudetach Zachodnich Kraina Wygasłych Wulkanów trafiła w środę na listę Światowych Geoparków UNESCO. To już trzeci wyróżniony w ten sposób polski geopark.

  • Snieżka - najwyższy szczyt Karkonoszy oraz Sudetów, gdzie prowadzono część badań  (ak/ibor) PAP/Aleksander Koźmiński
    Ziemia

    Krok do lepszego zrozumienia wulkanizmu na Ziemi, Księżycu i Marsie

    Naukowcy z Centrum Badań Kosmicznych PAN opracowali nowy model numeryczny wtargnięcia magmy do skorupy Ziemi i innych ciał planetarnych. Pomoże on lepiej zrozumieć mechanikę wulkanów może m.in. pomóc w poznaniu wcześniejszej aktywności wulkanicznej na Księżycu i Marsie.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Zagadkowe współistnienie form zwierzęcych i roślinnych sprzed ok. 427 mln lat – wyjaśnione

    Polscy badacze z UW i PAN wyjaśnili zagadkowe współistnienie form zwierzęcych i roślinnych w środowisku przybrzeżnomorskich płycizn sprzed ok. 427 mln lat, odkrywając nieznane dotąd zjawisko porastania glonów przez graptolity (wymarłe mikroorganizmy morskie).

  • Resoviaornis jamrozi_fragment jednej z plytek, źródło: ISEZ PAN
    Życie

    Nie tylko dinozaury. W Polsce znajdowane są także skamieniałości ptaków sprzed milionów lat

    Na terenach obecnej płd.-wsch. Polski dawniej znajdowało się płytkie morze. Ale oprócz skamieniałości ryb, bezkręgowców i roślin, od czasu do czasu trafiają się na naszych terenach szczątki ptaków. Z tych nielicznych oficjalnie znanych znalezisk wiadomo, że żyły tu gatunki spokrewnione z dzisiejszymi wróblowymi, a także kurakami, dudkami, jastrzębiami i... kolibrami.

  • Obraz tomograficzny trójwymiarowych dendrytów manganowych (źródło: Wydział Geologii Uniwersytetu Wiedeńskiego)

    Kiedy kryształ wygląda jak organizm: jak wzrastają dendryty mineralne

    Czasami kryształy przypominają nieco wyglądem żywe organizmy. Międzynarodowy zespół badawczy z udziałem Polaków opisał proces wzrostu trójwymiarowych dendrytów manganowych w skałach wulkanicznych.

  • Obóz namiotowy nad brzegiem jeziora Láddejávrre. Fot. Katarzyna Walczak
    Ziemia

    Geolodzy badają rosnące kontynenty

    Kontynenty wciąż rosną, stale się przemieszczają i zmieniają swoje kształty. Mechanizmy ich wzrostu badają geolodzy z Akademii Górniczo-Hutniczej i Uniwersytetu Wrocławskiego. Dawne wyspy wciąż czekają na odkrycie. Naukowcy tropią ślady subdukcji - procesu, który zachodzi na styku płyt litosfery.

  • Fot. Adobe Stock
    Kosmos

    Naukowiec: Polska może być liderem w wydobywaniu minerałów na Księżycu

    Wydobywanie minerałów na Księżycu to obszar, w którym Polska może się wybić na pozycję lidera w wyścigu o eksplorację Księżyca - powiedział PAP dr Jakub Ciążela z Instytutu Nauk Geologicznych PAN. Jego zespół stworzył przyrząd, który wskaże, gdzie dokładnie na Księżycu znajdują się surowce metaliczne i energetyczne.

  • Skalickie Skałki (gnejsy z Nowolesia). Fot. Paweł Derkowski/PIG-PIB
    Ziemia

    Geolog: najstarsze zbadane skały w Polsce mają około 600 milionów lat

    Gnejsy masywu Strzelina to prawdopodobnie najstarsze skały znajdujące się na powierzchni w Polsce. Są jednak ciągle jeszcze takie skały w kraju, których dokładnego wieku nie znamy - mówi PAP Mateusz Szadkowski z Oddziału Dolnośląskiego Państwowego Instytutu Geologicznego-PIB.

Najpopularniejsze

  • Rzymskie podłogi odkryte w Novae. Fot. Krzysztof Narloch (za Uniwersytetem Warszawskim

    Pozostałości ogromnej, luksusowej rezydencji odkryli archeolodzy w twierdzy Novae

  • Wielkość źrenicy może sygnalizować, jak skutecznie działa nasza pamięć

  • Sztuczne wyspy na Zalewie Szczecińskim stały się ostoją rzadkich ptaków

  • Kosmiczny karambol napędził najsilniejszą burzę geomagnetyczną od dwóch dekad

  • Myszy podsłuchują ptaki, by ocenić, czy w okolicy jest bezpiecznie

  • Fot. Adobe Stock

    Nowotwory rozpraszają inaczej

  • Naukowcy coraz lepiej rozumieją mechanizm przerzutów raka

  • Martwicze zapalenie jelit zaburza rozwój mózgu

  • Naukowcy odkryli pierwszy od ponad 100 lat nowy gatunek kota

  • Teleskopy Hubble’a i Webba zbadały obiekty transneptunowe

Kraków, 22.08.2025. Prezes Europejskiej Fundacji Kosmicznej Łukasz Wilczyński. Fot. PAP/ Łukasz Gągulski

Wilczyński: kongres IAC 2027 ma być impulsem rozwojowym nie tylko dla sektora kosmicznego

W przyszłym roku w Poznaniu odbędzie się Międzynarodowy Kongres Astronautyczny IAC 2027. W założeniach organizatorów spotkanie ma stać się jednym z najważniejszych wydarzeń gospodarczo-technologicznych w Europie w 2027 r. - powiedział PAP Łukasz Wilczyński z komitetu organizacyjnego kongresu

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera